به گزارش ایراف، نویدالله فطرت، معلم و فعال فرهنگی، چند روز پیش در ویدیویی که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، بهشدت از عملکرد طالبان انتقاد کرد. او در این ویدیو، حکومت طالبان را به «استفاده ابزاری از دین برای تحکیم قدرت، ایجاد نظام استبدادی، تبعیض و از بین بردن فرصتهای مردم» متهم کرد و از علما و مردم افغانستان خواست در برابر وضعیت موجود موضع بگیرند.
فطرت در بخشی از این ویدیو با اشاره به احتمال بازداشت یا آسیب دیدن خود گفته بود: «شاید این آخرین ویدیوی من باشد، اما قبل از مرگ حقیقت را بیان خواهم کرد.»
بر اساس گزارش منابع محلی، نیروهای طالبان، فطرت را به همراه خانوادهای که میزبان او بودند، در شهر هرات بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل کرده است.
درخواست فوزیه کوفی برای دسترسی صلیب سرخ
فوزیه کوفی، عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان، با ابراز نگرانی از وضعیت فطرت گفت که ممکن است او در زندان با آسیب مواجه شود یا ناپدید شود.
کوفی از کمیته بینالمللی صلیب سرخ و گزارشگر ویژه سازمان ملل برای افغانستان خواست از وضعیت فطرت اطمینان حاصل کنند، دسترسی او به خانوادهاش را پیگیری کرده و بر برخورد عادلانه با او نظارت کنند.
او همچنین از علمای دینی، فعالان مدنی و افرادی که «به آینده بهتر افغانستان باور دارند» خواست تا در حمایت از فطرت و پیامهای مطرحشده از سوی او همصدا شوند.
احمد سعیدی: پاسخ به انتقاد، زندان نیست
از سوی دیگر، احمد سعیدی، تحلیلگر سیاسی نیز در واکنش به بازداشت آقای فطرت، بر حق انتقاد از حکومت تأکید کرد. وی گفت: پذیرش انتقاد سالم، هم اسلامی و هم انسانی است و افزود که حتی خلفای راشدین خود را در برابر مردم پاسخگو میدانستند.
سعیدی با اشاره به سخنان فطرت درباره عملکرد طالبان گفت این سخنان ممکن است قابل نقد و بررسی باشد، اما «پاسخ به انتقاد، زندان نیست.»
او از شخصیتها، نخبگان و نهادهای ملی و بینالمللی خواست برای آزادی فطرت تلاش کنند و افزود که حکومت نیرومند از نقد نمیهراسد، زیرا نقد میتواند فرصتی برای اصلاح باشد.
واکنش کاربران شبکههای اجتماعی: فطرت را آزاد کنید
در همین حال، تعدادی از کاربران افغانستانی شبکههای اجتماعی، با راهاندازی کمپینی، خواهان آزادی وی شده و در این خصوص از نهادهای بینالمللی کمک خواستهاند.
حسنعلی عدالت، فعال فرهنگی، بازداشت فطرت را به دلیل بیان دیدگاههایش نادرست دانست و گفت او یک معلم و فردی غیرمسلح است و نباید به دلیل بیان انتقاد زندانی شود. او از نهادهای بینالمللی و حقوق بشری خواست برای جلوگیری از آسیب احتمالی به فطرت مداخله کنند.
همچنین محمدنعیم غیور، فعال سیاسی نیز ضمن حمایت از آقای فطرت، گفت طالبان از صدای اعتراض، بهویژه اعتراض علما و آگاهان دینی، هراس دارند. او ادعا کرد که فطرت در سخنان خود طالبان را به استفاده از «نقاب دینی برای اهداف قومی، ایجاد نظام استبدادی و محدود کردن فرصتهای مردم» متهم کرده است.
از سوی دیگر، نجیب احسانزاده نیز فطرت را فردی دانست که با وجود آگاهی از پیامدهای احتمالی انتقاد از طالبان، سکوت نکرده است. او گفت ایستادگی در برابر آنچه «ظلم و بیعدالتی» خواند، نیازمند پرداخت هزینه و چشمپوشی از امنیت و آسایش شخصی است.
ناصر محمدی، دیگر فعال سیاسی هم بازداشت یک آموزگار پس از انتشار سخنان انتقادی را نشانه «هراس از انتقاد» دانست. او گفت اگر حکومت به انتقاد پاسخ منطقی ندهد و منتقدان را بازداشت کند، این اقدام پرسشهای بیشتری را درباره شیوه حکومتداری آن ایجاد خواهد کرد.
در همین حال، احمد آزاد نیز با حمایت از فطرت، او را آموزگاری توصیف کرد که علیه بیعدالتی، تعصب و سلطهگرایی سخن گفته و خواستار آزادی او شد.
جواد دانشیار نیز گفت بازداشت یک استاد به دلیل انتقاد، نشاندهنده «ترس از حقیقت» است و افزود که مردم افغانستان حق دارند پرسش کنند، انتقاد کنند و دیدگاه خود را بیان کنند.
ویدا ساغری، فعال حقوق زن نیز با انتشار پیامی خواستار آزادی فوری و بدون قیدوشرط فطرت شد و از نهادهای حقوق بشری، سازمانهای بینالمللی و رسانهها خواست وضعیت او را پیگیری کنند.
موج واکنشهای کاربران در حالی صورت میگیرد که کاربران حامی طالبان، بازداشت فطرت را اعمال قانون توصیف میکنند و معتقدند که این معلم، به شکافهای قومی و مذهبی دامن زده است. این کاربران معتقدند سخنان فطرت باعث تشویش اذهان عمومی شده و برای همین بازداشت او قانونی است.
با این حال، جزئیات رسمی درباره محل نگهداری فطرت، وضعیت جسمی او و سرنوشت دو فرد دیگری که گفته میشود همراه او بازداشت شدهاند، منتشر نشده است.
مقامات طالبان تا زمان انتشار این گزارش درباره بازداشت نویدالله فطرت، محل نگهداری او یا وضعیت افراد همراهش اظهارنظر رسمی نکردهاند.
