به گزارش ایراف، زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور صلح افغانستان، در مراسم امضای قرارداد وزارت معادن طالبان با شرکت نفت و گاز دلتا عربستان سعودی، این توافق را «مثبت و امیدوارکننده» توصیف کرد و گفت افغانستان آماده جذب سرمایهگذاریهای بزرگ بینالمللی است.
او تأکید کرد که افغانستان با منابع طبیعی گسترده و موقعیت ژئوپلیتیک ویژه، میتواند نیاز بازارهای منطقهای و جهانی را تأمین کند و به «پل زمینی میان آسیای مرکزی و جنوبی» تبدیل شود.
نقش خلیلزاد؛ از دوحه تا امروز
با وجود این سخنان، نقش خلیلزاد در تحولات سیاسی افغانستان همچنان محل انتقاد جدی است.
توافق دوحه که او در سال ۲۰۲۰ با طالبان امضا کرد، خروج شتابزده نیروهای آمریکایی را رقم زد و زمینه سقوط دولت پیشین و بازگشت طالبان به قدرت را فراهم آورد.
منتقدان میگویند خلیلزاد اکنون در قامت «لابیگر غیررسمی طالبان» ظاهر شده و تلاش دارد این گروه را در عرصه جهانی تثبیت کند.
در همین حال، مولوی حبیبالله حسام، رئیس کمیته علمای جبهه مقاومت ملی افغانستان، در واکنش به همین قرارداد، درباره پردهٔ پنهان این حضورها هشدار داده است.
حسام با لحنی هشدارآمیز گفته است:«مدرسهٔ خاتمالنبیین و رسانههای مرتبط با تشیع، در چارچوب بازی بزرگ و برای جلب رضایت امارات، سعودی و دیگر بازیگران مصادره شدهاند؛ این روند تا نابودسازی مذهب و مراکز مذهبی ادامه پیدا میکند.»
او تأکید کرده که باید فراتر از ظاهر رویدادها نگریست، زیرا گروه حاکم با رویکردی تکفیری، نیابتی و فاشیستی سیاستی را دنبال میکند که پیامدهای سیاسی، اجتماعی و مذهبی آن بسیار عمیقتر از یک قرارداد اقتصادی است.
از نگاه حسام، حضور خلیلزاد در کنار طالبان و شرکت سعودی، بخشی از معماری جدیدی است که میتواند به تغییر توازن مذهبی، محدودسازی نهادهای شیعی و بازتعریف ساختار قدرت در افغانستان منجر شود؛ روندی که به باور او، با «بازی بزرگ منطقهای» و تلاش برای جلب رضایت بازیگران عربی پیوند خورده است.
