به گزارش ایراف، فاینشنال تایمز در گزارشی به این موضوع پرداخته و نوشته است که بازپرداخت ناگهانی حدود ۳.۵ میلیارد دلاری پاکستان به امارات متحده عربی نشان داد که ژئوپلیتیک و وابستگی مالی تا چه حد در هم تنیده شدهاند. آنچه اسلامآباد در ظاهر یک «تراکنش مالی عادی» خواند، پس از آن رخ داد که ابوظبی درخواست غیرمنتظرهای برای بازپرداخت فوری مطرح کرد؛ آن هم در شرایطی که ذخایر ارزی پاکستان از قبل تحت فشار بود و به برنامه نجاتبخش ۷ میلیارد دلاری صندوق بینالمللی پول گره خورده بود.
طبق چندین گزارش، این درخواست خطر کاهش نزدیک به یکپنجم ذخایر بانک مرکزی پاکستان را داشت که در ماه مارس حدود ۱۶.۴ میلیارد دلار بود. بانک دولتی پاکستان تأیید کرد که کل ۳.۴۵ میلیارد دلار، از جمله آخرین قسط یک میلیارد دلاری به صندوق ابوظبی برای توسعه، بازپرداخت شده است. این وجوه بخشی از کمک مالی بود که در سال ۲۰۱۹ برای تثبیت تراز پرداختهای پاکستان ارائه شده بود و سالها بهطور معمول تمدید میشد.
اما زمانبندی این رویداد حیاتی بود. اسلامآباد قبلاً در اوایل آوریل یک اوراق قرضه یورویی ۱.۳ میلیارد دلاری را بازپرداخت کرده بود و تحت شرایط صندوق بینالمللی پول در تلاش است تا ذخایر را به بالای ۱۸ میلیارد دلار برساند. تحلیلگران هشدار میدهند بازپرداخت بدهی به امارات میتواند این اهداف را تحت فشار بگذارد و به روپیه فشار آورد، مگر اینکه وجوه تازهای جایگزین آن شود.
پشت تصمیم امارات، ناامیدی فزاینده ابوظبی از سیاست خارجی پاکستان در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران نهفته است. اسلامآباد خود را میانجی بین واشنگتن و تهران معرفی کرد؛ رویکردی که به گفته منابع، مورد پسند رهبران امارات نبود. تحلیلگران میگویند امارات بیطرفی را در جنگی غیرقابل قبول میداند که در آن کشورهای حاشیه خلیج فارس احساس تهدید مستقیم داشتند. نیل کویلیام از مؤسسه چتم هاوس گفت ابوظبی «همه چیز را سیاه و سفید میبیند» و افزود «اگر شما میانجیگری کنید، یعنی در میانه میایستید»؛ و این چیزی است که امارات فعلاً آن را رد میکند.
تنشهای عمیقتر منطقهای نیز در این میان نقش دارند. روابط عربستان سعودی و امارات، بهویژه بر سر یمن که از گروههای متخاصم حمایت میکنند، تیره شده است. همسویی روزافزون پاکستان با ریاض – از جمله پیمان دفاعی که سال گذشته امضا شد – لایه دیگری از اصطکاک را افزوده است. یکی از مشاوران گفت امارات اعلام کرده که از اسلامآباد میخواهد موضع سختتری در برابر ایران اتخاذ کند.
در حالی که امارات فشار مالی را تشدید میکرد، عربستان سعودی با ۳ میلیارد دلار سپرده جدید و تسهیلات اضافی ۵ میلیارد دلاری وارد عمل شد. این کمکها نیازهای فوری مالی اسلامآباد را برطرف کرد، اما در عین حال وابستگی در حال تغییر پاکستان را برجسته ساخت.
پاکستان در سال مالی جاری به حدود ۱۲ میلیارد دلار تمدید مجدد سپردههای خارجی نیاز دارد؛ از جمله ۵ میلیارد دلار از عربستان و ۴ میلیارد دلار از چین. اگرچه ریاض از نظر تاریخی از اسلامآباد حمایت کرده، اما باتوجه به شرایط کنونی و گمانههای جدی درمورد احتمال نابسامانی مالی در عربستان، تحلیلگران نسبت به اتکای بیش از حد هشدار میدهند.
بازپرداخت اجباری بدهی به امارات فراتر از یک رویداد مالی صرف، نشانهی آشکاری از تبدیل شدن کمکهای مالی منطقهای به ابزاری برای اعمال فشار ژئوپلیتیک است. پاکستان که در تنگنای نیاز به تأمین مالی خارجی و اجرای شرایط سخت IMF قرار دارد، اکنون بیش از پیش در موازنهی ظریف میان رقبای منطقهای – امارات و عربستان – گرفتار شده است. میانجیگری درگیری ایران و غرب اگرچه دیپلماتیک به نظر میرسد، اما برای اسلامآباد هزینهای مستقیم به همراه داشته و وابستگی ساختاری آن را به متحدان خلیجفارسی برجسته ساخته است. مادامی که پاکستان نتواند پایههای مالی و سیاست خارجی مستقلتری بسازد، در معرض شوکهای مالی ناگهانی از این دست باقی خواهد ماند
