به گزارش ایراف، گزارشهای منتشرشده در رسانههای آلمانی حاکی است افغانهای ساکن بلژیک، فرانسه، سوئیس و اتریش که پیش از این مدارک کنسولی و پاسپورتهای خود را از طریق سفارت افغانستان در برلین دریافت میکردند، از چند هفته پیش با بنبست اداری مواجه شدهاند. بر اساس این گزارشها، سفارت افغانستان در برلین به دستور مستقیم کابل، پذیرش درخواستهای کنسولی شهروندان افغان مقیم خارج از خاک آلمان را به طور کامل متوقف ساخته است.
کارشناسان و دیپلماتهای سابق افغان این رویکرد حکومت طالبان را رویکردی دوگانه جهت تحت فشار گذاشتن همزمان مهاجران و پایتختهای اروپایی ارزیابی میکنند؛ اقدامی که هدف اصلی آن مجاب ساختن کشورهای عضو اتحادیه اروپا به پذیرش دیپلماتهای اعزامی از کابل و واگذاری سفارتخانهها به حکومت طالبان است. نظیفالله سالارزی، سفیر حکومت سابق افغانستان در بلژیک نیز با تایید تشدید مشکلات کنسولی مهاجران تصریح کرد که سفارتخانههای وابسته به ساختار گذشته ارتباطی با دستورات وزارت خارجه حکومت طالبان ندارند و این تصمیمات یکجانبه وضعیت حقوقی افغانها را پیچیدهتر کرده است.
ریشه این مناقشه به تصمیم مرداد ۱۴۰۳ (ژوئیه ۲۰۲۴) وزارت خارجه حکومت طالبان بازمیگردد که طی آن اعلام شد اسناد صادرشده از سوی نمایندگیهای سیاسی افغانستان در کشورهای اروپایی از جمله بریتانیا، بلژیک، فرانسه، سوئیس و اتریش به دلیل عدم هماهنگی با کابل فاقد اعتبار است. با این حال، در آلمان این روند به گونهای متفاوت پیش رفت و پس از پایان ماموریت دیپلماتهای قبلی در برلین و بن، دولت آلمان در اقدامی متوازن، پذیرش فنی دو نماینده کنسولی برای تسهیل امور اداری و بازگرداندن مهاجران را پذیرفت، در حالی که تأکید داشت این اقدام به معنای به رسمیت شناختن مشروعیت سیاسی حکومت طالبان نیست.
چالش مشروعیت نمایندگیهای سیاسی افغانستان و چانهزنی بر سر پناهجویان
اعلام بیاعتباری مدارک کنسولی در اروپا: وزارت امور خارجه حکومت طالبان در مرداد ۱۴۰۳ بهطور رسمی مدارک صادرشده توسط سفارتخانهها و کنسولگریهای تحت مدیریت دیپلماتهای حکومت پیشین در اکثر کشورهای اروپایی را غیرقانونی خواند و شرط ارائه خدمات کنسولی را پذیرش نمایندگان جدید اعزامی از کابل عنوان کرد.
پذیرش محدود و فنی نمایندگان طالبان در آلمان: برلین جهت ساماندهی امور کنسولی بیش از ۴۵۰ هزار شهروند افغان و هماهنگی پروندههای بازگرداندن پناهجویان، با استقرار محدود و بدون اعتبارنامه دیپلماتیک نمایندگان اعزامی حکومت طالبان در سفارت برلین و کنسولگری بن موافقت کرد که این مدل بهعنوان الگویی برای سایر کشورهای اروپایی زیر نظر قرار گرفته است.
گرهزدن پرونده اخراج مهاجران به پذیرش دیپلماتها: طی مذاکرات و تعاملات ماههای گذشته میان نمایندگان حکومت طالبان و مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل، کابل بارها تأکید کرده است که همکاری کامل در روند استرداد پناهجویان فاقد مدرک و ارتقای خدمات کنسولی، نیازمند پذیرش رسمی و استقرار دیپلماتهای معرفیشده از سوی وزارت خارجه حکومت طالبان در پایتختهای اروپایی است.
