به گزارش ایراف، مؤسسه تحقیقات صلح اسلو در یک تحلیل جدید اعلام کرده است که تنش میان پاکستان و افغانستان تنها یک اختلاف مرزی یا امنیتی نیست، بلکه مجموعهای از عوامل تاریخی، سیاسی، امنیتی و اقتصادی در شکلگیری و تداوم آن نقش داشتهاند.
در این گزارش تأکید شده است که ریشههای بحران به اختلافات دیرینه بر سر خط دیورند و بیاعتمادی عمیق میان طالبان و اسلامآباد بازمیگردد.
بهگفته این مؤسسه، پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، پاکستان انتظار داشت حکومت جدید افغانستان علیه گروه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) اقدام قاطع انجام دهد؛ انتظاری که محقق نشدن آن، سطح تنشها را بهطور قابل توجهی افزایش داده است.
در ادامه گزارش آمده است که فعالیت گروههای مسلح در مناطق مرزی، ناامنیهای پراکنده و حملات هراسافکنانه در خاک پاکستان ـ بهویژه در خیبرپختونخوا و بلوچستان ـ از عوامل اصلی تشدید اختلافات میان دو طرف بوده است.
اسلامآباد طالبان را مسئول افزایش تهدیدهای امنیتی میداند، در حالی که طالبان این اتهام را رد کرده و سیاستهای سختگیرانه پاکستان را عامل بیثباتی میخوانند.
این تحلیل همچنین به سیاستهای اخیر پاکستان در قبال مهاجران افغانستان اشاره میکند؛ از جمله بازگرداندن اجباری و محدودیتهای مرزی که به گفته کارشناسان، فشار انسانی و سیاسی بر افغانستان را افزایش داده و روابط دو کشور را پیچیدهتر کرده است.
مؤسسه صلح اسلو نقش بازیگران منطقهای را نیز در تشدید فضای بیاعتمادی برجسته میکند.
در گزارش آمده است که رقابت قدرتهای منطقهای برای گسترش نفوذ سیاسی و امنیتی در جنوب آسیا، روند هرگونه گفتوگوی پایدار میان کابل و اسلامآباد را دشوارتر کرده است.
این مؤسسه هشدار میدهد که ادامه وضعیت کنونی میتواند پیامدهای جدی برای ثبات منطقهای داشته باشد؛ بهویژه در شرایطی که افغانستان با بحران اقتصادی، بیکاری گسترده و کاهش کمکهای بینالمللی روبهرو است.
در پایان تأکید شده است که بدون ایجاد یک چارچوب گفتوگوی منظم، اعتمادسازی میان طالبان و پاکستان و مشارکت فعال بازیگران منطقهای، این مناقشه همچنان یکی از عوامل اصلی بیثباتی در جنوب آسیا باقی خواهد ماند.
