به گزارش ایراف، امروز، هفتم اکتبر، بیست‌وپنجمین سالروز آغاز حمله نظامی آمریکا و متحدانش به افغانستان در سال ۲۰۰۱ است؛ حمله‌ای که کمتر از یک ماه پس از یازدهم سپتامبر و با هدف اعلام‌شده «سرکوب القاعده و برچیدن حکومت طالبان» آغاز شد.
این عملیات، که در ابتدا با حملات هوایی گسترده آمریکا و انگلیس کلید خورد، نقطه شروع جنگی شد که نزدیک به دو دهه ادامه یافت و افغانستان را به یکی از طولانی‌ترین میدان‌های درگیری جهان تبدیل کرد.
آغاز عملیات؛ از بمباران‌های گسترده تا فروپاشی حکومت طالبان
در شامگاه ۷ اکتبر ۲۰۰۱، بمب‌افکن‌های B-2 و B-52 آمریکا نخستین موج حملات را علیه اهداف طالبان و مراکز آموزشی القاعده اجرا کردند.
این عملیات که با نام «آزادی پایدار» شناخته شد، با مشارکت مستقیم انگلیس و حمایت اطلاعاتی و لجستیکی متحدان غربی همراه بود.
حملات اولیه زیرساخت‌های نظامی طالبان را به‌شدت تضعیف کرد و زمینه پیشروی سریع «ائتلاف شمال» را فراهم آورد؛ ائتلافی که پیش از حمله آمریکا تنها در بخش‌های محدودی از شمال افغانستان مقاومت می‌کرد.
تلفات انسانی؛ هزاران غیرنظامی قربانی خشونت مستقیم جنگ
بر اساس برآوردهای بین‌المللی، تنها در سال‌های نخست جنگ هزاران غیرنظامی در نتیجه حملات هوایی، درگیری‌های زمینی و خشونت‌های مستقیم جان باختند.
گزارش‌های مختلف، از جمله داده‌های منتشرشده درباره عملیات «آزادی پایدار»، شمار قربانیان غیرنظامی را در بازه‌های زمانی متفاوت بین ۳۱۰۰ تا بیش از ۴۶ هزار نفر اعلام کرده‌اند؛ رقمی که شامل مرگ‌های غیرمستقیم ناشی از پیامدهای جنگ، مانند کمبود خدمات درمانی، فقر و آوارگی نمی‌شود.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی؛ آوارگی میلیون‌ها نفر
جنگ آمریکا در افغانستان علاوه بر تلفات انسانی، پیامدهای گسترده اجتماعی و اقتصادی برجای گذاشت.
میلیون‌ها نفر در دو دهه جنگ آواره شدند، زیرساخت‌های حیاتی آسیب دید، اقتصاد افغانستان دچار رکود مزمن شد و وابستگی شدید به کمک‌های خارجی شکل گرفت.
این جنگ همچنین ساختار سیاسی افغانستان را دگرگون کرد و زمینه‌ساز حضور طولانی‌مدت نیروهای خارجی در کشور شد؛ حضوری که تا سال ۲۰۲۱ ادامه یافت و با خروج شتاب‌زده آمریکا پایان گرفت.
میراث جنگ؛ از «آزادی پایدار» تا «نگهبان آزادی»
عملیات «آزادی پایدار» در سال ۲۰۱۴ پایان رسمی یافت، اما مأموریت آمریکا در قالب عملیات «نگهبان آزادی» و همکاری با ناتو تا سال‌ها ادامه پیدا کرد.
در این دوره، تمرکز آمریکا از عملیات مستقیم نظامی به آموزش و حمایت از نیروهای امنیتی افغانستان تغییر یافت؛ تغییری که نتوانست مانع فروپاشی ساختار سیاسی افغانستان در سال ۲۰۲۱ شود.
نگاه امروز؛ سالروزی برای مرور یک جنگ فرسایشی
برای بسیاری از افغان‌ها، هفتم اکتبر یادآور آغاز دوره‌ای است که زندگی، امنیت و آینده نسل‌های مختلف را تحت تأثیر قرار داد.
این روز نه‌تنها نقطه شروع جنگی طولانی بود، بلکه آغاز زنجیره‌ای از تحولات سیاسی، امنیتی و اجتماعی است که هنوز پیامدهای آن در افغانستان و منطقه دیده می‌شود.
