به گزارش ایراف، نیوزویک گزارش میدهد که پهپاد MQ‑9 ریپر که نزدیک به دو دهه یکی از ابزارهای اصلی شناسایی، مراقبت و حمله ارتش آمریکا بوده، در ماههای اخیر با نرخ غیرمنتظرهای هدف قرار گرفته و سقوط کرده است.
از زمان آغاز جنگ دولت ترامپ علیه ایران در فوریه، حدود ۴۵ فروند ریپر ساقط یا در جریان عملیات از دست رفتهاند؛ رقمی که تقریباً برابر با یکچهارم کل ناوگان آمریکا است.
این آمار در حالی منتشر شده که گزارش ماه مه مرکز تحقیقات کنگره، تعداد ریپرهای از دسترفته را ۲۴ فروند اعلام کرده بود؛ موضوعی که نشان میدهد تلفات این پهپادها در ماههای اخیر ادامه داشته و آمریکا با چالشی جدی در حوزه پهپادی روبهروست.
ریپر؛ مزیتهایی که تبدیل به ضعف شدند
ریپر با سقف پروازی حدود ۵۰ هزار پا، حسگرهای پیشرفته، دوربینهای الکترواپتیکی، سامانههای مادونقرمز و رادار دهانه ترکیبی، قادر است ساعتها بر فراز میدان نبرد باقی بماند و در صورت نیاز با موشکهای هلفایر و بمبهای هدایتشونده حمله کند.
اما کارشناسان نظامی به نیوزویک گفتهاند همین ویژگیها در جنگ با ایران به نقطهضعف این پهپاد تبدیل شده است. «آرون داوسون»، کارشناس قدرت هوایی، تأکید میکند ریپر بزرگ، کند و فاقد فناوری پنهانکاری است و در دورهای طراحی شده که آمریکا برتری هوایی مطلق داشت؛ شرایطی که در برابر شبکه پدافندی مدرن ایران دیگر برقرار نیست.
هزینههای سنگین و بحران تولید
نیوزویک مینویسد تولید هر فروند ریپر مدرن ۳۰ تا ۵۰ میلیون دلار هزینه دارد؛ رقمی که هزینههای عملیاتی را شامل نمیشود.
به گفته داوسون، جنگ با ایران ضعف بزرگتری را آشکار کرده است: وابستگی غرب به تسلیحات بسیار پیشرفته و گرانقیمت که سرعت تولید آنها با نرخ مصرف در جنگهای پرشدت همخوانی ندارد.
او کاهش ذخایر موشکهای پاتریوت و تاد آمریکا را نیز نمونهای از همین بحران میداند.
تغییر مأموریت؛ نه کنار گذاشتن ریپر
با وجود تلفات سنگین، فرماندهان آمریکایی همچنان ریپر را «انعطافپذیرترین پهپاد ارتش آمریکا» میدانند.
رئیس ستاد نیروی هوایی آمریکا در ماه مه، ریپر را «ارزشمندترین بازیگر جنگ با ایران» توصیف کرده بود.
کارشناسان اما معتقدند آینده ریپر در تغییر مأموریتها نهفته است؛ یعنی استفاده از آن در محیطهای کمخطر و مأموریتهای طولانیمدت شناسایی، و جایگزینی آن در مناطق دارای پدافند قدرتمند با پهپادهای ارزانتر و یکبارمصرف یا سامانههای پنهانکار.
آمریکا نیز در همین مسیر حرکت کرده و دولت ترامپ برنامهای یک میلیارد دلاری برای توسعه پهپادهای ارزانقیمت آغاز کرده است؛ برنامهای که حتی از تجربه ایران در پهپادهای انتحاری کمهزینه الهام گرفته است
پایان افسانه برتری هوایی آمریکا
در جمع یک جمعبندی میتوان گفت گزارش نیوزویک نشان میدهد جنگ با ایران، یکی از نمادهای برتری هوایی آمریکا را با چالشی جدی روبهرو کرده است.
از دست رفتن حدود یکچهارم ناوگان ریپر در چند ماه، بیانگر آن است که توان پدافندی ایران توانسته نقطهضعف یک پهپاد پیشرفته و گرانقیمت آمریکایی را آشکار کند.
ریپر که در جنگهای گذشته آمریکا با تکیه بر برتری هوایی تقریباً بدون رقیب عمل میکرد، اکنون در برابر توان نظامی و پدافندی ایران دیگر نمیتواند با آزادی و امنیت گذشته در آسمان فعالیت کند.
