به گزارش ایراف، باشگاه بورسیا دورتموند پس از بیش از دو سال انتقاد، اعتراض و مخالفت بخشی از هواداران، سرانجام تصمیم به پایان دادن به همکاری تجاری خود با شرکت راین‌متال، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان تجهیزات نظامی و تسلیحاتی آلمان، گرفت.
بر اساس اعلام رسمی باشگاه، قرارداد اسپانسری دورتموند با این شرکت که از تابستان ۲۰۲۴ آغاز شده و تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ اعتبار دارد، پس از پایان مدت تعیین‌شده تمدید نخواهد شد.
این تصمیم در مذاکرات مشترک میان مدیران دو طرف اتخاذ شده و به معنای فسخ فوری قرارداد نیست.
کارستن کرمر، مدیر اجرایی باشگاه دورتموند، روز جمعه ۱۳ نوامبر (۲۲ آبان) با تأیید این خبر اعلام کرد که مسئولان باشگاه از همان ابتدای همکاری با راین‌متال، نسبت به حساسیت‌های موجود در میان اعضا و هواداران آگاهی داشته‌اند و انتقادهای مطرح‌شده در تصمیم نهایی مورد توجه قرار گرفته است.
او در توضیح این تصمیم گفت: «ما از انتقادهای اعضای باشگاه و بخش‌هایی از هواداران آگاه هستیم. همکاری ما با راین‌متال از همان ابتدا با بحث‌ها و دیدگاه‌های متفاوتی همراه بود و این مسائل را در گفت‌وگوهای خود با این شرکت جدی گرفتیم.»
قراردادی که از ابتدا حاشیه‌ساز شد
همکاری دورتموند و راین‌متال در ماه مه ۲۰۲۴ اعلام شد. این قرارداد سه‌ساله که در چارچوب یک توافق تجاری چندمیلیون‌یورویی منعقد شده بود، به یکی از بحث‌برانگیزترین تصمیم‌های اقتصادی یک باشگاه بزرگ فوتبال آلمان تبدیل شد.
راین‌متال که مقر اصلی آن در شهر دوسلدورف قرار دارد، از مهم‌ترین شرکت‌های صنایع دفاعی اروپا به شمار می‌رود و در زمینه تولید تانک، توپخانه، مهمات، تسلیحات نظامی و سامانه‌های پدافند هوایی فعالیت می‌کند.
این شرکت در سال‌های اخیر و به‌ویژه پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین، به یکی از بازیگران مهم صنعت تسلیحات اروپا تبدیل شده است.
با اعلام توافق تجاری دو طرف، بخشی از هواداران دورتموند به‌شدت با حضور یک شرکت اسلحه‌سازی در فهرست حامیان مالی باشگاه مخالفت کردند.
معترضان معتقد بودند یک باشگاه فوتبال با پیشینه اجتماعی و فرهنگی دورتموند نباید به بستری تبلیغاتی برای یک تولیدکننده تسلیحات نظامی تبدیل شود.
اعتراض‌ها تنها به فضای مجازی محدود نماند و در مقاطع مختلف، بنرهای انتقادی علیه این همکاری در ورزشگاه و مسابقات دورتموند به نمایش درآمد. حتی در سال ۲۰۲۴ تجمع اعتراضی مقابل ورزشگاه خانگی باشگاه نیز برگزار شد.
رأی اعضای باشگاه علیه ادامه همکاری
یکی از مهم‌ترین اتفاقات در این پرونده، مجمع عمومی اعضای باشگاه در نوامبر ۲۰۲۴ بود؛ جایی که اعضا با طرحی برای تمدید نکردن قرارداد راین‌متال پس از سال ۲۰۲۷ موافقت کردند.
اگرچه این رأی از نظر اجرایی برای مدیران باشگاه الزام‌آور نبود، اما پیام روشنی درباره مخالفت بخش قابل‌توجهی از بدنه هواداری و اعضای دورتموند با ادامه این همکاری داشت.
هانس یواخیم واتسکه، رئیس باشگاه دورتموند که در زمان انعقاد قرارداد نقش مهمی در پیشبرد این توافق داشت، نیز در اظهارنظری انتقادی اذعان کرد که میزان مخالفت هواداران را به‌درستی ارزیابی نکرده بود.
واتسکه پیش‌تر گفته بود برخی هواداران با خود شرکت راین‌متال مخالفتی ندارند، اما نمی‌خواهند باشگاه محبوبشان برای تولیدکننده سلاح تبلیغ کند.
او همچنین تأکید کرده بود که اختلاف‌نظر بر سر این قرارداد به باشگاه آسیب زده و مدیریت دورتموند باید از شکل‌گیری شکاف و دودستگی در میان اعضا جلوگیری کند.
