به گزارش ایراف، بخش حقوق بشر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در گزارشی (یکشنبه ۱۹ بهمن) اعلام کرد که درگیریهای مرزی بین نیروهای پاکستان و طالبان در سهماهه آخر سال ۲۰۲۵ به افزایش بیسابقه تلفات غیرنظامیان در مناطق مرزی انجامیده است.
این گزارش میافزاید بیشترین تلفات در میانه ماه اکتبر و همزمان با اوج تنشهای مرزی رخ داد. درگیریها با استفاده از راکت، توپخانه و حملات هوایی بهویژه در شهرستان سپینبولدک قندهار منجر به کشته و زخمیشدن دهها غیرنظامی از جمله زنان و کودکان شد. شاهدان گزارش دادهاند که برخی خانوادهها در خانههای خود هدف اصابت گلوله قرار گرفتند و کودکان زیر آوار جان باختند.
همزمان، انفجارهایی در کابل دهها کشته و زخمی برجای گذاشت و در خوست، تیراندازی به سمت خبرنگاران منجر به جان باختن یک روزنامهنگار شد.
بر اساس بررسیهای میدانی، این گزارش تأیید میکند که تنها در بازه اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۵، حداقل ۷۰ غیرنظامی کشته و ۴۷۸ تن زخمی شدهاند. این بالاترین آمار ثبتشده از سال ۲۰۱۱ تاکنون است.
آتشبس بیاثر؛ ادامه خشونتها
علیرغم اعلام آتشبس در ۱۵ اکتبر، خشونتها متوقف نشد. تنها دو روز پس از این اعلام، در پی یک حمله هوایی در پکتیکا چندین غیرنظامی از جمله کودکان جان باختند.
در ماه نوامبر نیز حملات شبانه به خانههای مسکونی در ولایتهای مرزی دستکم ۱۵ غیرنظامی را به کام مرگ کشاند که بیش از نیمی کودک بودند. در دسامبر نیز درگیریهای مسلحانه و تیراندازیهای مرزی همچنان قربانی گرفت.
پیامدهای عمیق انسانی و اجتماعی
یوناما افزود پیامدهای این درگیریها فراتر از آمار کشته و زخمیهاست. بسیاری از بازماندگان با آسیبهای دائمی نظیر نابینایی، قطع عضو یا معلولیت روبرو شدهاند. تخریب خانهها، نابودی منابع معیشتی و آوارگی ساکنان مرزنشین بهویژه در قندهار زندگی را برای غیرنظامیان دشوار کرده است.
یوناما تأکید کرده که همه طرفهای درگیر طبق قوانین بینالمللی حقوق بشر موظفاند بین اهداف نظامی و غیرنظامی تمایز قائل شوند، از حملات نامتناسب خودداری کنند و اقدامات احتیاطی لازم را برای محافظت از مردم به کار گیرند. این نهاد خواستار توقف استفاده از سلاحهای غیرمستقیم در مناطق مسکونی، تحقیق مستقل، و جبران خسارت برای قربانیان شده است.
این گزارش نشان میدهد که بحران امنیتی در مرز دو کشور ادامه دارد و بهای اصلی آن را مردم عادی میپردازند. یوناما هشدار داده که برای جلوگیری از فاجعههای انسانی بیشتر، اقدام فوری جامعه بینالملل و طرفین درگیر ضروری است.
واکنشهای متضاد طرفین
مقامات طالبان حملات مرزی پاکستان را نقض آشکار حقوق بینالملل خوانده و خواستار توقف فوری عملیات نظامی و تحقیق بیطرفانه شدهاند. در مقابل، پاکستان ادعا کرده که خود قربانی حملات گروههای مسلح مستقر در افغانستان است و اقداماتش صرفاً دفاعی و با حداقل تلفات جانبی انجام شده است.
این تنشهای مرزی با وجود سه دوره مذاکرات و تلاشهای بینالمللی بینتیجه مانده است و منجر به بسته شدن مرزهای تجاری بین دو کشور و خسارات مالی هنگفت به طرفین شده است.
از سوی دیگر موجب افزایش مشکلات مهاجران افغانستانی در پاکستان و اخراج اجباری مهاجران از این کشور شد که علیرغم واکنشهای جهانی این روند ادامه دارد.
