به گزارش ایراف، جبهه آزادی افغانستان اعلام کرده است که در روزهای اخیر درگیریهایی میان نیروهای این جبهه و طالبان در ولایت نورستان رخ داده است؛ درگیریهایی که همزمان با انتشار گزارشهای متناقض درباره تلفات، تصرف مواضع و بازداشت نیروهای مخالف طالبان، به موضوع بحث در فضای سیاسی و رسانهای افغانستان تبدیل شده است.
بر اساس اعلام جبهه آزادی، نیروهای این جبهه در روزهای اخیر حملاتی را بر پاسگاههای طالبان در مناطق مربوط به شهرستان کامدیش انجام دادهاند که در پی آن بخشهایی را تصرف کرده و چندین نیروی طالبان را نیز کشتهاند. بر اساس روایت این جبهه، طالبان تلاش کردهاند مواضع نیروهای آن را تصرف کنند، اما با مقاومت مواجه شده و عقبنشینی کردهاند.
جمشید یما امیری، فعال سیاسی و رسانهای، با اشاره به تحولات نورستان گفته است که پس از زیباک در بدخشان، کامدیش دومین شهرستان است که جبهه آزادی در آن وارد درگیریهای جبههای با طالبان شده است.
وی افزود که جبهه آزادی از دفع حملات طالبان و حفظ مواضع خود خبر داده، در حالی که طالبان نیز مدعی شدهاند که وضعیت را در نورستان تحت کنترل درآوردهاند.
امیری با اشاره به تغییر شیوه فعالیت مخالفان مسلح طالبان اظهار داشت که برخی از این جریانها از حملات چریکی به سمت درگیریهای جبههای و تلاش برای ایجاد پایگاههای ثابت حرکت کردهاند؛ روندی که به گفته وی، میتواند بر تحولات میدانی در ماههای آینده تأثیر بگذارد.
ادعای طالبان درباره بازداشت نیروهای جبهه آزادی
در مقابل، طالبان با انتشار ویدیوهایی از بازداشت شماری از افراد، مدعی شدهاند که این افراد از اعضا یا جنگجویان جبهه آزادی افغانستان هستند.
همزمان، سمیع یوسفزی، خبرنگار، به نقل از یک منبع وابسته به طالبان گزارش داده است که دستکم ۷۰ نفر از نیروهای یک گروه مخالف طالبان تلاش کرده بودند از طریق شهرستان کامدیش نورستان از پاکستان وارد افغانستان شوند.
به گفته این منبع، طالبان پیش از این از تلاش برای ورود این گروه اطلاع یافته و با اعضای آن درگیر شدهاند. این منبع همچنین مدعی شده است که در جریان درگیری، چهار نفر از مخالفان طالبان کشته، ۱۰ نفر بازداشت و بقیه به پاکستان بازگشتهاند.
با این حال، یوسفزی تأکید کرده است که این ادعاها تاکنون بهصورت مستقل تأیید نشدهاند.
در همین حال، جبهه آزادی افغانستان ادعای طالبان درباره بازداشت نیروهای خود را رد کرده است. نیروهای جبهه آزادی همچنان مواضع خود را در مناطق مورد مناقشه حفظ کردهاند و در جریان درگیریها نیز تلفات جانی ندادهاند.
اتهام بازداشت گردشگران
در ادامه این واکنشها، شماری از کاربران و فعالان رسانهای مدعی شدهاند که افراد بازداشتشده در ویدیوهای منتشرشده از سوی طالبان، ممکن است از افراد ملکی یا گردشگرانی باشند که به اتهام عضویت در جبهه آزادی بازداشت شدهاند.
پایگاه خبری قیام ملی که خبرهای مربوط به جبهه آزادی را منتشر میکند، با انتقاد از آنچه جنگ روانی و تبلیغاتی طالبان خوانده، اعلام کرده است که انتشار این ویدیوها با هدف نمایش قدرت و تأثیرگذاری بر افکار عمومی صورت میگیرد.
برخی کاربران با اشاره به اینکه زمان و مکان ویدیوهای طالبان مشخص نیست، معتقدند طالبان در پی تبلیغات منفی علیه جبهه آزادی و متوسل شدن به گزارشهای دروغ هستند.
با این حال، ادعاهای مطرحشده درباره هویت بازداشتشدگان، نحوه بازداشت آنان و احتمال اجبار در اعترافها، تاکنون بهطور مستقل تأیید نشده است.
واکنش جبهه مقاومت ملی به تحولات اخیر
از سوی دیگر، جبهه مقاومت ملی افغانستان با انتشار بیانیهای، حمایت و همبستگی خود را با مبارزان جبهه آزادی و دیگر جریانهای مخالف طالبان اعلام کرده است.
در این بیانیه، جبهه مقاومت ملی از مبارزات جریانهای سیاسی، جنبشهای زنان، فعالان مدنی و بهویژه مبارزان جبهه آزادی افغانستان قدردانی کرده و بر ضرورت همبستگی میان جریانهای مخالف طالبان تأکید کرده است.
