ذبیحالله مجاهد، سخنگوی رسمی حکومت طالبان، در پنجمین سالگرد بازگشت این گروه به قدرت، در گفتوگو با ایراف تیوی عملکرد پنجساله طالبان را «دستاوردهای بسیار بزرگ و تاریخی» برای افغانستان توصیف کرد و گفت مردم این کشور پس از پایان حضور نیروهای خارجی توانستهاند «نفس راحت» بکشند.
او ضمن دفاع از ساختار کنونی حکومت طالبان، درباره شناسایی این حکومت، مخالفان سیاسی، اعتراضات بدخشان، روابط با پاکستان و آمریکا، حضور القاعده، بازگشت اشرف غنی، جنگ ایران و آمریکا و برنامه طالبان برای آینده افغانستان توضیح داد.
روایت مجاهد از «دستاوردهای تاریخی» طالبان
ذبیحالله مجاهد در ارزیابی خود از پنج سال حاکمیت طالبان گفت: «شما خوب میدانید که افغانستان قبل از پنج سال تحت اشغال آمریکا قرار داشت. همچنین افغانستان میدان نبرد بود و مردم افغانستان روزمره در کشور قربانی میشدند. همچنین هر روز فضا و زمین ما، نیروهای خارجی از بالا و زمین بمباران و حملات را انجام میدادند.»
او افزود: «در این پنج سال گذشته، الحمدلله مردم افغانستان توانستند نفس راحت بکشند، اشغال بیرونی را برانند و کشور خود را آزاد بسازند، حکومت اسلامی و شرعی را که آرمان و هدف میلیونها شهید، زخمی و یتیم بود، برآورده بسازند.»
به گفته مجاهد، طالبان همچنین بازسازی افغانستان را آغاز کرده و تلاش کرده مردم را از جنگ و بدبختی نجات دهد. او این دوره را دارای «دستاوردهای بسیار بزرگ و تاریخی» برای مردم افغانستان دانست.
مجاهد درباره تعامل طالبان با کشورهای مختلف نیز گفت: «به نظر ما، اول، تعامل امارت اسلامی افغانستان با کشورهای زیاد رسمی است. ما با کشورهایی که در افغانستان سفارت دارند و همچنین افغانستان در کشورهای دیگر سفارت دارد، تعامل کاملاً رسمی داریم. با هم رسمی انجام میدهیم و سفرهای رسمی انجام میشود به نمایندگی امارت اسلامی افغانستان و حکومتی که در افغانستان حاکم است.»
او درباره تصمیم روسیه برای بهرسمیتشناختن حکومت طالبان گفت: «اینکه روسیه تنها کشوری بوده که توانسته روابط رسمی خود را با افغانستان اعلام کند، یک گام و اقدام جسورانه و خوبی است و ما این را تمجید میکنیم.»
مجاهد تأکید کرد که طالبان خواهان آن است که سایر کشورها نیز چنین اقدامی انجام دهند و افزود: «ما از طرف خود مشکل را نمیبینیم، اما از خود کشورها باید پرسیده شود که چرا تعامل رسمی را نتوانستند اعلام کنند.»
مخالفان سیاسی؛ مخالفت طالبان با مشارکت در قدرت
سخنگوی حکومت طالبان درباره ائتلافها و جریانهای سیاسی مخالف این گروه هم گفت کسانی که از افغانستان خارج شدهاند و پیشتر در قالب گروهها و تنظیمهای مختلف فعالیت میکردند، «یک سقف» مشترک ندارند و اتحاد میان آنها نیز وجود ندارد.
مجاهد گفت: «راههای هرکدامشان مختلف است و گروههایی هستند که در افغانستان امتحان خود را دادهاند.»
او در مقابل، حکومت طالبان را دارای رهبری واحد توصیف کرد و گفت: «اولینبار است که در افغانستان، ما در نیم قرن یک حکومت را داریم که رهبری واحد دارد، اختلاف سیاسی و درونی در آن وجود ندارد، کشمکشهای سیاسی وجود ندارد، زدوبندهای تنظیمی و مذهبی و سمتی وجود ندارد و همچنین افغانستان در خطر تجزیه و فروپاشی قرار ندارد.»
