به گزارش ایراف، نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا و پیروزی حزب دموکرات در هر دو مجلس نمایندگان و سنا، چشم‌انداز سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ را با شرایط تازه‌ای روبه‌رو کرده است؛ شرایطی که علاوه بر تحولات داخلی آمریکا، می‌تواند بر مناسبات این کشور با قدرت‌های منطقه‌ای، از جمله هند و پاکستان، تأثیر بگذارد.
به نقل از شبکه خبری «ایندیا تودی»، شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات اخیر، ضربه سیاسی مهمی به دونالد ترامپ وارد کرده و در مقابل، دموکرات‌ها را در موقعیتی قرار داده است که بتوانند نظارت و فشار بیشتری بر تصمیمات دولت آمریکا اعمال کنند.
بر اساس این گزارش، پیامدهای این تحول برای هند و پاکستان یکسان نخواهد بود؛ چراکه دهلی‌نو بیشتر نگران آینده مذاکرات تجاری، تعرفه‌های گمرکی و محدودیت‌های مهاجرتی است، در حالی که اسلام‌آباد ممکن است با افزایش نظارت کنگره بر توافق‌های اقتصادی و تجاری مرتبط با نزدیکان رئیس‌جمهور آمریکا مواجه شود.
ایندیا تودی تأکید کرده است که اگرچه ترامپ تا ژانویه ۲۰۲۹ در کاخ سفید باقی خواهد ماند، اما از این پس برای پیشبرد برنامه‌های خود با کنگره‌ای مواجه است که کنترل آن در اختیار مخالفان سیاسی‌اش قرار گرفته است. دموکرات‌ها نیز پیش‌تر از قصد خود برای بررسی تصمیمات سیاست خارجی ترامپ و فعالیت‌های تجاری خانواده و نزدیکان او خبر داده‌اند.
پیامدهای شکست ترامپ برای هند؛ فرصت بیشتر در مذاکرات تجاری
به نوشته ایندیا تودی، یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که دهلی‌نو پس از نتایج انتخابات آمریکا دنبال خواهد کرد، سرنوشت توافق تجاری با واشنگتن است؛ توافقی که طی ماه‌های گذشته به دلیل اختلاف بر سر تعرفه‌ها و شرایط دسترسی به بازارها با موانعی روبه‌رو بوده است.
هند تلاش کرده است در مذاکرات تجاری با آمریکا، شرایطی بهتر از آنچه برای برخی رقبای اقتصادی این کشور، از جمله چین و ویتنام، در نظر گرفته شده، به دست آورد.
در همین حال، دولت ترامپ نیز با استفاده از ابزارهای تجاری و تعرفه‌ای، فشارهایی بر شرکای اقتصادی خود وارد کرده است.
این رسانه هندی معتقد است تضعیف موقعیت سیاسی ترامپ ممکن است فضای مانور بیشتری در اختیار مذاکره‌کنندگان هندی قرار دهد تا بدون شتاب‌زدگی برای پذیرش توافقی با شرایط نامطلوب، مذاکرات را دنبال کنند.
با این حال، پیروزی دموکرات‌ها به معنای پایان فشارهای تجاری آمریکا علیه هند نیست؛ زیرا رئیس‌جمهور آمریکا همچنان از اختیارات اجرایی قابل توجهی برای اعمال تعرفه‌ها برخوردار است و تغییر ترکیب کنگره به‌تنهایی نمی‌تواند این اختیارات را لغو کند.
نگرانی هند از محدودیت‌های مهاجرتی و آینده همکاری‌های اقتصادی
موضوع دیگری که در روابط هند و آمریکا اهمیت دارد، سیاست‌های مهاجرتی دولت ترامپ و به‌ویژه برنامه صدور ویزای تخصصی H-1B است.
ایندیا تودی گزارش داده است که دولت ترامپ با افزایش هزینه صدور این ویزا و تشدید بررسی درخواست‌های شرکت‌های متقاضی، محدودیت‌هایی را برای نیروی کار متخصص خارجی ایجاد کرده است؛ اقداماتی که به‌طور مستقیم بر متخصصان هندی و شرکت‌های فناوری این کشور تأثیر گذاشته است.
بر اساس این گزارش، حدود سه‌چهارم ویزاهای تأییدشده H-1B به اتباع هند اختصاص دارد و شرکت‌های فناوری آمریکایی نیز برای تأمین نیروی متخصص به این برنامه وابستگی قابل توجهی دارند.
با در اختیار گرفتن کنگره از سوی دموکرات‌ها، احتمال افزایش بررسی سیاست‌های مهاجرتی دولت و پیامدهای اقتصادی محدود کردن ورود نیروی کار متخصص وجود دارد؛ هرچند این تحول لزوماً به لغو فوری محدودیت‌های اعمال‌شده منجر نخواهد شد.
از سوی دیگر، تغییر موازنه قدرت در کنگره می‌تواند برای دولت هند چالش‌هایی نیز ایجاد کند.
دموکرات‌های آمریکا در مقایسه با جمهوری‌خواهان، سابقه انتقاد بیشتری از وضعیت حقوق بشر، آزادی‌های مذهبی و نحوه برخورد با اقلیت‌ها در هند دارند و احتمال دارد این موضوعات در مناسبات دو کشور برجسته‌تر شود.
