به گزارش ایراف، رسانههایی چون تلویزیون آمو و افغانستان اینترنشنال در گزارشهای امروز چهارشنبه ۲۸ اسد/مرداد، بر نقش تاریخی امانالله خان، پایان نفوذ انگلیس بر سیاست خارجی افغانستان و اهمیت اصلاحات سیاسی و اجتماعی پس از استقلال تأکید کردند.
در این روایت، استقلال افغانستان نه یک مناسبت تشریفاتی، بلکه نقطه عطفی در تاریخ دولتسازی مدرن افغانستان معرفی شده است؛ دورهای که با تدوین نخستین قانون اساسی، گسترش روابط خارجی و تلاش برای ایجاد ساختارهای حکومتی نوین همراه بود.
رسانههای منتقد همچنین یادآوری کردهاند که طالبان در سالهای گذشته بدون اشاره به نقش امانالله خان مراسم استقلال را برگزار کرده و حتی جوانانی را بهخاطر برافراشتن پرچم ملی بازداشت کردهاند؛ موضوعی که بهعنوان نشانهای از برخورد امنیتی این گروه با نمادهای ملی مطرح شده است.
روایت رسانههای نزدیک به طالبان
در سوی دیگر، رسانههای وابسته به طالبان مانند آژانس باختر و رسانههای تازهتأسیس نزدیک به این گروه، از جمله روزنامه «ویژه روز»، «رادیو حریت» و آژانس «فرحت»، سالروز استقلال را با ادبیاتی کاملاً متفاوت پوشش دادهاند.
در اطلاعیههای رسمی این رسانهها، استقلال افغانستان «روز پر افتخار مجاهدت مردم افغانستان» توصیف شده و متنها با عبارات مذهبی، ادبیات جهادی و تأکید بر وحدت ملی آغاز میشود.
در پیام تبریکی این رسانهها، استقلال «میراث گرانبهای ملی» خوانده شده و از شهروندان خواسته شده است که در «حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت کشور» کوشا باشند.
این رسانهها همچنین نقش خبرنگاران را در «حفظ استقلال فکری و فرهنگی» برجسته کردهاند؛ روایتی که تلاش دارد رسانههای نزدیک به طالبان را در جایگاه «مدافعان استقلال ملی» معرفی کند.
نکته قابل توجه این است که در هیچیک از این رسانهها نام امانالله خان، پادشاهی که استقلال افغانستان را از انگلیس به دست آورد، ذکر نشده است؛ حذف عامدانهای که در سالهای اخیر به یکی از ویژگیهای روایت رسمی طالبان تبدیل شده است.
استقلال در سایه تحولات سیاسی یک قرن اخیر
در گزارشهای رسانههای منتقد، به این نکته نیز اشاره شده که افغانستان پس از استقلال، دورههای متنوعی از نظامهای سیاسی را تجربه کرده است؛ از سلطنت و جمهوری تا حکومتهای کمونیستی، جنگهای داخلی، نخستین دوره طالبان، جمهوری پس از ۲۰۰۱ و بازگشت دوباره طالبان در سال ۲۰۲۱.
این رسانهها استقلال را نقطه آغاز مسیر دولتسازی افغانستان میدانند؛ مسیری که با فراز و فرودهای سیاسی و امنیتی همراه بوده و اکنون در سایه حکومت طالبان با چالشهای تازهای روبهرو است.