آقای مجاهد در پاسخ به موضوع راهحل سیاسی با مخالفان نیز گفت اگر مخالفان سیاسی طالبان پیشتر عملکرد خود را نشان نداده بودند، امکان گفتوگو و تعامل با آنها وجود داشت.
او افزود: «مخالفان، اگر امتحان نمیدادند و بارها آزموده نمیشدند، ما امیدوار میبودیم که آنها جزو افغانستان هستند، به درد افغانستان میخورند و واقعاً مسائل اجتماعی افغانستان با آنها ربط گیرد و مثبت هستند، ما میتوانیم گفتوگو بکنیم و کنار بیاییم و تعامل داشته باشیم.»
به گفته مجاهد، مشارکت سیاسی مخالفان میتواند افغانستان را دوباره با شرایطی مواجه کند که کشور آن را در گذشته تجربه کرده است. او گفت: «ولی اینکه آنها امتحان دادهاند، برگردند وارد صحنه شوند و قدرت را، یک بخش از قدرت، در دست داشته باشند، پس همان حالتهایی را خواهند آورد در افغانستان که ما آزمودهایم.»
او در ادامه با اشاره به جمهوری اسلامی ایران گفت: «مثلاً جمهوری اسلامی ایران هم مخالفین خود را دارد، ولی شاید آنها حاضر نباشند که به آنها تعامل بکنند. جمهوری واحد هست، حکومتشان هست، اجتماعی است که جمهوری کشوری است که نیاز به آرامش و سکون و پیشرفت دارد و نیاز به یک حکومت واحد.»
مجاهد تأکید کرد: «ما همچنان حق داریم که مردم ما باید زیر یک سقف، بدون اختلافات نظری و بدون اختلافات مذهبی و سمتی زندگی بکنند و قربانی درگیریهای سیاسی نباشد.»
او درباره دعوت از مخالفان برای مشارکت در بازسازی افغانستان نیز گفت: «بدون شک کسانی که افغان هستند، همدردی با افغانستان دارند، افغانستان را کشور خود بدانند، بیایند در بازسازی افغانستان سهم بگیرند. افغانستان خانه همه افغانها است.»
مجاهد افزود: «ما کسی را از بودن در افغانستان محروم نمیکنیم، ولی حضور سیاسی معنای دیگری را دارد که برای فعلاً به نفع افغانستان نیست.»
چرا رهبر طالبان درباره حملات پاکستان سکوت کرد؟
سخنگوی طالبان درباره اتهامهای پاکستان علیه این گروه و حملات اسلامآباد به افغانستان گفت: «اگر آنها گفتگو کردند، امارت اسلامی افغانستان به آنها گفتوگو داشته. اگر آنها اتهام بستند، ما پاسخ اتهامشان را دادیم و اگر آنها جنگ کردند و تجاوز کردند بر حریم افغانستان، حریم افغانستان را نقض کردند، جواب خود را همچنان گرفتند.»
مجاهد تصریح کرد: «ما خواهان جنگ با هیچ کشوری نیستیم. پاکستان یک کشور اسلامی و برادر ماست.»
او درباره شرایط داخلی پاکستان گفت: «فعلاً چون گروه کوچک نظامی حاکم است که تمام منافع پاکستان را هم به گروگان گرفته و میخواهند به افغانستان هم در تنش باشد، او ربط دارد به جانب مقابل ما.»
به گفته مجاهد، افغانستان خواهان درگیری با پاکستان نیست و اجازه نخواهد داد خاک این کشور علیه کشورهای دیگر استفاده شود.
او افزود: «افغانستان اجازه نمیدهد خاک آن بر علیه کدام کشور استفاده شود و درگیریها و منازعات داخلی پاکستان هیچ ربطی به افغانستان ندارد.»
مجاهد درباره سکوت رهبر طالبان در قبال اتهامها و حملات پاکستان نیز گفت: «ما اظهار نظر داشتهایم. اینکه من اظهار نظر میکنم، به این معناست که رهبری ما، رهبر طالبان… مشخصاً ما به نمایندگی از حکومت صحبت میکنیم و نمایندگی از نظام است و به نمایندگی از تمام رهبری است.»