پاکستان؛ افزایش حساسیت کنگره به توافق‌های اقتصادی نزدیکان ترامپ
در سوی دیگر، پاکستان با نوع متفاوتی از پیامدهای سیاسی شکست جمهوری‌خواهان مواجه است.
به نوشته ایندیا تودی، اسلام‌آباد طی یک سال و نیم گذشته تلاش کرده است روابط نزدیکی با دونالد ترامپ برقرار کند و بخشی از این رویکرد از طریق توافق‌های اقتصادی و تجاری با شرکت‌هایی دنبال شده که به خانواده و حلقه نزدیکان رئیس‌جمهور آمریکا ارتباط دارند.
یکی از مهم‌ترین موارد، تفاهم‌نامه همکاری پاکستان با یکی از شرکت‌های وابسته به مجموعه «ورلد لیبرتی فایننشال» (World Liberty Financial) است؛ شرکتی که در حوزه رمزارز فعالیت می‌کند و به خانواده ترامپ ارتباط دارد.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، نیز از بنیان‌گذاران این مجموعه معرفی شده است.
همچنین پاکستان در سال جاری میلادی توافقی برای خرید تعداد نامشخصی از سامانه‌های پروازی بدون سرنشین با شرکت آمریکایی «پاوروس» (Powerus) امضا کرده است؛ شرکتی که به نوشته این رسانه، با پسران دونالد ترامپ ارتباط دارد.
ایندیا تودی می‌نویسد هر دو توافق با نقش‌آفرینی ارتشبد عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، دنبال شده است؛ شخصیتی که در ماه‌های گذشته روابط نزدیکی با ترامپ برقرار کرده و رئیس‌جمهور آمریکا نیز پیش‌تر از او با عنوان «فیلدمارشال محبوب من» یاد کرده است.
علاوه بر این، پاکستان در سپتامبر گذشته تفاهم‌نامه‌ای به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار با شرکت آمریکایی «یو‌اس استراتژیک متالز» (US Strategic Metals) برای همکاری در حوزه مواد معدنی حیاتی امضا کرد.
توافق مربوط به بازسازی هتل روزولت نیویورک، متعلق به شرکت هواپیمایی ملی پاکستان، از دیگر پرونده‌های اقتصادی مورد اشاره این رسانه است. بر اساس گزارش‌ها، استیو ویتکاف در تسهیل این توافق نقش داشته است.
به اعتقاد ایندیا تودی، تسلط دموکرات‌ها بر هر دو مجلس کنگره می‌تواند زمینه را برای تحقیقات و جلسات نظارتی بیشتر درباره فعالیت‌های اقتصادی ترامپ، خانواده و نزدیکان او فراهم کند؛ موضوعی که احتمال دارد برخی توافق‌های مرتبط با پاکستان و ارتباطات اقتصادی مقام‌های این کشور با حلقه نزدیکان رئیس‌جمهور آمریکا را نیز در کانون توجه قرار دهد.
آیا روابط واشنگتن با اسلام‌آباد تحت تأثیر قرار می‌گیرد؟
نکته مهم در ارزیابی وضعیت پاکستان این است که نزدیکی اخیر اسلام‌آباد به دولت ترامپ تا اندازه‌ای بر روابط شخصی و توافق‌های اقتصادی با حلقه نزدیک رئیس‌جمهور آمریکا استوار بوده است.
از این رو، افزایش نظارت کنگره بر این روابط می‌تواند برای پاکستان حساسیت‌برانگیز باشد.
با این حال، تغییر ترکیب کنگره به معنای قطع روابط واشنگتن و اسلام‌آباد یا توقف فوری همکاری‌های امنیتی و دفاعی دو کشور نیست.
دولت آمریکا همچنان اختیارات گسترده‌ای در حوزه سیاست خارجی دارد و مناسبات امنیتی دو کشور نیز صرفاً به روابط شخصی مقام‌های پاکستانی با ترامپ محدود نمی‌شود.
چشم‌انداز روابط هند و پاکستان با آمریکا
در مجموع، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند موازنه سیاسی تازه‌ای در واشنگتن ایجاد کند و بر نحوه تعامل آمریکا با متحدان و شرکای منطقه‌ای خود تأثیر بگذارد.
برای هند، مسئله اصلی استفاده از فضای جدید سیاسی برای پیگیری منافع تجاری و کاهش فشارهای تعرفه‌ای و مهاجرتی است؛ در حالی که پاکستان باید پیامدهای افزایش نظارت کنگره بر توافق‌های اقتصادی و ارتباطات تجاری خود با نزدیکان ترامپ را در نظر بگیرد.
با این حال، نباید از نظر دور داشت که تغییر اکثریت کنگره لزوماً به معنای تغییر بنیادین سیاست خارجی آمریکا نیست.
رئیس‌جمهور این کشور همچنان ابزارهای اجرایی قابل توجهی در اختیار دارد و بسیاری از جهت‌گیری‌های کلان واشنگتن، از جمله رقابت با چین و ملاحظات راهبردی در جنوب آسیا، ممکن است فراتر از تغییرات حزبی در کنگره دنبال شوند.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی درباره پیامدهای انتخابات آمریکا برای شرکای تجاری واشنگتن، تأکید کرده است که تضعیف موقعیت داخلی ترامپ می‌تواند به کشورهایی مانند هند فرصت بیشتری برای مقاومت در برابر فشارهای تجاری آمریکا بدهد؛ هرچند احتمال تشدید رفتارهای یک‌جانبه دولت واشنگتن همچنان وجود دارد.
