به گزارش ایراف، رحمتالله نجیب، والی طالبان در بدخشان، با متهم کردن دستگاههای اطلاعاتی خارجی به تلاش برای ایجاد اختلاف میان اقوام و مسلمانان افغانستان، از مردم خواست در برابر آنچه توطئههای خارجی برای تضعیف همبستگی اجتماعی خواند، هوشیار باشند.
وی این اظهارات را در مراسم فارغالتحصیلی ۱۵۰ تن از نیروهای طالبان در شهر فیضآباد مطرح کرد و گفت برخی طرفهای خارجی با دامنزدن به اختلافات داخلی، درصدد برهم زدن اتحاد مردم افغانستان هستند.
نجیب اظهار داشت: «آن استخبارات وظیفه دارند تا مسلمانان را از هم بپاشند. برای اینکه اتحاد مردم افغانستان را برهم بزنند، چنین سخنانی را مطرح میکنند.»
با این حال، اظهارات والی طالبان در بدخشان در شرایطی مطرح میشود که خود مقامهای این گروه طی ماههای گذشته بارها پاکستان را به حمایت از مخالفان مسلح و نقشآفرینی در ناامنیهای شمال افغانستان متهم کردهاند؛ اتهامهایی که اسلامآباد آنها را رد کرده است.
در یکی از تازهترین موارد، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در اوت ۲۰۲۶ مدعی شد مخالفان مسلح این گروه از مسیر منطقه چترال پاکستان وارد بدخشان شدهاند و شماری از نظامیان پاکستانی نیز آنان را همراهی کردهاند.
وزارت اطلاعات پاکستان در واکنش به این اظهارات، ادعاهای طالبان را بیاساس خواند و اعلام کرد هیچ مدرک معتبری برای اثبات حضور یا مشارکت نیروهای پاکستانی در درگیریهای بدخشان ارائه نشده است.
اسلامآباد همچنین ناامنیهای این ولایت را ناشی از مشکلات داخلی افغانستان دانست و از طالبان خواست به جای متهم کردن دیگران، به مسائل امنیتی و اختلافات داخلی خود رسیدگی کنند.
این اتهامزنیها در شرایطی صورت میگیرد که روابط پاکستان و حکومت طالبان نیز طی سالهای اخیر، بهویژه بر سر فعالیت تحریک طالبان پاکستان و اتهام میزبانی کابل از گروههای مسلح مخالف اسلامآباد، بهشدت پرتنش شده است.
پاکستان مدعی است طالبان به گروههای مسلح فعال علیه این کشور پناه دادهاند؛ اتهامی که حکومت طالبان رد میکند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی در سپتامبر ۲۰۲۶، روابط دو طرف را از همکاری اولیه پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ به تقابل و بیاعتمادی فزاینده توصیف کرد و از درگیریهای مرزی، حملات هوایی پاکستان به افغانستان و اختلاف بر سر فعالیت گروههای مسلح خبر داد.
تنش با تاجیکستان؛ جبهه دیگری از اختلافات منطقهای
در کنار اختلافات طالبان با پاکستان، روابط این گروه با تاجیکستان نیز با وجود برخی تلاشهای دیپلماتیک برای بهبود مناسبات، همچنان با بیاعتمادی و اختلافات امنیتی همراه است.
در اوت ۲۰۲۵، درگیری میان نیروهای مرزی طالبان و تاجیکستان در منطقه داوونگ از شهرستان شهر بزرگ بدخشان گزارش شد.
در جریان این درگیری، بنا بر گزارش منابع محلی، یک نیروی طالبان کشته و چهار تن دیگر زخمی شدند.
پس از این حادثه، مقامهای دو طرف در دیداری مرزی یکدیگر را به حمایت و پناه دادن به مخالفان مسلح متهم کردند.
شفیقالله حفیظی، مسئول معادن طالبان در بدخشان، مدعی شد تاجیکستان ۳۵۰ تن از مخالفان مسلح این گروه را آموزش داده است؛ در مقابل، مقامهای تاجیکستان نیز افغانستان را به پناه دادن به نیروهای مسلح متهم کردند.
اگرچه هیچیک از دو طرف بیانیه رسمی درباره این اتهامات منتشر نکردند، گزارشها حاکی از آن است که تاجیکستان طی سالهای گذشته میزبان شماری از اعضای جبهه مقاومت ملی و دیگر مخالفان طالبان بوده است؛ موضوعی که بر پیچیدگی روابط دوشنبه و حکومت طالبان افزوده است.