او تأکید کرد: «ضرور نیست که رهبر در هر مورد موضعگیری داشته باشد. به نمایندگی از امارت اسلامی افغانستان بوده و کفایت میکند.»
مجاهد درباره اینکه چرا پاکستان با وجود روابط عمیق با طالبان هنوز این حکومت را به رسمیت نشناخته است، گفت کشورها با افغانستان تعاملات رسمی دارند و سفارتخانههای آنها در کابل فعال است.
او گفت: «من در ابتدا اشاره کردم که کشورها با افغانستان تعاملات رسمی دارند. سفارتخانهشان در کابل و سفارتخانه افغانستان در کشور فعال است. به این معناست که ما روابط رسمی داریم که آن کشور نتوانسته تا روابط رسمی خود را اعلام بکند.»
اعتراضات بدخشان سرکوب شد
سخنگوی طالبان درباره بحران بدخشان نیز گفت: «بدخشان الحمدلله در آرامش است. مشکلی ما نداریم.»
او درباره ملا جمعهخان فاتح هم گفت: «یکی از فرماندهان بسیار برجسته امارت اسلامی افغانستان که در بدخشان زیست دارند، محترم ملا فاتح صاحب است، در مورد او چند مدت پروپاگاندای دشمن صورت گرفت، ولی واقعیت نداشت.»
مجاهد همچنین از وقوع یک «تحرک» در یکی از شهرستانهای بدخشان خبر داد و گفت این مسئله در چند ساعت کنترل شده است.
او افزود: «کسانی که خواستند اغتشاش برپا بکنند، دستگیر شدند.»
سخنگوی طالبان این رخداد را یک تهدید کوچک توصیف کرد و گفت: «یک تهدید خورد که در هر کشور میتواند وجود داشته باشد، ولی کدام تهدید بزرگ را ما در هیچ نقطهای از افغانستان نداریم.»
ادعای دخالت استخبارات خارجی در اعتراضات بدخشان
مجاهد درباره ریشه اعتراضات بدخشان گفت: «آنجا اعتراضات نبود. دستهایی از بیرون کار میکردند. بعضی از جوانان را تحریک میکردند به آشوب.»
او درباره منظور خود از «دستهای بیرونی» توضیح داد: «بعضی حلقاتی که در بیرون هستند، روابط با استخبارات بیرونی دارند. کسانی که فرار کردند، کسانی که دست میزنند به آشوب و اختلافات در افغانستان، آنها فعلاً در فرار قرار دارند.»
به گفته ذبیحالله مجاهد، این افراد برخی جوانان را برای انجام اقداماتی تحریک کردهاند، اما طالبان توانسته آنها را سرکوب کند.
او گفت: «آنها بعضی جوانان را تحریک میکنند به خاطر بعضی از اقدامات، ولی همه کوبیده شدند و جواب گرفتند.»
مجاهد بار دیگر درباره وضعیت ملا فاتح گفت که میان او و طالبان اختلافی وجود ندارد و ادعاهای مطرحشده درباره او را «پروپاگاندا» دانست که به گفته وی واقعیت نداشته است.
او درباره فعالیت استخبارات خارجی نیز گفت: «افغانستان آرامش را تجربه میکند، بازسازی را تجربه میکند و پیشرفت. بعضی از حلقات هستند که ما از قبل هم از آنها متضرر شده بودیم.»
مجاهد افزود: «استخبارات بیرونی گاهی حلقات مزدور را تحریک میکنند و بعد امنیت افغانستان را میخواهند برهم بزنند.»
او از کشور خاصی نام نبرد و گفت: «طبعاً نیاز نیست ما نام از کشور ببریم، ولی تحرکات استخباراتی در منطقه دیده میشود.»
مجاهد در پاسخ به اینکه منظورش کدام کشورهاست، گفت: «کشورهایی که در افغانستان درگیر بودند، در افغانستان جستجوی منافع خود داشتند، افغانستان را به اختلافات درگیر میکردند.»
رد ادعای حضور القاعده در افغانستان
ذبیحالله مجاهد درباره گزارشهای سازمان ملل درباره حضور القاعده در افغانستان گفت: «در سالهای قبل در افغانستان بوده که سالها پیش بود، ولی بعد از تجاوز آمریکا القاعده متواری شد در کشورهای عربی، چون اتباع عرب بودند.»
