به گزارش ایراف، در این نشست که شامگاه روز چهارشنبه، ۲۵ شهریور برگزار شد، تقریباً همه اعضای شورای امنیت، فعالیت گروههای تروریستی را تهدیدی فراتر از مرزهای افغانستان دانستند و تأکید کردند که وضعیت امنیتی این کشور بار دیگر به دغدغهای منطقهای و جهانی تبدیل شده است.
نماینده ایران گفت طالبان باید مانع استفاده از خاک افغانستان برای برنامهریزی یا اجرای حمله علیه کشورهای همسایه شود و داعش خراسان را تهدیدی جدی خواند.
چین نیز از طالبان خواست با داعش خراسان، القاعده، جنبش اسلامی ترکستان شرقی و تحریک طالبان پاکستان با ارادهای قاطعتر برخورد کند.
روسیه نسبت به توانایی داعش خراسان در جذب نیرو و انتقال جنگجویان از سوریه هشدار داد و تأکید کرد طالبان هنوز نتوانسته است بهطور کامل با این گروهها مقابله کند.
آمریکا نیز طالبان را به پناه دادن به گروههای تروریستی متهم کرد و گفت پیامدهای آنچه در افغانستان میگذرد محدود به مرزهای این کشور نمیماند و شورای امنیت باید از طالبان «اقدام، نه حرف» بخواهد.
انگلیس، فرانسه، دانمارک و پاکستان نیز نگرانیهای مشابهی مطرح کردند.
براساس گزارش دبیرکل سازمان ملل، شمار رویدادهای امنیتی در افغانستان نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۱ درصد افزایش یافته و گروههای مسلح مخالف طالبان در این مدت ۸۸ حمله در ۲۱ ولایت انجام دادهاند.
تنش طالبان و پاکستان؛ مرزهای ناپایدار و درگیریهای خونین
نماینده پاکستان در این نشست مدعی شد تحریک طالبان پاکستان و گروههای مسلح بلوچ با مصونیت از خاک افغانستان فعالیت میکنند و گفت پاکستان طی سه سال گذشته بیش از چهار هزار و ۷۰۰ قربانی در حملاتی داشته که به گفته اسلامآباد از افغانستان سازماندهی شدهاند.
او همچنین درباره دسترسی این گروهها به سلاحهای پیشرفته و تجهیزات برجایمانده از نیروهای بینالمللی هشدار داد.
روسیه و انگلیس خواستار کاهش تنش و بازگشت دو طرف به گفتوگو شدند.
گزارش دبیرکل سازمان ملل، وضعیت مرزی افغانستان و پاکستان را «ناپایدار» توصیف کرده و از حملات هوایی، پروازهای تجسسی پهپادها و گلولهباران متقابل در ولایتهای غزنی، کنر، خوست، پکتیکا، پکتیا، قندهار و ننگرهار خبر داده است.
در این درگیریها از اول آوریل تا ۳۰ ژوئن دستکم ۵۷ غیرنظامی کشته و ۳۴۲ نفر زخمی شدهاند.
همزمان، ترکیه و قطر بار دیگر برای میانجیگری وارد عمل شدهاند، اما هنوز نشانهای از بهبود پایدار روابط کابل و اسلامآباد دیده نمیشود.
محدودیتهای زنان و بحران انسانی گسترده
محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران یکی از محورهای اصلی این نشست بود.
نماینده انگلیس گفت هیچ کشوری نمیتواند در حالی پیشرفت کند که نیمی از جمعیت آن از زندگی عمومی کنار گذاشته شده است و به ممنوعیت یکساله ورود کارکنان زن افغان به دفاتر سازمان ملل اشاره کرد؛ محدودیتی که به گفته او امدادرسانی را مختل کرده است.
فرانسه نیز این ممنوعیت را غیرقابل قبول خواند و گفت جامعه جهانی به خواستههای طالبان گوش داده و اکنون طالبان باید به خواستههای جهان پاسخ عملی بدهد.
نماینده آمریکا با اشاره به محرومیت پنجساله زنان و دختران از آموزش، این وضعیت را غمانگیز توصیف کرد.