اعتراف مدیر دورتموند به هزینه اقتصادی تصمیم
پایان همکاری با راین‌متال بدون پیامد مالی برای دورتموند نخواهد بود.
کارستن کرمر با اشاره به اهمیت درآمدهای تجاری در فوتبال حرفه‌ای امروز اعتراف کرد که حذف این قرارداد، انعطاف‌پذیری مالی باشگاه را کاهش خواهد داد و مدیران باید برای جبران این درآمد، راهکارهای جایگزین پیدا کنند.
او در این باره گفت: «از تابستان ۲۰۲۷ دیگر درآمد حاصل از قرارداد اسپانسری با راین‌متال را نخواهیم داشت. این موضوع انعطاف‌پذیری مالی ما را کاهش می‌دهد و ناچار خواهیم بود اولویت‌های سرمایه‌گذاری خود را دوباره بررسی کنیم و به دنبال راهکارهایی پایدار باشیم.»
کرمر همچنین تأکید کرد که درآمدهای حاصل از قراردادهای تجاری برای تأمین هزینه‌های زیرساختی، تیم فوتبال و ورزشگاه و همچنین حفظ توان رقابتی باشگاه در سطح بین‌المللی اهمیت زیادی دارند.
نکته قابل‌توجه اینکه کرمر با وجود پذیرش تصمیم نهایی، همچنان از حامیان شخصی این همکاری محسوب می‌شود و تأکید کرده است که پایان دادن به قرارداد برای او تصمیم آسانی نبوده است.
او در عین حال حفظ انسجام باشگاه و توجه به دیدگاه‌های اعضا و ذی‌نفعان را از اولویت‌های مدیریتی دورتموند دانسته است.
پایان تبلیغات، اما نه قطع کامل ارتباط
با وجود پایان قرارداد رسمی اسپانسری، ارتباط دو طرف به‌طور کامل قطع نخواهد شد.
بر اساس توضیحات مدیران دو مجموعه، پس از ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ دیگر قرارداد سنتی حمایت مالی و تبلیغات تجاری میان آنها وجود نخواهد داشت و نام و نشان راین‌متال نیز در قالب تبلیغات رسمی این همکاری در ورزشگاه و فضاهای تبلیغاتی باشگاه نمایش داده نمی‌شود.
با این حال، آرمین پاپرگر، مدیرعامل راین‌متال، اعلام کرده است که این شرکت همچنان ارتباط خود را با دورتموند حفظ خواهد کرد.
از جمله، جایگاه اختصاصی شرکت در ورزشگاه باقی می‌ماند و برخی برنامه‌های مشترک اجتماعی نیز ادامه پیدا می‌کنند.
یکی از این برنامه‌ها، حمایت از کودکان اوکراینی در آکادمی فوتبال و فراهم کردن فرصت‌هایی برای دور شدن موقت آنها از شرایط جنگی است.
پاپرگر با اشاره به این موضوع گفت که این فعالیت‌ها برای او اهمیت شخصی دارد و همکاری اجتماعی دو طرف در حمایت از کودکان و نوجوانان آسیب‌دیده از جنگ ادامه خواهد یافت.
پیامدهای فراتر از یک قرارداد اسپانسری
پرونده دورتموند و راین‌متال بار دیگر نشان داد که در فوتبال مدرن، تصمیم‌های اقتصادی باشگاه‌ها همیشه صرفاً با محاسبات مالی تعیین نمی‌شوند.
در شرایطی که باشگاه‌های بزرگ اروپایی برای افزایش درآمدهای تجاری و حفظ قدرت رقابتی خود به دنبال جذب حامیان مالی قدرتمند هستند، واکنش هواداران و هویت تاریخی و اجتماعی باشگاه‌ها نیز می‌تواند در سرنوشت این همکاری‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
دورتموند حالا باید در فاصله چند ماه تا پایان قرارداد، برای جایگزینی یکی از حامیان مالی مهم خود برنامه‌ریزی کند؛ آن هم در شرایطی که مدیران باشگاه می‌دانند هزینه حفظ رقابت در فوتبال سطح اول اروپا روزبه‌روز افزایش پیدا می‌کند.
با این حال، تصمیم اخیر نشان می‌دهد فشار مستمر اعضا و هواداران می‌تواند حتی در برابر منافع اقتصادی قابل‌توجه نیز به نتیجه برسد؛ موضوعی که احتمالاً در آینده برای دیگر باشگاه‌های اروپایی و قراردادهای تجاری بحث‌برانگیز آنها نیز اهمیت خواهد داشت.
