به گزارش ایراف، ادعای یک منبع پاکستانی در گفتگو با شبکه الجزیره مبنی بر اینکه سفر ژنرال عاصم منیر به تهران، به نتایج مأموریت محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان معلق شده و تهران برای بررسی پارامترهای ایالات متحده مهلت خواسته است، با منطق حاکم بر دکترین امنیت ملی ایران همخوانی ندارد. این ادعا، درست در شرایطی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر، فضای امنیتی شبهقاره و خلیج فارس تحت تأثیر مستقیم پایداری استراتژیک ایران در موازنه انرژی و بیاثر شدن ابزارهای فشار متعارف واشنگتن قرار گرفته است.
مأموریت نقوی در تهران؛ صیانت از مرزهای غربی اسلامآباد
حضور محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان در تهران طی ۴۸ ساعت گذشته، در لایه نخست تابع یک ضرورت گریزناپذیر زمینی است: امنیت مرزهای مشترک. پاکستان در ماههای اخیر با تشدید موج حملات تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در خیبرپختونخوا و پیشاور و همچنین تحرکات بیثباتکننده گروهکهای تروریستی در جداره مرزی سیستان و بلوچستان مواجه بوده است.
پیشینه این بحران به ژانویه ۲۰۲۴ (دیماه ۱۴۰۲) برمیگردد؛ زمانی که تنش نظامی موقت و متعاقب آن تبادل آتش میان تهران و اسلامآباد در مناطق پنجگور و کوه سبز، دو کشور را به این نتیجه رساند که عدم هماهنگی اطلاعاتی در مرزها، میتواند به سرعت مدیریت بحران را از دست پایتختها خارج کند. سفر نقوی به تهران دقیقاً برای تثبیت توافقات امنیتی پسا-بحران و هماهنگی برای انسداد مرزی است. بنابراین، منوط کردن این مأموریت فنی-امنیتی به تعلیق سفر ژنرال عاصم منیر، بیشتر یک خوانش تقلیلگرا از سوی رسانههای عربی به نظر میرسد.
افشاگری رسانههای آمریکایی؛ تلاقی فکتهای بلومبرگ و والاستریت ژورنال
برخلاف فضاسازی الجزیره که تهران را در موضع انفعال تصویر میکند، دادههای سخت روی زمین در رسانههای غربی، روایت دیگری را مطرح میسازند. خبرگزاری بلومبرگ در گزارش اختصاصی خود از روند تحولات بازار انرژی فاش کرد که علیرغم اعلام آتشبس موقت، پافشاری تهران بر مواضع دکترینال خود و انسداد تاکتیکی تنگه هرمز، قیمت نفت برنت را برای پنجمین روز متوالی بالای ۱۰۵ دلار در هر بشکه نگه داشته و سیستم بیمه دریایی جهانی را با بزرگترین چالش لجستیکی تاریخ خود مواجه کرده است. بلومبرگ صراحتاً موازنه کنونی را یک «بنبست فرساینده برای بازارهای غربی» توصیف میکند.
در همین حال، روزنامه والاستریت ژورنال در گزارش دیپلماتیک خود فاش کرد که ایالات متحده و ایران از طریق کانال اسلامآباد وارد یک فاز عملیاتی شدهاند. والاستریت ژورنال با استناد به منابع آگاه دیپلماتیک گزارش داد که هیئتهای مذاکرهکننده پس از یک دور گفتگوی حضوری، اکنون در حال مبادله مکتوب متون پیشنهادی در پایتخت پاکستان هستند. این فکت نشان میدهد که اسلامآباد نه به عنوان کارگزار فشار آمریکا، بلکه به عنوان میزبان یک کانال اضطراری فعال شده است.
بحران غنیسازی و سند افشاشده در آکسیوس
بخش دیگری از ادعای مطرحشده، تمرکز بر مسئله «اورانیوم غنیشده» به عنوان نقطه اصلی خلاف و تسری آن به مناسبات پاک-ایران است. تارنمای آمریکایی آکسیوس در گزارشی ابعاد پنهان این پرونده را روشن کرد. آکسیوس فاش ساخت که کاخ سفید به دنبال دستیابی به یک یادداشت تفاهم (MOU) یکصفحهای با تهران است تا بر اساس آن، جنگ جاری پایان یافته و یک دوره مذاکرات ۳۰ روزه پیرامون سطوح غنیسازی ایران و لغو تدریجی تحریمها آغاز شود.
این فکت نشان میدهد که مسئله غنیسازی، بخشی از یک میز بزرگ بینالمللی میان تهران و واشنگتن است و ارتباط دادن آن به سفر وزیر کشور پاکستان، یک گره تحلیلی اشتباه است. روزنامه واشنگتنپست نیز در تحلیلی پیرامون این موضوع نوشت: «راهبرد فرسایشی تهران، دولت ترامپ را در موقعیتی قرار داده که برای خروج آبرومندانه از بحران انرژی خلیج فارس، ناچار به ارائه پیشنهادهای ملموس به ایران شده است؛ پیشنهادی که تهران بدون عجله و از موضع بالا در حال ارزیابی آن است.»
منطق جغرافیایی فلات و اصالت اقتدار بازدارندگی
تبیین دکترین امنیت ملی ایران نشان میدهد که رفتار استراتژیک این کشور فراتر از دولتها، تابعی از غریزه صیانت از حاکمیت ملی و تکیه بر بنیادهای یک دولت-کشور تاریخی است. نشریه فارین پالیسی در ارزیابی خود از جنگ ۲۰۲۶ صراحتاً اعتراف میکند که «پنج قرن تجربه تاریخی به تهران آموخته است که صیانت از مرزهای داخلی، مستلزم تعریف بازدارندگی فعال در بیرون از مرزهاست. تحریمهای جامع و حتی تقابلهای نظامی مستقیم نه تنها دگرگونی استراتژیک در رفتار ایران ایجاد نکرده، بلکه به شتاب در ابزارهای بازدارندگی فلات ایران منجر شده است.»
بنابراین، گزاره «مهلت خواستن ایران» که توسط برخی رسانهها مطرح میشود، وارونه جلوه دادن یک غریزه اصیل است. تهران در مواجهه با فشارهای خارجی، هیچگاه روی معمای بازدارندگی خود معامله نمیکند، بلکه با انتقال موازنه به پهنای اقتصاد سیاسی بینالمللی، قواعد بازی را تغییر میدهد؛ فکتی که واشنگتن در تحولات اخیر خلیج فارس بار دیگر آن را تجربه کرد.
نتیجهگیری
واقعیتهای زمینی و فکتهای اسنادی نشان میدهند ترافیک دیپلماتیک در تهران، نشانه انزوای سیاسی یا انفعال نیست، بلکه بازتابی از واقعگرایی بازیگران منطقه در قبال دست برتر ایران است. اسلامآباد به عنوان همسایهای که امنیت و ثبات اقتصادیاش به طور مستقیم به ثبات فلات ایران گره خورده است، در حال تنظیم مناسبات خود با دکترین بازدارندگی تهران است. همانطور که واشنگتنپست و آکسیوس تایید میکنند، عبور از بنبست کنونی منطقه، نه با پروپاگاندا، بلکه با تن دادن واشنگتن به واقعیتهای سخت ژئوپلیتیک ایران ممکن خواهد بود؛ جایی که ایالات متحده در نهایت باید بپذیرد که طرف مقابل، تعریف متفاوتی از پیروزی و تابآوری دارد.
