به گزارش ایراف، در ادامه واکنشهای گسترده جهانی به اعلام توافق پایان جنگ میان ایران و آمریکا، مقامهای سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک از چهار قاره جهان با انتشار بیانیهها و پیامهای رسمی، از این تحول استقبال کرده و آن را «فرصتی تاریخی» برای بازگشت آرامش به منطقه و کاهش تنشهای بینالمللی دانستند.
این موج واکنشها در حالی شکل گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، شامگاه یکشنبه ۱۴ ژوئن (۲۵ خرداد) در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد «توافق با جمهوری اسلامی ایران اکنون کامل شده است».
ساعاتی بعد، شهباز شریف نخستوزیر پاکستان نیز خبر داد که یادداشت تفاهم میان دو کشور روز جمعه ۲۹ خرداد در ژنو و با حضور محمدباقر قالیباف و جیدی ونس امضا خواهد شد.
در تهران نیز دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی با صدور بیانیهای رسمی اعلام کرد که بر اساس توافقات انجامشده، جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان از امشب بهطور فوری و دائمی پایان یافته و محاصره دریایی علیه ایران نیز بلافاصله لغو میشود.
اوکراین؛ استقبال از توافق و امید به نقشآفرینی تازه آمریکا
در میان واکنشهای بینالمللی، موضع اوکراین جایگاه ویژهای داشت.
آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از توافق میان ایران و آمریکا استقبال کرد و آن را «فرصتی برای تقویت تلاشهای صلح» دانست.
او نوشت: «در اوکراین، این توافق را حرکتی مثبت و فرصتی برای آمریکا میدانیم تا تلاشهای صلح با هدف پایان دادن به تجاوز روسیه علیه اوکراین را دوباره تقویت کند.»
سیبیها تأکید کرد که رهبری آمریکا برای پایان دادن به جنگ در اروپا بسیار مهم است و کییف امیدوار است این تحول، واشنگتن را به سمت نقشآفرینی فعالتر در مهار تنشهای منطقهای و جهانی سوق دهد.
اروپا؛ تأکید بر اجرای فوری توافق و بازگشت ثبات به انرژی جهانی
در نخستین ساعات پس از انتشار خبر توافق، رهبران و مقامهای ارشد اتحادیه اروپا از جمله نخستین چهرههایی بودند که واکنش نشان دادند.
آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، این تحول را «گامی مهم برای صلح پایدار در خاورمیانه» توصیف کرد و بازگشایی تنگه هرمز را یکی از پیامدهای حیاتی توافق دانست.
اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز با اشاره به ماهها تلاش دیپلماتیک، خواستار اجرای سریع و کامل توافق شد و تأکید کرد این تحول میتواند مسیر گفتوگوهای گستردهتر درباره امنیت منطقهای را هموار کند.
او بحران انرژی ناشی از تنشهای اخیر را یادآور شد و بازگشایی هرمز را «ضروری برای ثبات اقتصاد جهانی» خواند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز این تفاهم را «پیشرفتی بالقوه مهم» دانست و گفت توافق میتواند هم بحران انرژی را کاهش دهد و هم زمینه مذاکرات عمیقتر درباره مسائل منطقهای و هستهای را فراهم کند.
چهار کشور اروپایی انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا نیز در بیانیهای مشترک از توافق استقبال کرده و اعلام کردند آمادهاند در صورت پیشرفت مذاکرات، بررسی رفع بخشی از تحریمها را در دستور کار قرار دهند.
در سطح ملی نیز رهبران اروپایی از جمله جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا و پدرو سانچز نخستوزیر اسپانیا، با استقبال از توافق، آن را «فرصتی برای صلح» و «پایان یک شکست تاریخی به نام جنگ» توصیف کردند.
تأکید چین و هند بر نقش توافق در ثبات اقتصاد جهانی
در آسیا نیز واکنشها گسترده و مثبت بود. چین با انتشار بیانیهای رسمی اعلام کرد از توافق استقبال میکند و امیدوار است دو طرف از این فرصت برای تقویت اعتماد متقابل استفاده کنند.
سخنگوی وزارت خارجه چین تأکید کرد گفتوگو تنها راه حل اختلافات است و پکن آماده همکاری برای حفظ ثبات منطقهای است.
در هند، نارندرا مودی نخستوزیر این کشور، توافق را «گامی مهم برای پایان دادن به پیامدهای اقتصادی جنگ» دانست و ابراز امیدواری کرد بازگشایی تنگه هرمز به تسهیل تجارت جهانی و تضمین امنیت انرژی کمک کند.
چهرههای سیاسی هند نیز این تحول را برای دهلینو «بسیار مثبت» ارزیابی کردند.
در قفقاز نیز ارمنستان و جمهوری آذربایجان از توافق استقبال کرده و آن را زمینهساز صلح پایدار در خاورمیانه دانستند. بنگلادش نیز با صدور بیانیهای رسمی خواستار اجرای کامل و با حسن نیت این تفاهم شد.
آمریکای شمالی و اقیانوسیه؛ تمرکز بر امنیت انرژی و معیشت مردم
در کانادا، نخستوزیر این کشور ضمن استقبال از توافق، از نقش پاکستان، قطر و دیگر میانجیگران قدردانی کرد و خواستار تداوم گفتوگوها شد.
او تأکید کرد همه طرفها باید از اقدامات تنشزا پرهیز کنند.
در نیوزیلند نیز مقامهای ارشد سیاسی این توافق را «تحولی سرنوشتساز» برای اقتصاد جهانی دانستند.
نخستوزیر نیوزیلند اعلام کرد بحران اخیر بر هزینههای زندگی مردم تأثیر گذاشته و بازگشایی تنگه هرمز میتواند به تثبیت مسیرهای تجاری و عرضه سوخت کمک کند.
آمریکای لاتین؛ حمایت از مسیر صلح
در آمریکای لاتین، گوستاوو پترو رئیسجمهور کلمبیا، از توافق استقبال کرد و گفت کشورش در جایگاه رئیس دورهای شورای امنیت سازمان ملل از هر اقدامی که به کاهش تنشها کمک کند، حمایت خواهد کرد.
تنگه هرمز؛ محور مشترک اکثر واکنشها
مرور دهها موضع رسمی نشان میدهد تنگه هرمز به مهمترین محور نگرانی و امید دولتها تبدیل شده است.
تقریباً تمامی رهبران جهان بر ضرورت بازگشایی کامل این گذرگاه راهبردی تأکید کردهاند؛ مسیری که بخش مهمی از تجارت جهانی انرژی از آن عبور میکند و هرگونه اختلال در آن پیامدهایی فراتر از خاورمیانه دارد.
در کنار موضوع هرمز، تأکید بر ادامه مسیر دیپلماسی، جلوگیری از بازگشت تنشها و حمایت از اجرای کامل توافق از دیگر محورهای پرتکرار در مواضع جهانی بود.
واکنشهای گسترده جهانی به توافق ایران و آمریکا نشان میدهد جامعه بینالمللی این تفاهم را صرفاً پایان یک درگیری نظامی نمیداند، بلکه آن را آغاز مرحلهای تازه در بازآرایی معادلات سیاسی، امنیتی و اقتصادی خاورمیانه تلقی میکند.
