به گزارش ایراف، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور اسلامی ایران در تازهترین مواضع خود با تأکید بر تقویت دکترین همسایگی اظهار داشت: «ارتباط ما با همسایگان نسبت به گذشته به مراتب بهتر شده و همکاریهای چندجانبه در سطح مطلوبی جریان دارد.» این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مناسبات سیاسی، اقتصادی و ترانزیتی تهران با کشورهای همجوار بهویژه در حوزه شرقی و هممرز با افغانستان، وارد فاز تازهای از نقشآفرینی راهبردی شده است.
خنثیسازی تحریمها از مسیر کریدورهای منطقهای
پزشکیان با اشاره به چالشهای ناشی از فشارهای اقتصادی غربی تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران پس از اعمال تحریمهای ظالمانه، موفق شده است مسیرهای تجاری و مبادلاتی جدیدی را با همکاری کشورهای همسایه ایجاد و گسترش دهد.
این سیاست اصولی که بر پایه توسعه پیوندهای اقتصادی پایدار و تسهیل ترانزیت کالا استوار است، بستر مناسبی را برای بهرهبرداری از ظرفیتهای شاهراه تجاری شرق، توسعه مبادلات مرزی و فعالسازی بندر استراتژیک چابهار فراهم کرده است؛ رویکردی که منافع متقابل اقتصادی را برای ایران و حکومت سرپرست افغانستان به همراه دارد.
مسئولیتپذیری امنیتی همسایگان و تثبیت امنیت پایدار مرزها
بخش دیگری از سخنان رئیسجمهور به ارزیابی تعاملات امنیتی با کشورهای همجوار اختصاص داشت. پزشکیان با تمجید از اقدام پیشگیرانه کشورهای همسایه خاطرنشان کرد: «همسایگان در جهت حفظ حسن همجواری، مانع ورود عناصر مخل امنیت و مخالف به خاک ایران شدهاند.»
این تأکید بر همافزایی امنیتی، نشاندهنده تحقق سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر «انسداد مرزی، مقابله با تروریسم فراملی و جلوگیری از سرریز ناامنی» است؛ موضوعی که در گفتوگوها و رایزنیهای دیپلماتیک چند ماه اخیر میان مقامات تهران و کابل نیز به عنوان یک اصل لایَنفَک مورد پیگیری قرار گرفته است.
پیشینه دکترین همسایگی و افقهای پیشرو
بررسی سوابق تعاملات منطقهای نشان میدهد که جمهوری اسلامی ایران همواره امنیت خلیج فارس، شبهقاره و آسیای مرکزی را امر درونمنطقهای دانسته و بر حل مسائل بدون مداخله قدرتهای فرامنطقهای تأکید کرده است.
همزمانی خنثیسازی تحریمهای اقتصادی از طریق خطوط تجاری جایگزین با تثبیت امضاهای امنیتی در مرزها، گواهی بر کارآمدی راهبرد «همگرایی منطقهای» است. سخنان اخیر پزشکیان بار دیگر اثبات کرد که تقویت روابط همهجانبه با همسایگان، نه یک تاکتیک موقت، بلکه استراتژی دائمی تهران برای دستیابی به توسعه متوازن و امنیت پایدار در منطقه است.
