به گزارش ایراف، منابع معتبر منطقهای از جمله بیبیسی و دیلیصباح ترکیه تأیید کردند که ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه (MIT)، و حمد خمیس الکبیسی، معاون شورای امنیت ملی قطر، روز چهارشنبه ۲۵ شهریور در سفری اعلامنشده وارد کابل شده و پس از رایزنی با مقامات طالبان، راهی قندهار شدهاند تا با ملا هبتالله آخوندزاده دیدار کنند. این سفر امنیتی همزمان با تصمیمات اقتصادی و هوانوردی حائز اهمیتی انجام شده که موازنه ترانزیتی شرق و غرب ایران را دستخوش تغییر میسازد.
همزمانی با تحریمهای تازه و محدودیتهای پروازی
همزمانی حضور فرستادگان آنکارا و دوحه در افغانستان با فشارهای اخیر واشنگتن، ابعاد تازهای از اهداف این تحرکات را آشکار میکند:
اقدامات انضباطی در خطوط هوایی: در پی تصمیمات اخیر وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) مبنی بر تحریم خدمات به ناوگان هوایی ایران و شرکتهای واسطه، محدودیتهای جدیدی برای پذیرش پرواز شرکتهای ایرانی از جمله ماهان در فرودگاههای ترکیه اعمال شده است.
فشار بر کانالهای مالی: تحریمهای خزانهداری آمریکا علیه مؤسسات مالی واسطه در ترکیه (مانند گلدن گلوبال بانک)، نشاندهنده اراده واشنگتن برای مسدودسازی شریانهای مالی میان ایران، ترکیه و همسایگان شرقی است.
پشتپرده رقابت کابل و آنکارا؛ تلاش برای جایگزینی کریدورهای ایران
تحلیلگران معتقدند تعاملات اخیر حکومت طالبان با بلوک ترکیه-قطر و مدیریت زیرساختهای ترانزیتی توسط آنکارا، حامل دو سیگنال کلیدی است: نخست، تلاش طالبان برای کاهش وابستگی اقتصادی به مسیرهای ترانزیتی ایران و چابهار از طریق فعالسازی «کریدور لاجورد» و خطوط متصل به ترکیه؛ و دوم، همراهی نانویسنده با چراغسبز آمریکا برای ایجاد حائل میان ایران و افغانستان و کاهش سهم تهران از بازار تجاری شرق.
در این میان، ترکیه در قالب موازنه دوگانه، کفه ترازو را به سمت همراهی با دستورالعملهای تحریمی واشنگتن سنگینتر کرده است. با کاهش احتمالی مراودات هوایی و تجاری مستقیم در اثر تحریمهای ثانویه، خطر حاشیهنشینی کریدورهای حیاتی ایران (نظیر دوغارون و چابهار) پررنگتر میشود؛ نقطهای که اهداف جنگ اقتصادی فرامنطقهای علیه شریانهای مبادلاتی ایران را تکمیل میکند.
