به گزارش ایراف، اهالی بدخشان میگویند با وجود اینکه در برخی شهرستانهای ساختمان کلینیک وجود دارد، اما این مراکز فاقد دارو و تجهیزات اولیه پزشکی هستند. به گفته آنها، به دلیل فواصل طولانی و وضعیت بحرانی جادهها، در بسیاری از موارد مادران باردار در مسیر انتقال به مرکز ولایت (فیضآباد) برای ولادت، جان خود یا نوزادشان را از دست میدهند.
وضعیت بحرانی ولسوالیهای مرزی بدخشان
ارشاد (مستعار)، یکی از ساکنان بدخشان، درباره چالشهای درمانی میگوید: «اکثر شهرستانهای مرزی از جمله درواز، راغستان، زیباک و آرگو با مشکلات شدیدی دستپنجره نرم میکنند. در برخی مناطق ساختمان کلینیک هست اما دارویی در آن پیدا نمیشود و داروهای موجود نیز بیکیفیت و بیتأثیر هستند.»
وی افزود: «سال گذشته تنها در یمگان حدود ۱۵ مادر به همراه نوزادانشان هنگام ولادت در مسیر راه جان باختند. از سوی دیگر، مردم توان مالی مراجعه به بخش خصوصی را ندارند و در کلینیکهای دولتی نیز به جای پزشک متخصص، افرادی با سابقه تنها یک یا دو ترم تحصیل به کار گمارده شدهاند.»
زینب (مستعار)، یکی دیگر از شهروندان بدخشان، فقر، خرابی جادهها و نبود آگاهی درباره تغذیه و مراقبتهای دوران بارداری را از دیگر بحرانهای اصلی برشمرد و تاکید کرد که زنانی که مجبور به طی مسافتهای طولانی برای رسیدن به مراکز درمانی فیضآباد هستند، بیشترین آسیب را میبینند.
انسداد مسیرها در زمستان و تشدید محدودیتها
تالیا (مستعار)، از فعالان محلی، با اشاره به مشکلات مضاعف زنان در مناطق کوهستانی گفت: «کمبود کادر درمانی زن، هزینههای بالای حملونقل و محدودیتهای گشتوگذار، دسترسی زنان به خدمات مامایی و درمانی را بسیار دشوار کرده است. با آغاز فصل زمستان و مسدود شدن مواصلات کوهستانی بر اثر بارش برف، ارتباط روستاها با مراکز شهرستانها کلاً قطع میشود.»
وی تاکید کرد که اهالی این مناطق علاوه بر خدمات درمانی، از دسترسی اولیه به آب آشامیدنی بهداشتی، آموزش و کمکهای بشردوستانه نیز محروم هستند.
این نگرانها در حالی مطرح میشود که سازمان جهانی بهداشت (WHO) پیشتر اعلام کرده بود کمپینهای آگاهیبخشی درباره خطرات بهداشتی را در بدخشان اجرا کرده که ۶۰ درصد ذینفعان آن را زنان تشکیل میدادند؛ با این حال، ساکنان محلی تاکید دارند که مشکل اصلی نبود ساختارها و امکانات پایه درمانی در سطح شهرستانها است.
ضرورت توجه به مناطق محروم
کارشناسان معتقدند بحران درمانی در ولایتهای کوهستانی و صعبالعبور مانند بدخشان، برآیند محرومیتهای مزمن زیرساختی و توزیع ناپایدار امکانات پزشکی در افغانستان است.
تمرکز کادر درمانی متخصص در شهرهای بزرگ، افت کیفیت خدمات درمانی دولتی و نبود راههای مواصلاتی استاندارد، مناطق روستایی را در برابر بیماریها و مرگومیر مادران و کودکان بسیار آسیبپذیر کرده است؛ موضوعی که نیازمند توجه فوری حکومت طالبان و نهادهای بینالمللی امدادرسان برای تجهیز کلینیکهای محلی است.