این جبهه همچنین با اشاره به پیوند خود با جبهه آزادی، مبارزه برای آزادی، عدالت و برابری را از اهداف مشترک دو جریان دانسته است.
جبهه مقاومت ملی در بخش دیگری از بیانیه خود، آنچه «رفتار غیرانسانی» طالبان با اسرای جنگی و زندانیان سیاسی خوانده را محکوم کرده و از سازمانهای بینالمللی حقوق بشری و کشورهای تأثیرگذار اسلامی خواسته است برای جلوگیری از گسترش سرکوب و نقض حقوق بشر در افغانستان اقدام کنند.
انتقاد عطامحمد نور از شیوه مبارزه مسلحانه
در کنار حمایتها از جبهه آزادی، اظهارات عطامحمد نور، از رهبران جمعیت اسلامی افغانستان، درباره تحولات نظامی اخیر با واکنشهای گستردهای همراه شده است.
نور در پیامی با اشاره به تجربه چند دهه جنگ در افغانستان خطاب به رهبران جبهه آزادی نوشته است: به خاطر خوشی بیگانگان و کسب شهرت، با برنامههای عجولانه، جوانان محتاج، مهاجر و فرزندان مردم مظلوم ما را به کام مرگ نفرستید. جنگهای چریکی و گریلایی، نیازمندِ دید استراتژیک، دنیایی از تجربه و برنامههای پخته، مسئولانه، متحدانه و کشورشمول است.
وی افزوده است: آزادی کشور تنها از مسیرِ اراده محکم، مستقل و اقدام جسورانه خودِ مردم میگذرد، نه با تبدیل شدن به نیروی نیابتی و پیادهنظامِ قدرتهای خارجی. این دیدگاه، برخاسته از حس وطندوستی و حاصلِ تجربه ۴۵ سال جنگ و مبارزه من است، نه از سر یک مخالفتِ بیاساس علیه شما.
اظهارات عطامحمد نور با واکنشهای انتقادی شماری از فعالان سیاسی و کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شده است. بخش عمده این واکنشها بر این محور متمرکز بوده که رهبران سیاسی مخالف طالبان باید بهجای انتقاد از مبارزان جوان، موضع و برنامه عملی خود را روشن کنند.
میرویس شریعتمداری با انتقاد از ادبیات بهکاررفته در پیام نور گفته است که اشاره به «نیروی نیابتی»، «جنگ چریکی» و «برنامههای عجولانه» بدون نامبردن از جریان مورد نظر، ابهامآمیز است.
وی افزود که اگر منظور نور جریان یا گروه مشخصی است، باید بهصراحت از آن نام ببرد؛ زیرا چنین اظهاراتی ممکن است از سوی مخاطبان بهعنوان موضعگیری علیه جبهههای مخالف طالبان تعبیر شود.
احمد پنجشیری نیز با اشاره به تجربه نظامی و سیاسی عطامحمد نور، از وی خواسته است دانش و تجربه خود را در اختیار نسل جوان قرار دهد و در کنار نیروهای مخالف طالبان نقش فعالتری ایفا کند.
وی با اشاره به آموزشهای نظامی خالد نور، فرزند عطامحمد نور، این پرسش را مطرح کرده است که چرا چنین ظرفیتهایی برای خدمت به مردم و کشور به کار گرفته نشود.
جمشید امیری نیز در واکنش به سخنان نور گفته است که جوانانی که وارد میدان مبارزه شدهاند، تصمیم خود را بر اساس باورها و اراده شخصی گرفتهاند و منتظر اجازه یا فرمان دیگران نیستند.
وی افزود که این جوانان، بهرغم برخورداری از امکانات محدود، مسئولیت مقابله با طالبان را بر عهده گرفتهاند و رهبران سیاسی نباید از راه دور برای آنان تعیین تکلیف کنند.
امیری تأکید کرده است که افغانستان بیش از نصیحت، به همبستگی، مسئولیتپذیری و اقدام عملی نیاز دارد.
تاجالدین خراسانی نیز با انتقاد از موضع نور، از وی خواسته است در کنار مردم و جوانان مخالف طالبان قرار گیرد و بهجای صدور پیام از راه دور، در میدان مبارزه حضور داشته باشد.
از سوی دیگر، مصدق شمال هم با اشاره به نقش جوانان و نیروهای کمبرخوردار در مبارزه با طالبان، از رهبران سیاسی پرسیده است که خود چه زمانی برای حضور عملی در این میدان اقدام خواهند کرد.
عدنان عزیزی نیز با انتقاد از کارنامه سیاسی و نظامی رهبران پیشین افغانستان، سخنان نور درباره نیروهای نیابتی و منافع خارجی را به تجربه حضور نیروهای بینالمللی در افغانستان مرتبط دانسته و از وی و دیگر رهبران سیاسی خواسته است مسئولیت عملکرد گذشته خود را قبول کنند.
