به گزارش ایراف، حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، در گفتوگویی تازه با روزنامه «کوریره دلا سرا» از ضرورت «ندامت و مصالحه ملی» سخن گفته و تأکید کرده است که مردم افغانستان باید چهار دهه جنگ و خشونت را کنار بگذارند و برای ساختن آیندهای مشترک تلاش کنند.
او گفته است که تلاش میکند وضعیت کنونی کشور را نه از زاویه جمهوری گذشته و نه از منظر حکومت طالبان، بلکه از دیدگاه «خیر و منفعت ملی» ببیند.
همزیستی؛ محور گفتوگوی کرزی با رسانه ایتالیایی
کرزی در این مصاحبه گفته است: «خواست من همزیستی برای ساختن خیر کشور است. افغانها حق آن را دارند.»
او حتی یادآوری کرده که در سال ۲۰۱۰، زمانی که برادرش را که بهدست طالبان کشته شده بود دفن میکرد، همچنان طالبان را «برادر» میخواند.
به باور او، همه جریانهای سیاسی و اجتماعی افغانستان ــ از طالبان گرفته تا مخالفان آنان ــ «به این سرزمین تعلق دارند» و دیر یا زود باید در کنار یکدیگر زندگی کنند.
کرزی تأکید کرده است که احترام متقابل و درک مشترک میتواند افغانستان را از چرخه خشونت بیرون ببرد.
چرا کابل را ترک نکرد؟
در پاسخ به پرسشی درباره علت نماندنش در افغانستان پس از خروج نیروهای امریکایی در سال ۱۴۰۰، کرزی گفته است: «در زمان سختیها نباید خانه را ترک کرد.»
او افزوده که با وجود محدودیتهای شدید، از بودن در کابل خوشحال است و میتواند برای بهتر شدن اوضاع کار کند.
حبس خانگی؛ پنج سال زیر نظر طالبان
روزنامه «کوریره دلا سرا» نوشته است که کرزی از سال ۲۰۲۱ در کابل در حبس خانگی به سر میبرد.
خانهای دولتی که طالبان اجازه داده در اختیار او باقی بماند، اکنون محل اقامت اجباری اوست.
افراد مسلح طالبان هنگام خروج او را همراهی میکنند، مسیر حرکتش را کنترل میکنند و اجازه دیدارهای اتفاقی را نمیدهند.
در پنج سال گذشته، کرزی حتی اجازه سفر به ولایتهای دیگر را نداشته و تنها یکبار به دلیل بیماری توانسته به خارج از کشور سفر کند.
به نوشته این روزنامه، برای انجام همین مصاحبه آنلاین میان کابل و میلان، شش ماه انتظار لازم بوده است.
آموزش دختران؛ «فوریترین هدف» کرزی
کرزی بار دیگر آموزش دختران را «فوریترین هدف» خود و میلیونها افغان دانسته و تأکید کرده است که دختران باید از دوره ابتدایی تا دانشگاه حق آموزش داشته باشند و زنان نیز باید بتوانند در جامعه کار کنند.
او گفته است محدودیتهایی که گاه با آن روبهرو میشود برایش اهمیتی ندارد، زیرا «آموزش دختران هدفی است که ارزش تحمل دشواریها را دارد».
استناد به تاریخ؛ از رابعه بلخی تا گوهرشاد بیگم
کرزی در پاسخ به این دیدگاه که ممنوعیت آموزش دختران بخشی از هویت طالبان شده، گفته است این نگاه متعلق به همه اعضای طالبان نیست و «قطعاً با هویت افغانستان سازگار نیست».
او برای توضیح دیدگاه خود از چهرههای تاریخی افغانستان چون؛ رابعه بلخی، شاعر نامدار دفنشده در مزارشریف، گوهرشاد بیگم، حاکم هرات، نازو انا در قندهار در قرن هفدهم
و عایشه درانی یاد کرد.
کرزی گفته است افغانستان از نخستین کشورهای مسلمان بود که دختران را برای آموزش به اروپا و ترکیه فرستاد و نیز از نخستین کشورهایی بود که دانشگاه تأسیس کرد.
