به گزارش ایراف، وزارت بهداشت طالبان اعلام کرده است که ایجاد یک نظام سلامت متکی بر ظرفیتهای داخلی را در اولویت قرار داده و قصد دارد وابستگی افغانستان به داروهای وارداتی و کمکهای خارجی را کاهش دهد.
نور جلال جلالی، سرپرست وزارت بهداشت طالبان، در گفتوگویی با کابل تایمز در جریان سفر به ولایت اروزگان، تأکید کرده است که «خودکفایی در حوزه سلامت» یکی از محورهای اصلی برنامههای این وزارتخانه است.
جلالی در این مصاحبه گفته است که افغانستان باید بتواند دارو و تجهیزات پزشکی مورد نیاز خود را در داخل تولید کند و وزارتخانهاش برای فعالسازی ظرفیتهای داخلی و جذب سرمایهگذاری در این بخش، برنامههای عملی را آغاز کرده است.
اما ارزیابیهای سازمان جهانی بهداشت تصویری کاملاً متفاوت از وضعیت سلامت افغانستان ارائه میکند.
این نهاد بینالمللی در گزارش سالانه خود که امروز (پنجشنبه، ۸ مرداد) منتشر شد، هشدار داده است که محدودیتهای طالبان بر فعالیت، آموزش و رفتوآمد کارکنان زن، همراه با کاهش شدید بودجه، ارائه خدمات درمانی به زنان و کودکان را با اختلال جدی مواجه کرده است.
در این گزارش تأکید شده که کمبود پزشک و نیروی زن، بهویژه در مناطق دورافتاده، کیفیت خدمات درمانی را کاهش داده و دسترسی زنان به مراقبتهای حیاتی را محدود کرده است.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که کمبود بودجه باعث تعطیلی ۲۷ مرکز خدمات اولیه درمانی شده و حدود ۲۹۴ هزار نفر از دسترسی به خدمات پایه محروم شدهاند.
این نهاد همچنین به مجموعهای از بحرانهای همزمان از زمینلرزه گرفته تا سیلابها، شیوع بیماریها و بازگشت گسترده مهاجران از ایران و پاکستان، اشاره کرده است.
به گفته سازمان جهانی بهداشت، این عوامل فشار مضاعفی بر نظام سلامت افغانستان وارد کرده و ظرفیت پاسخگویی آن را بهشدت کاهش داده است.
با وجود این شرایط، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده که در سال ۲۰۲۵ توانسته است خدمات ضروری درمانی را در تمامی ۳۴ ولایت افغانستان ارائه کند.
طبق آمار منتشرشده، مراکز درمانی تحت حمایت این سازمان بیش از ۱.۸۶ میلیون ویزیت سرپایی انجام دادهاند و ۱۴۱ بخش بستری ویژه درمان سوءتغذیه حاد، ۵۶ هزار و ۴۰۰ کودک مبتلا به سوءتغذیه شدید را تحت درمان قرار دادهاند.
در حوزه سلامت روان نیز، بیمارستان ملی سلامت روان و پنج بخش بستری جدید در سطح ولایات، خدمات تخصصی را به بیش از ۱۰۷ هزار نفر ارائه کردهاند.
سازمان جهانی بهداشت در جمعبندی گزارش خود تأکید کرده است که پایداری خدمات درمانی در افغانستان بدون رفع محدودیتهای طالبان بر فعالیت کارکنان زن و تأمین بودجه پایدار امکانپذیر نیست و ادامه روند فعلی میتواند پیامدهای جدی برای سلامت عمومی، بهویژه کودکان، بههمراه داشته باشد.
در چنین شرایطی، وعدههای وزارت بهداشت طالبان درباره خودکفایی در تولید دارو و تجهیزات پزشکی، بدون اصلاح سیاستها و تقویت زیرساختهای درمانی، بیشتر شبیه یک هدف بلندمدت است تا راهحلی فوری برای بحران گسترده نظام سلامت افغانستان.
