به گزارش ایراف، او در یادداشتی درباره نشست مخالفان طالبان در پشاور تأکید کرد که این نزاع فراتر از منافع فوری دو طرف است.
مهدی با اشاره به اهداف طالبان در این منازعه گفت: «پیام ما به جرگهی پشاور این است که نزاع پاکستان با طالبان، ریشه در گفتمان افغانیّت دارد. جانب طالبان خواهان نادیده گرفتن خط دیورند، و پیوستن دو جامعهی افغان مقیم در دو کشور، در هیئت کشور “لوی افغانستان” است.»
او در ادامه به رویکرد پاکستان نیز اشاره کرد و افزود: «پاکستان نیز، طی چندین دهه، از همین گفتمان افغانیّت برای گسترش عمق استراتژیک خود استفاده کرده؛ در برهههایی از زمان، خواب الحاق سرزمینهای این سوی دیورند به پاکستان؛ یا دستکم، درآمدن هر دو کشور در یک کنفدراسیون را نیز دیده است.»
این نماینده پیشین پارلمان با تأکید بر ترکیب قومی افغانستان هشدار داد که این گفتمان برای گروههای غیرافغانتبار این کشور تهدیدآمیز است: «در حالی که طالبان به منافع خاص قوم افغان میاندیشند، و پیوستن دو کتلهی جدا ماندهی این قوم در دو کشور را، موجب قوّت گرفتن گفتمان افغانیّت میدانند؛ سایر باشندههای افغانستان، از هر دو برنامه (لوی افغانستان و عمق استراتژیک) بیمناک اند، و آن را موجب منزوی شدن بیشترشان، و نابودی زبان و فرهنگ خود میدانند.»
مهدی با اشاره به پیشینه تاریخی شکلگیری افغانستان امروزی تصریح کرد: «افغانستان مانند پاکستان، کشور کثیرالقومیست؛ از آن جمله افغانها حدود سی فیصد نفوس آن را تشکیل میدهند. با این حال، بنا بر معاملهای که میان قدرتهای بزرگ آن زمان، در اواخر قرن نوزدهم بعمل آمد، ضمن تحمیل این نام بر این سرزمین، اختیار و مقدرّات آن نیز به این قوم سپرده شد.»
او در بخش پایانی سخنان خود خطاب به شرکتکنندگان جرگه پشاور، راهحل را گذر از این گفتمان دانست: «حمایت از “گفتمان افغانیّت”، پیامدهای مرگبار به هر دو کشور دارد. آن جرگه گذشتن از این گفتمان را به سیاسیون هر دو کشور توصیه نماید. طالبان به عنوان نمایندهی افغانان، برای بار آخر خط دیورند را مرز رسمی و بینالمللی میان دو کشور بشناسند؛ و دولت پاکستان برای آخرین بار، از ادعای عمق استراتژیک دست بردارد.»
تحولات میدانی و ابعاد منطقهای منازعه
در سوی دیگر، کارشناسان معتقدند که این درگیری از یک تنش مرزی فراتر رفته و به بازی پیچیدهای در سطح منطقه تبدیل شده است.
خراسانی، تحلیلگر سیاسی، با اشاره به گسترش دامنه جنگ به داخل خاک پاکستان و شکلگیری ائتلاف جدیدی از گروههای مسلح حامی طالبان در آن سوی مرز، بیان کرد: «این دیگر یک تنش میان طالبان و پاکستان نیست، بلکه یک بازی چند لایه در حال شکلگیری است که میتواند ابعاد منطقهای به خود بگیرد. آنچه جریان دارد، بیش از یک جنگ کلاسیک است، این یک تقابل پیچیده منطقهای است، جایی که روایتها یک چیز میگویند و واقعیت، چیز دیگر.»
تلاشهای دیپلماتیک برای میانجیگری
در میانه این تنشهای فزاینده، گزارشها حاکی از آن است که چین تلاشهایی را برای میانجیگری و برقراری آتشبس آغاز کرده است.
بر اساس منابع منتشرشده، هیاتی از سوی طالبان برای انجام مذاکره با مقامات پاکستانی و بحث درباره توقف درگیریها، راهی چین شده است. این تحرکات دیپلماتیک در حالی صورت میگیرد که همزمان با عزم پاکستان برای جلب حمایت از مخالفان طالبان، وضعیت سیاسی منطقه بیش از پیش پیچیده شده است.
واکنش کاربران افغانستانی به تهدیدهای ترامپ: ضعف، استیصال و عدم شناخت تاریخی ایران
مقام طالبان: ایران به نیابت از کل جهان اسلام عليه سلطه غرب ایستادگی میکند
گسست فراآتلانتیک: امتناع اروپا از همراهی کامل با حمله آمریکا به ایران