اعتراضهای بدخشان؛ چالشی در برابر ادعای نفی قومگرایی
بخش دیگری از سخنان والی طالبان در بدخشان به مخالفت با قومگرایی و تأکید بر همبستگی میان اقوام اختصاص داشت؛ با این حال، تحولات این ولایت از زمان بازگشت طالبان به قدرت نشان میدهد که مسئله ترکیب قومی ساختار قدرت و حضور نیروهای غیربومی، یکی از عوامل مهم نارضایتی در بدخشان بوده است.
بدخشان از ولایتهای عمدتاً تاجیکنشین افغانستان است و بخش مهمی از جمعیت آن به زبان فارسیدری صحبت میکنند.
با این وجود، انتصاب مقامها و فرماندهان غیربومی، بهویژه افراد پشتونتبار از مناطق جنوبی افغانستان، بارها با اعتراض و انتقاد ساکنان محلی مواجه شده است.
در مه ۲۰۲۴، اعتراضهای گستردهای در شهرستانهای درایم، ارگو و جرم علیه عملکرد نیروهای طالبان شکل گرفت.
معترضان علاوه بر اعتراض به تخریب مزارع خشخاش و کشته شدن یک جوان محلی به دست نیروهای طالبان، خواستار خروج نیروهای غیربومی، بهویژه نیروهایی شدند که به زبانهای رایج منطقه تسلط نداشتند.
بر اساس گزارشها، ساکنان محلی همچنین نسبت به واگذاری پستهای کلیدی ولایت به مقامهایی از دیگر ولایتها اعتراض داشتند.
در آن مقطع، والی طالبان در بدخشان اهل قندهار بود و شماری دیگر از مسئولان ارشد امنیتی و اداری نیز از ولایتهای دیگر منصوب شده بودند.
در جریان آن اعتراضها، دستکم دو معترض کشته و حدود ۱۵ تن دیگر زخمی شدند.
گزارش دویچهوله نیز در همان زمان تأکید کرد که اعتراضها علاوه بر مسئله تخریب مزارع خشخاش، ابعاد قومی و منطقهای پیدا کرده بود و شماری از ساکنان تاجیک و ازبک بدخشان خواستار خروج نیروهای پشتونتبار طالبان از مناطق خود شده بودند.
این نارضایتیها در سال ۲۰۲۵ نیز ادامه یافت. بر اساس گزارش آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا که در ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شد، اعتراض کشاورزان بدخشان به تخریب مزارع خشخاش از اواسط سال ۲۰۲۴ آغاز شد و در ژوئن و ژوئیه ۲۰۲۵ بار دیگر شدت گرفت.
این گزارش با استناد به گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد اعلام کرد که در جریان برخورد نیروهای طالبان با معترضان در شهرستانهای ارگو، جرم و خاش، ۱۰ نفر کشته و ۴۰ تن زخمی شدند و شماری دیگر نیز بهطور خودسرانه بازداشت و مورد بدرفتاری قرار گرفتند.
آژانس پناهندگی اتحادیه اروپا همچنین گزارش داده است که طالبان در سال ۲۰۲۵ به انتصاب مقامهای پشتونتبار غیربومی در بدخشان و دیگر مناطق عمدتاً تاجیکنشین ادامه دادهاند.
بر اساس این گزارش، بسیاری از نیروهای تاجیک و ازبک طالبان نیز تا پایان سال ۲۰۲۳ از سمتهای مدیریتی در مناطق بومی خود کنار گذاشته شده یا به مسئولیتهای کماهمیتتری در ولایتهای دیگر منتقل شده بودند.
آموزش ۱۵۰ نیروی طالبان در بدخشان
در بخش دیگری از مراسمی که اظهارات والی طالبان در آن مطرح شد، نورالله نظری، سخنگوی یگان نظامی عمر ثالث طالبان در بدخشان، از فارغالتحصیلی ۱۵۰ تن از نیروهای این گروه پس از پایان یک دوره سهماهه آموزش نظامی خبر داد.
وی گفت این هشتمین دوره آموزشی نیروهای طالبان در این یگان بوده و فارغالتحصیلان قرار است آموختههای نظامی خود را در محل مأموریت و فعالیتهای مربوط به وظایفشان به کار بگیرند.
نجیب نیز در این مراسم بار دیگر با انتقاد از قومگرایی و اختلافات داخلی، تنوع قومی افغانستان را عاملی برای زیبایی و غنای اجتماعی این کشور دانست.