او تأکید کرد: «آنها حضورشان در افغانستان وجود ندارد و امارت اسلامی افغانستان هم گروههای بیرونی را در افغانستان اجازه نمیدهد فعالیت داشته باشند.»
سخنگوی طالبان ادعای حضور القاعده در افغانستان را نادرست دانست و گفت: «این ادعا درست نبود. ما هم متحیر شدیم که چرا سازمان ملل همچون ادعای نادرستی کرد.»
او درباره اینکه آیا طالبان القاعده را یک گروه تروریستی میداند، گفت: «ما نیاز نداریم کسی را تروریستی بگوییم، ولی القاعده یک تنظیم است که ارتباطی به افغانستان ندارد.»
مجاهد افزود: «تنظیم کشورهای عربی بود. در آن کشورها بعضی از جوانان که در کشورهایشان ناراضی بودند، تنظیم را به وجود آوردند، ارتباطی به افغانستان ندارد.»
حکومت فراگیر و تغییر ساختار طالبان
سخنگوی طالبان درباره وعدههای اولیه طالبان برای تشکیل حکومت فراگیر و اینکه پس از پنج سال چنین اتفاقی رخ نداده است، گفت: «در پنج سال ما تغییرات زیادی داشتیم.»
او افزود: «بعضی چهرههایی که در حکومت لازم بود، در بخشها آمدند که نمایندگی از یک جهت و قومی کردند.»
به گفته سخنگوی طالبان، تغییرات مثبتی نیز در ساختار حکومت طالبان ایجاد شده است.
او گفت: «اول سرپرست بود، بعداً سرپرستی به پایان رسید. حکومت است که انشاءالله مداوم خدمت مردم را خواهد کرد و منحیث خادم به مردم خود مصروف کار است.»
موضع طالبان درباره جنگ ایران و آمریکا
مجاهد درباره جنگ ایران و آمریکا گفت: «ما خواهان جنگ در منطقه نیستیم و هر کشوری که تجاوز میکند، ما محکوم میکنیم. تجاوز راهحل نیست.»
او با اشاره به تجربه حضور نیروهای خارجی در افغانستان گفت: «افغانستان خودش قربانی تجاوز بوده، ۲۰ سال تحت اشغال قرار داشته که ما تجارب تلخ اشغال را دیدهایم و نمیخواهیم هیچ کشوری با آن حالت مواجه شود.»
سخنگوی طالبان درباره پیامدهای گسترش جنگ در منطقه نیز گفت: «اگر منطقه ناآرام میشود، جنگ دوام میکند، بدون شک نه تنها افغانستان بلکه تمام منطقه را زیر تأثیر خود قرار میدهد. وضعیت اقتصادی منطقه را به هم میزند، روابط اتصال تجاری را به هم میزند و…»
اشرف غنی؛ عفو عمومی و امکان بازگشت
مجاهد درباره اشرف غنی و نزدیکان او گفت: «اگر آنها بخواهند به افغانستان بیایند، نیاز به ارتباط ندارند. بیایند، کشورشان است، خاکشان است، زندگی کرده میتوانند.»
او افزود: «برای نزدیکانشان هم عفو عمومی صورت گرفته. انشاءالله که در این مورد ما کدام مشکل را نمیبینیم.»
مجاهد درباره احتمال بازگشت اشرف غنی نیز تأکید کرد که شهروندان افغانستان حق زندگی در کشور را دارند.
او گفت: «دیگر شهروندان حق زندگی در افغانستان را دارند، حق استفاده از متملکات خود در افغانستان را دارند و حق آرامش را در کشور داشته باشند.»
وی افزود: «برای آنها هیچ تهدیدی متوجه نیست و امارت اسلامی افغانستان هیچ کسی را دشمن خود نمیخواند.»
سخنگوی طالبان درباره احتمال پیگرد قضایی اشرف غنی نیز گفت: «در بخش حقوقالله و در بخش سیاسی، کسی تحت پیگرد قرار نمیگیرد، چون عفو عمومی صادر شده و کفایت میکند.»
