به گزارش ایراف، منابعی از میان استادان دانشگاه کابل به رسانهها گفتهاند طالبان در جریان همایشی در این دانشگاه، از شماری از استادان و شرکتکنندگان خواستهاند با تکمیل پرسشنامهای، نظر خود را درباره اعطای لقب مذهبی «شیخالاسلام» به هبتالله آخوندزاده، رهبر این گروه، اعلام کنند.
به گفته این منابع، در برگههای توزیعشده، برخی شرایط و معیارهای اعطای این عنوان تشریح شده و از شرکتکنندگان خواسته شده است نام، سمت و دیدگاه خود را درباره شایستگی آخوندزاده برای دریافت این لقب ثبت کنند.
این درخواست نگرانیهایی را در میان استادان دانشگاه کابل برانگیخته است؛ چراکه برخی از آنان موافقت با این موضوع را به معنای تأیید تصمیم طالبان میدانند و در مقابل، از پیامدهای احتمالی مخالفت با آن، از جمله بازداشت، بیم دارند.
یکی از استادان دانشگاه کابل که نخواسته نامش فاش شود، گفته است که مشخص نیست شرکتکنندگان تا چه اندازه در بیان نظر واقعی خود آزادی عمل دارند.
یک استاد دیگر نیز در پیامی به رسانهها، موافقت با اعطای این عنوان را نوعی «خیانت به کشور» توصیف کرده و گفته است از سوی دیگر، نگران است مخالفت با خواسته طالبان برای او دردسرساز شود.
این همایش با عنوان «بررسی علمی ـ پژوهشی پیامدهای فرمانهای رهبر طالبان» و با ابتکار وزارت تحصیلات عالی این گروه در دانشگاه کابل برگزار شده است.
به گزارش منابع، در حاشیه این نشست بیش از ۹۰۰ مقاله درباره رهبر طالبان تهیه شده است.
ممانعت از تصویربرداری و تعطیلی دانشگاه
برگزاری این نشست با محدودیتهای رسانهای همراه بوده است.
طالبان از عکاسی و تصویربرداری در محل همایش جلوگیری کردند و رسانههای وابسته به این گروه نیز تنها فایلهای صوتی سخنرانیها را منتشر کردند. تاکنون تصاویر رسمی از این نشست منتشر نشده است.
این محدودیتها در شرایطی اعمال شده که هبتالله آخوندزاده با انتشار تصاویر و ویدیوهای خود مخالفت دارد و بهندرت تصویری از او در رسانهها منتشر میشود.
وزارت تحصیلات عالی طالبان نیز روز شنبه دانشگاه کابل را به مدت یک هفته تعطیل کرد و دستور تخلیه خوابگاههای دانشجویی را داد؛ تصمیمی که دانشجویان را ناچار به ترک خوابگاهها کرد.
عبدالسلام حنفی، معاون اداری نخستوزیر طالبان، سراجالدین حقانی، سرپرست وزارت کشور، عبدالحکیم حقانی، قاضیالقضات این گروه، عبدالحکیم شرعی، سرپرست وزارت دادگستری و خیرالله خیرخواه، والی طالبان در ولایت میدان وردک، از جمله مقامهای حاضر و سخنران در این همایش بودند.
تأکید مقامهای طالبان بر اطاعت از رهبر
بخش مهمی از سخنرانی مقامهای ارشد طالبان به تأکید بر جایگاه هبتالله آخوندزاده و ضرورت اجرای فرمانهای او اختصاص داشت.
عبدالحکیم حقانی، قاضیالقضات طالبان، در این نشست با دفاع از نحوه به قدرت رسیدن این گروه گفت که «خداوند بر آنان رحم کرد» که بدون تفاهم با حکومت پیشین افغانستان به قدرت رسیدند و قدرت را با مقامهای دولت سابق تقسیم نکردند.
او مدعی شد که اگر طالبان از طریق تفاهم سیاسی با حکومت پیشین به قدرت میرسیدند، ناچار بودند بخشی از قدرت را در اختیار مقامهای سابق قرار دهند.
به گفته حقانی، در چنین شرایطی جامعه جهانی از مقامهای پیشین حمایت میکرد و بهتدریج قدرت آنان افزایش مییافت، در حالی که طالبان تضعیف میشدند و وضعیت کشور به سمت وخامت میرفت.
قاضیالقضات طالبان همچنین مدعی شد که مردم افغانستان پس از ۵۰ سال، زیر رهبری یک امیر گرد هم آمدهاند و اختلافهای قومی، زبانی و منطقهای را کنار گذاشتهاند.
او در بخش دیگری از سخنانش گفت طالبان مداخله هیچکس را نمیپذیرند و میان اعضای این گروه اختلاف مذهبی و زبانی وجود ندارد.
خیرالله خیرخواه، والی طالبان در میدان وردک، نیز افغانستان را تنها کشور جهان توصیف کرد که به ادعای او، یک «نظام اسلامی» در آن حاکم است.
عبدالحکیم شرعی، وزیر دادگستری طالبان، نیز در سخنرانی خود قرآن را قانون اساسی این گروه خواند و گفت قوانین طالبان بر اساس احکام شرعی تدوین شدهاند.
او قوانین وضعی را مخالف اسلام دانست و تأکید کرد که ثبات هر نظامی به وجود قانون و اجرای آن وابسته است.
شرعی همچنین نگارش مقالههای علمی و پژوهشی درباره فرمانهای هبتالله آخوندزاده را اقدامی ارزشمند برای نسلهای آینده توصیف کرد.
عنوانی با پیشینه تاریخی و مذهبی
«شیخالاسلام» عنوانی مذهبی است که در دورههای مختلف تاریخ اسلام برای عالمان برجسته، بهویژه فقیهان و محدثان، به کار رفته است. این عنوان در برخی دورهها جنبه افتخاری داشته و در برخی ساختارهای حکومتی نیز بهعنوان یک منصب رسمی دینی مورد استفاده قرار گرفته است.
در امپراتوری عثمانی، شیخالاسلام عالیترین مقام دینی و یکی از مناصب مهم رسمی حکومت به شمار میرفت و مسئولیتهای مذهبی و حقوقی مهمی بر عهده داشت.
هبتالله آخوندزاده از زمان تسلط طالبان بر افغانستان در مرداد ۱۴۰۰، فرمانهای متعددی در حوزههای سیاسی، اجتماعی و مذهبی صادر کرده است.
بخش قابل توجهی از این فرمانها، بهویژه در زمینه حقوق زنان، آموزش دختران، اشتغال و آزادیهای اجتماعی بوده است.
اکنون درخواست از استادان دانشگاه کابل برای اعلام نظر درباره اعطای عنوان «شیخالاسلام» به رهبر طالبان، در حالی مطرح شده که این گروه همزمان بر ضرورت اطاعت از فرمانهای او و تثبیت جایگاهش در ساختار سیاسی و مذهبی افغانستان تأکید میکند.





