به گزارش ایراف، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در گفتوگو با شبکه تلویزیونی «تیجیآرتی» به انتقادها از پیوستن آنکارا به پیمان دفاعی مشترک با عربستان سعودی و پاکستان واکنش نشان داد و برای دفاع از این توافق، به سابقه حضور نظامی ترکیه در افغانستان اشاره کرد.
فیدان با انتقاد از آنچه رویکرد دوگانه منتقدان خواند، گفت ترکیه در چارچوب مأموریتهای ناتو نیروهای نظامی خود را به افغانستان اعزام کرده است، اما در آن زمان کسی این پرسش را مطرح نمیکرد که ممکن است سربازان ترکیه نیز مانند نظامیان آمریکایی در کوهستانهای افغانستان کشته شوند.
او با طرح این پرسش که چرا حضور نظامی ترکیه در چارچوب ناتو با مخالفت مشابهی روبهرو نمیشود، اما پیوستن این کشور به یک پیمان دفاعی با کشورهای مسلمان مورد انتقاد قرار میگیرد، از منتقدان خواست درباره ماهیت و اهداف این توافق با رویکردی یکسان قضاوت کنند.
وزیر امور خارجه ترکیه همچنین تأکید کرد که عضویت در پیمان دفاعی مکه بهمعنای ورود فوری به جنگ یا اعزام خودکار نیروهای نظامی به میدان نبرد نیست.
به گفته او، فعال شدن تعهدات دفاعی این توافق مستلزم طی شدن مراحل مختلفی از جمله ارزیابی تهدیدها، تبادل اطلاعات امنیتی، تشکیل سازوکارهای اطلاعاتی مشترک و برنامهریزی دفاعی است.
فیدان توضیح داد که نوع حمایت اعضا از یکدیگر نیز میتواند متناسب با شرایط متفاوت باشد و از همکاریهای اطلاعاتی و پشتیبانی لجستیکی تا تأمین مهمات و در مراحل پیشرفتهتر اعزام نیروهای نظامی را در بر بگیرد.
او اضافه کرد که درخواست کشور نیازمند کمک و تعیین نوع پشتیبانی موردنیاز، در روند اجرای تعهدات اهمیت دارد.
پیمان دفاعی مشترک ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان در ماه اوت ۲۰۲۶ امضا شد.
بر اساس مفاد این توافق، حمله مسلحانه به هر یک از اعضا، بهعنوان حمله به سایر اعضا تلقی میشود؛ بندی که از نظر ساختار دفاع جمعی به ماده پنجم پیمان ناتو شباهت دارد. پارلمان ترکیه نیز در نوامبر سال جاری این توافق را به تصویب رساند.
این توافق در داخل ترکیه نیز با مخالفتهایی روبهرو شده است.
برخی احزاب سیاسی از جمله حزب وطن و حزب جمهوریخواه خلق درباره احتمال کشیده شدن ترکیه به درگیریهای نظامی خارج از مرزها و پیامدهای امنیتی چنین تعهدی هشدار دادهاند.
وزیر امور خارجه ترکیه در بخش دیگری از اظهارات خود، همکاری دفاعی و نظامی میان سه کشور را فراتر از امضای یک توافق سیاسی دانست و از برنامهریزی برای ایجاد سازوکارهای مشترک در زمینه صنایع دفاعی، آموزش نظامی، تبادل اطلاعات و هماهنگی عملیاتی خبر داد.
اشاره فیدان به افغانستان نیز به سابقه مشارکت نظامی ترکیه در مأموریتهای بینالمللی این کشور بازمیگردد.
ترکیه از سال ۲۰۰۲ در چارچوب نیروهای بینالمللی کمک به امنیت افغانستان (آیساف) حضور داشت و پس از پایان این مأموریت در سال ۲۰۱۴ نیز در قالب مأموریت حمایت قاطع ناتو به مشارکت خود ادامه داد.
نقش نظامیان ترکیه در افغانستان عمدتاً بر آموزش نیروهای امنیتی، مشاوره نظامی و تأمین امنیت برخی مراکز مهم، از جمله فرودگاه بینالمللی کابل، متمرکز بود.
آنکارا همچنین پس از پایان مأموریت آیساف، در چارچوب مأموریت غیررزمی حمایت قاطع به فعالیتهای آموزشی و پشتیبانی ادامه داد.
اظهارات تازه فیدان در شرایطی مطرح میشود که بحث درباره پیامدهای امنیتی پیمان دفاعی مکه و میزان تعهد نظامی اعضای آن به یکی از موضوعات بحثبرانگیز در ترکیه تبدیل شده است.