او از دانشگاه کابل نام برده که در سال ۱۹۳۲ ایجاد شد و گفته است «اکثریت آموزگاران در نظام آموزشی افغانستان زن بودند».
طالبان؛ از روستا تا قدرت
در بخش دیگری از مصاحبه، این دیدگاه مطرح شده که طالبان از محیطهای روستایی با ساختار مردسالار آمده و ممکن است خواهان بازگشت به همان جامعه باشد.
کرزی در پاسخ گفته است این میتواند دیدگاه طالبان باشد، اما پرسیده: «آیا طالبان عقبماندگی اقتصادی را هم میخواهد؟» و خود پاسخ داده: «نه.»
او گفته است به همین دلیل به آینده امیدوار است و پیشنهاد میکند طالبان افغانستان را به سوی آیندهای با حقوق اجتماعی و سیاسی ببرد تا زندگی همه بهتر شود و خشونت بازنگردد.
روابط با طالبان و دیدارها
کرزی گفته است تاکنون با هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، دیدار نکرده، اما با مقامهای طالبان ملاقات دارد.
او گفته برخی از این افراد را از دوران مقاومت علیه شوروی میشناسد و آنان «افراد معقولی هستند» و درباره باز شدن مدارس دخترانه «دقیقاً مانند او فکر میکنند».
انتقاد از آمریکا؛ «خشونت بیش از حد»
کرزی در پاسخ به پرسشی درباره علت پیروزی طالبان با وجود حضور ارتش آمریکا گفته است آمریکاییها اشتباههای زیادی مرتکب شدند؛ از بمباران خانهها و روستاها گرفته تا شلیک اشتباهی به نیروهای افغان.
او این اقدامات را «غیرقابل قبول و دارای نتیجه معکوس» دانسته است.
پاکستان؛ «عامل پشت پرده»
کرزی پاکستان را یکی دیگر از عوامل سقوط جمهوری دانسته و گفته است اسلامآباد در پشت پرده برای شکست نیروهای آمریکایی و جمهوری افغانستان کار میکرد.
به گفته او، آمریکاییها از این موضوع آگاه بودند، اما به دلیل وابستگی خطوط اکمالاتی، هرگز مستقیماً با پاکستان برخورد نکردند.
کرزی گفته است در همان زمانی که نیروهای آمریکایی به دلیل سیاستهای پاکستان کشته میشدند، واشنگتن همچنان میلیاردها دلار به اسلامآباد میپرداخت؛ وضعیتی که او «غیرمنطقی» خوانده است.
«جمهوری من باخت، من باختم»
در پایان مصاحبه، کرزی در پاسخ به پرسشی درباره شکست جمهوری گفته است: «البته جمهوری من شکست خورد. من شکست خوردم. اما افغانستان هنوز پابرجاست و پیروز خواهد شد.»
او تأکید کرده که دشواریهای شخصیاش اهمیتی ندارد و تنها گفتوگو میان همه افغانها و جامعهای آموزشدیده میتواند افغانستان را به سوی پیشرفت ببرد.
سوابق سیاسی کرزی
کرزی پس از سقوط دور نخست طالبان، از اول دی ۱۳۸۰ تا ۲۳ خرداد ۱۳۸۱ رئیس اداره موقت افغانستان بود.
سپس لویهجرگه اضطراری او را به ریاست دولت انتقالی برگزید و تا ۱۷ آذر ۱۳۸۳ در این سمت ماند.
او در نخستین انتخابات ریاستجمهوری افغانستان پیروز شد و از ۱۷ آذر ۱۳۸۳ تا ۷ مهر ۱۳۹۳ رئیسجمهور افغانستان بود.
پس از بازگشت طالبان در ۲۴ مرداد ۱۴۰۰، برخلاف بسیاری از مقامهای حکومت پیشین، افغانستان را ترک نکرد و در کابل ماند.
او در شهریور ۱۴۰۱ نیز از دخترانی که در پکتیا برای بازگشایی مدارس اعتراض کرده بودند حمایت کرد و گفت صدای آنان «صدای همه دختران و افغانستان» است.
