به گزارش ایراف، صبح ۸ میزان/مهر ۱۴۰۱ خورشیدی برابر با ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، حوالی ساعت ۷/۳۰ صببح مرکز آموزشی کاج در منطقه دشتبرچی، در غرب کابل، هدف حمله مسلحانه و انتحاری قرار گرفت.
تروریستها ابتدا نگهبان ورودی مرکز را کشته و سپس وارد محیط کلاسها شدند. آنها با سلاحهایی که در دست داشتند دانشآموزان را به رگبار بستند و پس از اتمام مهمات، خود را در میان انبوهی از دانشآموزان که در کلاسها حاضر بودند، منفجر کردند. بدلیل آنکه حمله در اول صبح و زمانی که دانشآموزان تازه وارد مدکز شده بودند انجام شد، تلفات بیشتری گرفت.
این مرکز در منطقهای عمدتاً هزاره و شیعهنشین قرار داشت و هنگام حمله، صدها دانشآموز برای شرکت در آزمون آزمایشی کنکور و آمادگی ورود به دانشگاه در یک سالن گردهم آمده بودند. اکثر جانباختگان بدلیل شلوغی محیط آموزشی نتوانستند قبل از انفجار از کلاس و مدرسه خارج شوند.
بر اساس گزارش دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، در این حمله ۵۴ نفر کشته و ۱۱۴ نفر زخمی شدند. بیشتر قربانیان را دختران دانشآموز تشکیل میدادند و در میان آنان سه کودک نیز حضور داشتند. جوانترین قربانی مجروح این حمله یک دختر ۱۴ ساله بود.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل نیز در گزارشی درباره این حمله اعلام کرده بود که ۵۱ نفر از ۵۴ کشتهشده، دختران و زنان جوان بین ۱۴ تا ۲۲ سال بودند که برای آزمون ورودی دانشگاه آماده میشدند. این نهاد، هدف حمله را عمدتاً اعضای جامعه هزاره دانسته بود.
کاج، دومین حمله به یک مرکز آموزشی
حمله ۱۴۰۱ نخستین حمله مرگبار به این مرکز آموزشی نبود. مرکز آموزشی کاج پیشتر با نام «مرکز آموزشی موعود» فعالیت میکرد و در ۲۴ اسد ۱۳۹۷ نیز هدف یک حمله انتحاری قرار گرفته بود.
یوناما پس از بررسی آن حادثه، کشتهشدن ۴۰ دانشآموز و زخمیشدن ۶۷ نفر را تأیید کرد. بیشتر قربانیان جوانانی ۱۶ تا ۲۰ ساله بودند که برای آزمون کانکور آماده میشدند.
به این ترتیب، در فاصله چهار سال، دو حمله مرگبار به یک مرکز آموزشی در دشتبرچی، دهها دانشآموز را قربانی کرد؛ حملاتی که هر دو در زمانی رخ داد که دانشآموزان برای ورود به دانشگاه و ادامه تحصیل آماده میشدند.
تکرار حملات در دشتبرچی
حمله به کاج در سال ۱۴۰۱ در شرایطی رخ داد که مراکز آموزشی و مناطق هزارهنشین غرب کابل پیش از آن نیز هدف حملات قرار گرفته بودند.
یوناما در گزارشی درباره آسیبهای واردشده به غیرنظامیان، اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۲ سه حمله علیه مراکز آموزشی در دشتبرچی دستکم ۲۳۶ تلفات غیرنظامی برجای گذاشت. در کنار حمله ۳۰ سپتامبر به مرکز کاج، دو حمله در ۱۹ آوریل همان سال نیز یک دبیرستان و یک مرکز آموزشی دیگر در این منطقه را هدف قرار داده بود.
دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل نیز در ارتباط با حمله کاج، نگرانی خود را از هدف قرار گرفتن اعضای جامعه هزاره و ادامه حملات علیه آنان ابراز کرد و خواستار تحقیق درباره این حادثه و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای جلوگیری از تکرار چنین حملاتی شد.
چهار سال پس از حمله به کاج
صفحه فیسبوک مربوط به مرکز آموزشی کاج در سالروز این رویداد تلخ نوشته است: چهار سال از حادثهٔ جانگداز و فقدان دردناک شهدای کاج میگذرد؛ چهار سالی که یاد و خاطرهٔ دانشآموزان و جوانان جانباخته، همچنان در قلب ما زنده است.
این مرکز در ادامه نوشته: امروز مرکز عالی آموزشی کاج با نهایت اندوه و احترام، یاد و خاطرهٔ شهدای کاج را گرامی میدارد و مراتب تسلیت و همدردی عمیق خود را به خانوادههای داغدار، بازماندگان و همهٔ کسانی که از این فاجعهٔ دردناک آسیب دیدهاند، ابراز میکند.
خانوادههای جان باختگان کورس کاج با انتشار پیامهایی، از دلتنگی و اندوه مداوم از دست دادن فرزندانشان نوشته و یاد آنها را گرامی داشتهاند.
صبور کاکایی در این باره نوشت: چهار سال از آن روز تلخ و دردناک میگذرد روزی که شماری از دانشآموزان و جوانان عزیز در مرکز آموزشی کاج با آرزوهای بزرگ و آیندهای روشن جان خود را از دست دادند. وی افزود: چهار سال گذشته است اما داغ آن روز هنوز تازه است و یاد و خاطرهٔ شهدای کاج در دلهای ما زنده مانده است، آنان تنها دانشآموز و جوان نبودند هر کدام امید آرزو و آیندهای بودند که ناتمام ماند.
عزیزالله بیات نیز نوشته است: شهدای کاج رفتند، اما نامهای پاک، آرمانهای انسانی و یاد روشنشان از حافظهی ما محو نخواهد شد. آنان که جان باختند، در وجدان یک نسل زنده خواهند ماند و یادشان چراغی برای عدالتخواهی و ایستادگی خواهد بود.
اکنون در چهارمین سالگرد حمله به مرکز آموزشی کاج، نام این مرکز همچنان با خاطره دهها دانشآموزی گره خورده است که برای آزمون کنکور در یک سالن آموزشی گرد آمده بودند.
