به گزارش ایراف، به نقل از رسانه «دیپلماتیک اینسایت»، چهار سال پس از خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، منطقه با موجی تازه از بیثباتی روبهرو شده است.
این رسانه مینویسد سیاستمداران غربی خروج از افغانستان را پایان یک جنگ بیستساله توصیف کردند، اما واقعیت این است که این اقدام نوعی رهاسازی استراتژیک بود؛ واگذاری یک بحران پیچیده امنیتی به کشورهایی که بهواسطه جغرافیا ناچارند هزینه آن را بپردازند.
در این تحلیل تأکید شده است که برخلاف تصور رایج در برخی محافل بینالمللی، تسلط طالبان بر کابل به معنای ایجاد ثبات نیست.
طالبان توانستهاند قدرت سیاسی را در پایتخت متمرکز کنند، اما در مهار اکوسیستم مسلحانهای که طی دههها جنگ در افغانستان شکل گرفته، ناکام ماندهاند.
این اکوسیستم شامل شبکههای متعدد، پراکنده و انعطافپذیری است که در نبود یک ساختار حکمرانی کارآمد، بهراحتی خود را با شرایط جدید تطبیق میدهند.
مبارزه گزینشی طالبان با گروههای مسلح
«دیپلوماتیک اینسایت» مینویسد رویکرد طالبان در مبارزه با تروریسم، نه یک سیاست امنیتی جامع، بلکه مجموعهای از محاسبات سیاسی و مصلحتجویانه است.
طالبان تنها گروههایی را سرکوب میکنند که تهدیدی مستقیم برای اقتدارشان محسوب میشوند، اما در برابر دیگر گروههای مسلح، درجات مختلفی از تساهل و چشمپوشی وجود دارد.
این رسانه تأکید میکند که تعهد طالبان مبنی بر جلوگیری از استفاده فراملی از خاک افغانستان، در عمل محقق نشده است و برخی گروهها همچنان از خلأهای امنیتی و حکومتی بهره میبرند. نتیجه این وضعیت، شکلگیری دوباره شبکههایی است که میتوانند از مرزها عبور کنند و امنیت کشورهای همسایه را به چالش بکشند.
پاکستان؛ نخستین مقصد موج جدید ناامنی
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که پاکستان بیشترین فشار امنیتی را تحمل میکند.
افزایش حملات مرزی، فعال شدن دوباره گروههای افراطی و تشدید تنشهای سیاسی میان اسلامآباد و کابل، نشانههایی از بازگشت چرخهای است که منطقه پیشتر نیز تجربه کرده بود.
به باور تحلیلگران، تشدید درگیریها در مناطق مرزی و افزایش حملات گروههای مسلح نتیجه مستقیم خلأ امنیتی در افغانستان است.
این رسانه هشدار میدهد که اگر روند کنونی ادامه یابد، روابط پاکستان و افغانستان ممکن است وارد مرحلهای از بیثباتی ساختاری شود که پیامدهای آن فراتر از مرزهای دو کشور خواهد بود.
غرب بحران را حل نکرد، منتقل کرد
«دیپلوماتیک اینسایت» با لحنی هشدارآمیز مینویسد که غرب مشکل مسلحانه افغانستان را حل نکرد، بلکه پیامدهای آن را به کشورهایی واگذار کرد که بهواسطه جغرافیا ناچارند با آن دستوپنجه نرم کنند.
این رسانه تأکید میکند که اکوسیستمهای افراطی با خروج قدرتهای غربی از بین نمیروند؛ آنها خود را تطبیق میدهند، از شکافهای حکومتی بهره میبرند و در نهایت به شکلهایی پیچیدهتر و خطرناکتر بازمیگردند.
اکنون نشانههای این بازگشت در سراسر جنوب آسیا قابل مشاهده است و میتواند در آینده ابعاد گستردهتری پیدا کند.
تکرار یک اشتباه تاریخی؛ جهان دوباره چشم خود را بسته است
در پایان این تحلیل آمده است که جهان پیشتر نیز در چنین نقطهای ایستاده بود؛ زمانی که بیتوجهی به تحولات افغانستان، زمینهساز بحرانهای بزرگتر شد. اکنون نیز شرایط برای تکرار همان اشتباه تاریخی فراهم است.
به نوشته «دیپلماتیک اینسایت»، اگر جامعه جهانی بار دیگر چشم خود را بر واقعیتهای افغانستان ببندد، ممکن است با موجی از بیثباتی منطقهای و فرامنطقهای مواجه شود که کنترل آن بسیار دشوارتر از گذشته خواهد بود.
این رسانه هشدار میدهد که بیتوجهی امروز، میتواند فردا به بحرانی تبدیل شود که دیگر امکان نادیده گرفتن آن وجود نداشته باشد.