او اضافه کرد: «اگر کدام کس از اشخاص حقوقش را طلب کرده باشد، آن اشخاص میتوانند به دادگاه مراجعه بکنند و عارض شوند.»
رابطه با آمریکا و آینده بگرام
مجاهد درباره روابط طالبان و آمریکا گفت: «افغانستان میخواهد با تمام کشورها روابط خوب داشته باشد. روابط پرتنش و جنگ را تجربه کردیم. هیچ منفعتی برای هیچ طرفی نداشت.»
او تأکید کرد: «ما میخواهیم با تمام کشورها رابطه عادی باشد و افغانستان منافع خود را دنبال بکند.»
سخنگوی طالبان درباره برنامه این حکومت برای آینده افغانستان نیز گفت: «آینده یک نسل است که زندگی میکند، انشاءالله، نیاز دارد به آرامش، نیاز دارد به ثبات، نیاز دارد به بازسازی.»
مجاهد افزود: «امارت اسلامی افغانستان تا آن زمانی که حاکم است، زمانی که توان و امکانات دارد، در خدمت مردمش میخواهد قرار داشته باشد و همچنان افغانستان را آباد بسازد.»
او درباره چشمانداز اقتصادی افغانستان گفت: «افغانستان آینده، افغانستان با ثبات، آرام، پیشرفته و همچنان استوار به پای خود باشد و تحت قوانین شرعی زندگی آسوده و آرامی داشته باشد.»
سخنگوی طالبان ادعا کرد: «بدون شک مردم افغانستان امارت اسلامی افغانستان را حمایت کردند.»
او افزود: «ما میبینیم که مردم افغانستان حکومت اسلامی میخواهند، صلح و ثبات میخواهند، آرامش میخواهند و بازسازی کشور خود را آرزو دارند.»
به گفته مجاهد، طالبان تلاش خواهد کرد این خواستهها را محقق کند.
سخنگوی طالبان در پایان مصاحبه با ایراف تیوی خطاب به مردم افغانستان گفت: «من باز هم به مردم افغانستان اطمینان میدهم که امارت اسلامی افغانستان یک نظام خادم است، نظامی که در اصول و چارچوب شریعت اسلامی به مردم خود میخواهد خدمتگزاری داشته باشد.»
او افزود: «مطمئن باشند زیر تبلیغات و پروپاگاندای دشمنان افغانستان قرار نگیرند. آرامش، پیشرفت اقتصادی و وجود حکومت واقعی اسلامی یکی از اهداف عمده مردم افغانستان بود که انشاءالله به دست آمده است.»
گفتنی است که ۵ سال از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان میگذرد؛ بازگشتی که در پی خروج نیروهای آمریکایی و ناتو و سقوط دولت جمهوری در مرداد ۱۴۰۰ رقم خورد. طالبان پس از تصرف کابل، حکومت خود را با عنوان «امارت اسلامی افغانستان» برقرار کرد.
در این پنج سال، اگرچه جنگ گسترده میان طالبان و نیروهای دولت پیشین و نیروهای خارجی پایان یافت، اما مسائل متعددی همچنان در برابر حکومت طالبان قرار دارد؛ از وضعیت زنان و دختران و مشارکت سیاسی گروههای مختلف گرفته تا شرایط اقتصادی، روابط خارجی، شناسایی بینالمللی و نگرانیها درباره حضور گروههای مسلح و تروریستی.
در عرصه منطقهای نیز روابط طالبان با پاکستان، ایران و دیگر کشورهای همسایه همچنان یکی از مهمترین محورهای سیاست خارجی این حکومت است. همزمان، طالبان تلاش کرده روابط خود را با کشورهای مختلف گسترش دهد و بر تعامل رسمی با جامعه جهانی تأکید دارد.
در چنین شرایطی، ذبیحالله مجاهد در گفتوگو با ایراف تیوی ضمن دفاع از عملکرد پنجساله حکومت طالبان، تأکید کرد که این حکومت به دنبال حفظ ثبات، بازسازی افغانستان و ادامه حاکمیت خود در چارچوب قوانین شرعی براساس خوانش طالبان است.
