به گزارش ایراف، اگرچه وزارت آموزش و پرورش در سالهای اخیر با صدور دستورالعملهایی بر حق تحصیل همه دانشآموزان واجد شرایط تأکید کرده است، اما خانوادههای مهاجر میگویند در عمل همچنان با مشکلاتی مانند تأخیر در ابلاغ بخشنامهها، تفاوت در شیوه اجرای مقررات، کمبود ظرفیت برخی مدارس و دریافت مبالغ متفاوت هنگام ثبتنام روبهرو هستند.
در بسیاری از موارد، مدارس در ثبتنام دانشآموزان مهاجر تعلل کرده و آنرا به بعد از تکمیل روند ثبتنام دانشآموزان ایرانی موکول میکنند.
خانوادههای مهاجر معتقدند هر سال با آغاز فصل ثبتنام، ابهام درباره بخشنامههای جدید موجب سردرگمی آنان میشود.
به گفته آنان، در روزهای ابتدایی مراجعه به مدارس، برخی مدیران اعلام میکنند که هنوز دستورالعمل ثبتنام دانشآموزان اتباع خارجی ابلاغ نشده است و امکان ثبتنام وجود ندارد.
این در حالی است که پس از ابلاغ بخشنامه، در برخی موارد به دلیل تکمیل ظرفیت مدارس، خانوادهها با مشکل دیگری مواجه میشوند. در واقع تعلل در ثبتنام دانشآموزان مهاجر، آنها را از تحصیل در مدرسهای که سالهای قبل در آنجا درس خواندهاند، محروم میکند.
تأخیر در ابلاغ بخشنامه؛ گلایه تکراری خانوادهها
در سالهای گذشته نیز یکی از مهمترین مطالبات خانوادههای مهاجر، ابلاغ بهموقع دستورالعملهای ثبتنام بوده است. آنان معتقدند تأخیر در صدور بخشنامه باعث میشود دانشآموزان اتباع از روند عادی ثبتنام عقب بمانند.
سید میرزاحسین احسانی، فعال فرهنگی افغانستانی، در یادداشتی با اشاره به این موضوع نوشته است: «در روزهای اول ثبتنام وقتی خانوادههای مهاجر به مدارس مراجعه میکنند، به آنها میگویند هنوز بخشنامه نیامده؛ بعد از صدور دیرهنگام بخشنامه میگویند جا نداریم، کلاسها پر شده است، چرا زودتر مراجعه نکردید؟»
به باور خانوادهها، این چرخه تقریباً هر سال تکرار میشود و موجب نگرانی والدین و دانشآموزان در آستانه آغاز سال تحصیلی میشود. استرس و اضطراب خانوادهها و دانشآموزان مهاجر برای ثبتنام گاهی آنقدر آزاردهنده میشود که تا مدتها اثرات آن وجود دارد.
این در حالی است که دانشآموزان مهاجر دارای مدارک قانونی و مجوزهای لازم برای تحصیل هستند.
تفاوت در هزینههای ثبتنام
موضوع دیگری که امسال نیز از سوی برخی خانوادههای مهاجر مطرح شده، تفاوت در مبالغی است که برخی مدارس هنگام ثبتنام دریافت میکنند.
احسانی در بخشی از یادداشت خود، تجربه شخصیاش از مراجعه به یک مدرسه را اینگونه روایت میکند: «امروز برای ثبتنام فرزندمان به مدرسهای مراجعه کردیم که پارسال هم دانشآموز ما در آنجا درس میخواند. گفتند باید پنج میلیون تومان هزینه ثبتنام بدهید؛ این در حالی است که از دانشآموزان ایرانی مبلغ هشتصد هزار تومان میگرفتند.»
وی میگوید پس از اعتراض به این تفاوت، مسئولان مدرسه اعلام کردهاند که این موضوع بر اساس دستور آموزش و پرورش است. البته تاکنون جزئیات رسمی درباره چنین تفاوتی در دستورالعملهای وزارت آموزش و پرورش منتشر نشده و مشخص نیست این مبالغ بر چه اساسی در برخی مدارس دریافت میشود.
این فعال فرهنگی در ادامه خطاب به وزیر آموزش و پرورش نوشته است: «به راستی این دستور شماست؟ اگر دستور شماست که این همه تفاوت جای تأسف دارد و اگر دستور شما نیست، به مدیران مدارس اعلام کنید که چنین تبعیضی را اعمال نکنند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که بسیاری از خانوادههای مهاجر خواستار شفافسازی درباره هزینههای ثبتنام و اجرای یکسان دستورالعملها در مدارس مختلف هستند.
پیش از این نیز در سالهای گذشته گزارشهایی از دریافت هزینههای هنگفت از والدین دانشآموزان مهاجر برای ثبتنام منتشر شده بود.
ضرورت شفافسازی و نظارت بر اجرای بخشنامهها
کارشناسان حوزه آموزش معتقدند علاوه بر تدوین دستورالعملهای روشن، نظارت بر نحوه اجرای آنها در مدارس نیز اهمیت زیادی دارد. به باور آنان، اگر بخشنامههای مربوط به ثبتنام دانشآموزان اتباع پیش از آغاز فرآیند ثبتنام به مدارس ابلاغ شود و ضوابط مربوط به دریافت هزینهها نیز به صورت شفاف اعلام و بر اجرای آن نظارت شود، بسیاری از مشکلات و برداشتهای متفاوت در مدارس کاهش خواهد یافت.
خانوادههای مهاجر نیز امیدوارند با برنامهریزی دقیقتر، ابلاغ بهموقع دستورالعملها و وحدت رویه در مدارس، دانشآموزان بتوانند بدون دغدغه و در زمان مناسب، فرآیند ثبتنام خود را برای سال تحصیلی جدید انجام دهند.
