به گزارش ایراف، زائران افغانستانی در بدو ورود از مرز دوغارون، در نقطه صفر مرزی، مهمان موکب حاج قاسم سلیمانی میشوند تا علاوه بر استراحت چندساعته و صرف وعده غذایی، امور مربوط به سفر خود تا عراق را با کمک مسئولان ستاد مردمی اربعین هماهنگ کنند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، طی روزهای اخیر از ۱۵ هزار ویزای موافقتشده عراق، تعداد شش هزار زائر افغانستانی از طریق مرز دوغارون وارد ایران شدهاند و این روند کماکان ادامه دارد و پیشبینی میشود طی روزهای آینده، زائران بیشتری وارد خاک ایران شوند.
کاروانهای زیارتی افغانستانی، با وجود خستگی به دلیل طولانی بودن مسیرها در داخل افغانستان تا ایران که گاهی ۳۰ تا ۴۰ ساعت طول میکشد، معمولاً بدون اتلاف وقت به سوی مرز چذابه حرکت میکنند تا زودتر خود را به عراق برسانند و سپس در مسیر برگشت نیز فرصت کافی برای زیارت عتبات مقدس در قم و مشهد را داشته باشند.
سفر فشرده؛ هزینهای که زائران افغانستانی میپردازند
تأخیر در صدور ویزای عراق یکی از مهمترین مشکلات زائران افغانستانی در اربعین امسال بوده است. گزارشهای پیگیرانه ایراف نشان میدهد که تا نزدیکی اربعین، هزاران زائر افغانستانی همچنان در انتظار موافقت و صدور ویزای عراق بودهاند؛ تأخیری که اگرچه دو سه روز مانده به اربعین پایان یافت، اما با توجه به دوری زائران، به از دست رفتن حضور آنان در روز اربعین انجامید.
این تأخیر باعث شده تا برنامه سفر زائران فشرده و ناهماهنگ شود. زائرانی که میتوانستند چند روز زودتر وارد ایران شوند، مهمان موکبهای مهاجران افغانستانی در مشهد شوند و پس از استراحت و زیارت، با خاطری آسوده راهی عراق شوند، اکنون باید بدون توقف، مسیرهای طولانی را بپیمایند تا هرچه زودتر خود را به عراق برسانند.
این موضوع تنها زمانبندی سفر زائران افغانستانی را تغییر نداده، بلکه شرایط سفر آنان را نیز دشوارتر کرده است. فشردگی مسیر، خستگی جسمی بیشتری برای زائران به همراه دارد؛ بهویژه برای سالمندان، کودکان و خانوادههایی که مسافت طولانی افغانستان تا ایران را با اتوبوس طی کردهاند. از سوی دیگر، کاهش زمان توقف در شهرهایی مانند مشهد، فرصت استراحت، تجدید قوا و زیارت حرم امام رضا(ع) را برای بخشی از زائران محدود کرده است.
از نظر اقتصادی نیز سفر فشرده میتواند هزینه بیشتری به زائران تحمیل کند. زائرانی که در شرایط عادی میتوانستند با برنامهریزی مناسبتر، مسیر خود را طی کنند، اکنون باید در مدت کوتاهی خود را به مقصد برسانند و همین مسئله، فشار بیشتری بر زائرانی وارد میکند که با بودجه محدود راهی این سفر زیارتی شدهاند.
با این حال، بسیاری از زائران با وجود خستگی، هزینه و دشواری مسیر، راهی شدهاند تا دستکم بتوانند خود را به عتبات عالیات برسانند و زیارت امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) را از دست ندهند.
موکبهایی که همچنان چشمانتظار زائران افغانستانی هستند
همزمان با حرکت زائران به سمت عراق و با توجه به سفر دیرهنگام زائران افغانستانی، تعدادی از موکبها در هماهنگی با ستاد مردمی اربعین در طول مسیر سمنان، تهران و قم، در انتظار زائران افغانستانی هستند.
این میزبانی در عراق نیز ادامه پیدا میکند. در نجف و کربلا و مسیر میان این دو شهر، چندین موکب برای اسکان، تغذیه و خدمات مختلف به زائران فعال هستند. اگرچه بسیاری از موکبهای خدماتی پس از پایان مراسم روز اربعین به فعالیت خود پایان میدهند، با این حال به دلیل شرایط ویژه زائران افغانستانی، تعدادی از این موکبها همچنان به فعالیت ادامه میدهند تا میزبان زائران افغانستانی باشند.
این استمرار خدمترسانی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بخشی از زائران افغانستانی زمانی وارد مسیر عراق میشوند که موج اصلی بازگشت زائران آغاز شده و بسیاری از مواکب فعالیت خود را کاهش داده یا تعطیل کردهاند. ادامه فعالیت موکبهای ویژه زائران افغانستانی در چنین شرایطی میتواند بخشی از مشکلات اسکان، تغذیه و استراحت این زائران را کاهش دهد.
مقصد بعدی؛ مشهد در دهه آخر صفر
با پایان سفر اربعین، مسیر سفر بسیاری از زائران افغانستانی هنوز تمام نمیشود. گروهی از آنان پس از زیارت نجف و کربلا، به سمت مشهد بازمیگردند تا در دهه پایانی ماه صفر در مراسم عزاداری و سوگواری رحلت پیامبر اکرم(ص)، شهادت امام حسن مجتبی(ع) و شهادت امام رضا(ع) حضور پیدا کنند.
برای زائران افغانستانی، این یک سفر چندمرحلهای معنوی است که از افغانستان آغاز میشود، از ایران عبور میکند و به عراق میرسد و دوباره در مسیر برگشت، در مشهد ادامه مییابد و با زیارت امام رضا(ع) به پایان میرسد.
در این میان، نقش ایران در میزبانی از این زائران آنها به عبور آنان از مرز دوغارون محدود نمیشود. از نقطه صفر مرزی و موکبهای مستقر در دوغارون گرفته تا موکبهای خدماتی در سمنان، تهران و قم و سپس خدماترسانی در چذابه، بخشی از مسیر طولانی زائران افغانستانی با میزبانی و خدمات مردمی در ایران همراه است. در صورت بازگشت زائران به مشهد در دهه آخر صفر نیز، این چرخه میزبانی کریمانه، بار دیگر ادامه خواهد یافت.
با اینکه سفر اربعین برای زائران افغانستانی با سختی، خستگی، مشکلات و موانع بسیاری روبهرو است، اما هیچکدام از این موارد، ذرهای از عشق و ارادت آنها به اهل بیت(ع)، مکتب امام حسین(ع) و شور و شعور حسینی کم نکرده است.
