به گزارش ایراف، خبرگزاری صدا و سیما گزارش داده است که یک شهروند افغان مجموعهای گسترده و کمنظیر از تمبرهای تاریخی افغانستان را به موزه آستان قدس رضوی اهدا کرده است.
این مجموعه شامل بیش از ۵۰۰ قطعه تمبر از دورههای مختلف تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی افغانستان است.
در گزارش، نام اهداکننده ذکر نشده است.
عبدالحسین ملک جعفریان، رئیس اداره گنجینههای معاونت موزهها و گنجینههای فرهنگی آستان قدس رضوی، با اشاره به اهمیت این مجموعه گفته است: «این گنجینه بیش از نیمی از تاریخ پست افغانستان را در بر میگیرد و از نظر قدمت، تنوع موضوعی و ارزش اسنادی، مجموعهای بسیار برجسته محسوب میشود.»
قدیمیترین تمبر این مجموعه به سال ۱۲۷۷ میلادی و دوره امیر عبدالرحمن خان بازمیگردد؛ تمبری با عنوان «تکت» که برای ارسال کالاهای وزنی مورد استفاده قرار میگرفت.
در میان این مجموعه، تمبرهایی با تصاویر محمد نادرشاه و محمد ظاهرشاه نیز دیده میشود.
بخش قابل توجهی از این گنجینه به موضوعات اجتماعی و فرهنگی اختصاص دارد؛ از تمبرهای مکاتبات رسمی دولت افغانستان گرفته تا تمبرهای «روز کودکان»، «اتم برای صلح» در سال ۱۳۳۶ خورشیدی، «صندوق رفاه کودکان»، «روز زراعت»، «روز معلم»، «مبارزه با گرسنگی»، و مجموعههایی با محوریت پرندگان و حیاتوحش افغانستان.
تمبرهایی مرتبط با سرشماری جمعیت، صندوق جهانی حمایت از حیاتوحش و دیگر موضوعات اجتماعی نیز در این مجموعه وجود دارد؛ آثاری که به گفته کارشناسان، بخشی از حافظه تصویری و تاریخی افغانستان را ثبت و حفظ میکنند.
این مجموعه اکنون در «گنجینه تمبر و تاریخ پستی» موزه آستان قدس رضوی نگهداری میشود؛ بخشی که در سال ۱۳۶۹ خورشیدی در مشهد تأسیس شده و یکی از مراکز معتبر در حوزه تاریخ پست و تمبر در ایران به شمار میرود.
براساس اطلاعات موزه ملی پست آمریکا، تاریخ انتشار تمبر در افغانستان بسیار قدیمیتر از نمونههای موجود در این مجموعه است.
افغانستان در سال ۱۲۴۹ خورشیدی نخستین تمبرهای خود را منتشر کرد؛ تمبرهایی دایرهای، بدون دندانه و سیاهرنگ که در دوره امیر شیرعلی خان منتشر شدند و تصویر سر شیر در مرکز آنها قرار داشت.
قدیمیترین نمونهای که اکنون در مشهد نگهداری میشود، ۲۸ سال پس از آغاز انتشار رسمی تمبر در افغانستان صادر شده است.
افغانستان در سال ۱۳۰۷ خورشیدی به اتحادیه جهانی پست پیوست. پیش از آن، تمبرهای افغانستان تنها در داخل کشور اعتبار داشتند و برای ارسال نامهها و بستهها به خارج، استفاده از تمبرهای هند بریتانیایی نیز ضروری بود.
کارشناسان حوزه پست و تاریخ معتقدند تمبرها علاوه بر کارکرد پستی، اسناد تاریخی ارزشمندی هستند که فضای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوره انتشار خود را بازتاب میدهند.
از همین رو، مجموعههایی مانند گنجینه تازه اهدا شده به آستان قدس رضوی، نقش مهمی در حفظ حافظه تاریخی ملتها دارند.
