به گزارش ایراف، در ادامه کار روی یکی از بزرگترین طرحهای آبی افغانستان، احمدجان بلال، رئیس عمومی شرکتهای دولتی حکومت طالبان، اعلام کرد که ۲۴۶ کیلومتر از کانال قوشتیپه تکمیل شده و همزمان ۲۵ پروژه ساختمانی در امتداد این مسیر در حال اجراست.
او تأکید کرد که مرحله نخست کانال طی سه ماه آینده به بهرهبرداری سپرده خواهد شد.
بر اساس گزارشهای موجود، فاز نخست کانال—حدود ۱۰۸ کیلومتر—پیشتر تکمیل شده و اکنون بخشهای اصلی فاز دوم در مراحل پایانی قرار دارد.
کانال قوشتیپه که از دریای آمو آبگیری میکند، در نهایت قرار است حدود ۲۸۵ تا ۲۹۰ کیلومتر طول داشته باشد و زمینهای خشک ولایتهای بلخ، جوزجان و فاریاب را آبیاری کند؛ طرحی که بهگفته کارشناسان میتواند ۵۰۰ تا ۵۵۰ هزار هکتار زمین را زیر کشت ببرد و نقش مهمی در امنیت غذایی افغانستان ایفا کند.
مقامهای حکومت طالبان میگویند کارهای فنی شامل کندنکاری، پرکاری مسیر، ساخت سربند و ایجاد تأسیسات کنترل آب با سرعت ادامه دارد و این پروژه همچنان یکی از اولویتهای اصلی برای توسعه کشاورزی و کاهش وابستگی غذایی افغانستان است.
نگرانیهای همسایگان شمالی و احتمال تنش آبی
با وجود پیشرفت سریع پروژه، ازبکستان و ترکمنستان نسبت به تأثیر کانال قوشتپه بر جریان آب آمودریا ابراز نگرانی کردهاند.
تحلیلهای تازه نشان میدهد که برداشت یکجانبه آب از سوی افغانستان میتواند سهم کشورهای پاییندست را کاهش دهد و فشار بیشتری بر زمینهای کشاورزی آنها وارد کند؛ بهویژه در شرایطی که تغییرات اقلیمی سطح آب آمودریا را کاهش داده است.
کارشناسان هشدار میدهند که نبود هرگونه توافقنامه رسمی میان افغانستان و کشورهای آسیای میانه درباره مدیریت مشترک آب، احتمال بروز تنشهای سیاسی را افزایش میدهد.
به باور آنان، اگر گفتوگوهای منطقهای آغاز نشود، قوشتپه میتواند به یکی از کانونهای بالقوه اختلافات آبی در منطقه تبدیل شود.