براساس گزارش دبیرکل سازمان ملل، حدود یکسوم جمعیت افغانستان با ناامنی حاد غذایی روبهرو هستند و پیشبینی میشود امسال ۱۳.۸ میلیون نفر در وضعیت بحرانی یا اضطراری قرار گیرند.
همچنین انتظار میرود ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال و ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده به سوءتغذیه حاد مبتلا شوند.
از اول ژانویه تا ۲۲ اوت نیز نزدیک به یک میلیون و ۱۵۰ هزار افغان از کشورهای همسایه بازگشتهاند؛ بازگشتی که فشار بیشتری بر بازار کار و خدمات عمومی وارد کرده است.
جورجت گانیون گفت صلح تنها نبود جنگ نیست، بلکه مردم باید از کرامت، فرصت پیشرفت و امید به آینده برخوردار باشند.
او افزود مردم افغانستان با وجود پنج سال آرامش نسبی، احساس میکنند سیاستهای طالبان آنان را به حاشیه رانده است و اقتصاد کشور همچنان شکننده است.
اختلاف بر سر نحوه تعامل با طالبان؛ شکاف میان شرق و غرب
اعضای شورای امنیت درباره ضرورت ادامه تعامل با افغانستان توافق داشتند، اما درباره شکل و شروط این تعامل اختلاف جدی وجود دارد.
آمریکا، انگلیس و فرانسه تأکید کردند تعامل باید با پاسخگویی طالبان همراه باشد و اقدام عملی علیه گروههای تروریستی، رعایت حقوق زنان، تشکیل حکومت فراگیر و آزادی شهروندان خارجی باید در دستور کار قرار گیرد.
در مقابل، چین، روسیه و ایران خواستار ادامه گفتوگو، گسترش همکاری اقتصادی و پرهیز از منزوی کردن افغانستان شدند.
چین گفت انزوای افغانستان تحت کنترل طالبان مشکلات این کشور را حل نمیکند و روسیه تأکید کرد افغانستان نباید تحت فشار و ارعاب قرار گیرد.
ایران نیز تعامل سیاسی و همکاری منطقهای را مؤثرترین راه برای رسیدگی به مشکلات افغانستان دانست.
نماینده هند از اخراج گسترده مهاجران افغان و بسته شدن مسیرهای تجاری افغانستان و پاکستان انتقاد کرد و آن را «تروریسم تجاری و ترانزیتی» خواند.
او گفت حقوق بشر را نمیتوان جدا از امنیت، توسعه و فرصتهای اقتصادی بهبود بخشید.
نصیر احمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل، گفت هیچ راهحل پایداری از گفتوگوی طالبان و حکومتهای خارجی بدون حضور مردم افغانستان به دست نخواهد آمد و تأکید کرد افغانستان فراتر از طالبان است و مردم باید در تصمیمگیری درباره آینده خود مشارکتکننده باشند، نه تماشاگر.
او افزود پنج سال تجربه نشان داده است که نه انزوای طالبان بهتنهایی نتیجه داده و نه تعامل بدون هدف سیاسی روشن؛ بنابراین جامعه جهانی باید تعامل اصولی و نتیجهمحور را دنبال کند که به تشکیل حکومتی مشروع، نماینده مردم و پاسخگو بینجامد.
نگرانی مشترک، راهحلهای متفاوت
در مجموع نشست شورای امنیت نشان داد که افغانستان بار دیگر در کانون نگرانیهای امنیتی منطقه و جهان قرار گرفته است.
کشورها درباره ضرورت ثبات افغانستان و جلوگیری از تبدیل شدن خاک این کشور به پناهگاه گروههای تروریستی اتفاق نظر دارند، اما مسیر رسیدن به این هدف محل اختلاف است.
در کنار تهدیدهای امنیتی، تنش طالبان و پاکستان، بحران انسانی و محدودیت علیه زنان همچنان از عوامل اصلی شکلدهنده سیاست جامعه جهانی در قبال افغانستان هستند و چشمانداز روشنی از توافق جهانی بر سر نحوه تعامل با طالبان دیده نمیشود.
