به گزارش ایراف، وزارت امور مذهبی پاکستان در نشست مشترکی با حضور نمایندگان وزارتخانههای کشور، امور خارجه، ارتباطات و سازمان هواپیمایی این کشور، روند اجرایی «سیاست مدیریت زیارت» را مورد ارزیابی قرار داد و بر ضرورت تسهیل سفرهای هوایی و زمینی زائران تأکید کرد.
الزام سفر با کاروانهای مجاز و سلب مسئولیت از شرکتهای ثبتنشده
بر اساس این دستورالعمل رسمی، وزارت امور مذهبی پاکستان چتر نظارتی خود را بر تورهای زیارتی گسترش داده و اقدام به ثبت رسمی ۲۶۲ شرکت و مجری کاروان زیارتی کرده است.
این وزارتخانه با انتشار بیانیهای از تمامی زائرانی که قصد سفر به اماکن مذهبی ایران و عراق را دارند، خواستار آن شد که صرفاً از طریق شرکتهای ثبتشده و مورد تأیید اقدام به رزرو سفر کنند. لیست این کاروانهای دارای مجوز در وبسایت رسمی وزارت امور مذهبی پاکستان بارگذاری شده و این نهاد صراحتاً اعلام کرده است که در صورت اقدام زائران از طریق واسطهها یا شرکتهای غیرمجاز، هیچگونه مسئولیتی را در قبال مشکلات پیشآمده بر عهده نخواهد گرفت.
گام بلند اسلامآباد برای راهاندازی خط کشتیرانی زائران
همزمان با این اقدامات نظارتی، چرخ دیپلماسی ترانزیتی پاکستان نیز برای تنوعبخشی به مسیرهای زیارتی به حرکت درآمده است. در همین رابطه، «جنید انور» وزیر امور بحری (دریایی) پاکستان از رایزنیهای فشرده با سفرای جمهوری اسلامی ایران، عراق و یمن خبر داد.
وزیر امور بحری پاکستان با دعوت از شرکتهای کشتیرانی این سه کشور برای همکاری مشترک، ابراز امیدواری کرد که با ایجاد سازوکارهای لازم، نخستین خط کشتیرانی مسافربری ویژه زائران در آیندهای نزدیک آغاز به کار کند؛ طرحی که میتواند بار ترافیکی مرزهای زمینی و هزینههای سفر هوایی را به شکل چشمگیری کاهش دهد.
سیاست جدید مدیریت زیارت در پاکستان، واکنشی به چالشهای مزمن و چندسالهای است که زائران شیعه این کشور در مسیر سفر به ایران و عراق با آن مواجه بودهاند. بررسی ابعاد این موضوع نشاندهنده ریشههای ساختاری این دستورالعمل جدید است:
۱. چالشهای امنیتی و رفاهی در مرز تفتان-میرجاوه:
سالانه صدها هزار زائر پاکستانی (بهویژه در ایام تاسوعا، عاشورا و اربعین حسینی) مسیر طولانی و بیابانی ایالت بلوچستان تا گذرگاه مرزی تفتان (هممرز با میرجاوه ایران) را طی میکنند. در گذشته، نبود هماهنگی میان نهادهای دولتی پاکستان، طولانی شدن فرآیند صدور روادید و پهلوگرفتن کاروانهای غیرمجاز، سبب سرگردانی طولانیمدت زائران در مرز، کمبود امکانات رفاهی و بهداشتی و همزمان ایجاد مجاری سوءاستفاده مالی توسط دلالان میشد. ساماندهی کاروانها گامی برای حذف این واسطههاست.
۲. دغدغههای امنیتی کاروانهای غیررسمی:
طی سالهای گذشته، حرکت کاروانهای ثبتنشده و بدون هماهنگی امنیتی در ایالت بلوچستان، خطر حملات تروریستی توسط گروههای تکفیری و شبهنظامیان ضدشیعه را افزایش میداد. دولت پاکستان پیش از این ناچار بود کاروانها را در قالب مراجع نظامی (اسکورت ارتش و نیروهای مرزبانی) حرکت دهد. قانونمند شدن ۲۶۲ کاروان به دولت اجازه میدهد تا اشراف اطلاعاتی و امنیتی دقیقی روی زمان و مسیر حرکت زائران داشته باشد.
۳. اهمیت استراتژیک مسیر دریایی (بندر کراچی به چابهار):
ایده راهاندازی خط کشتیرانی مسافربری میان ایران و پاکستان، پیشینهای چندساله دارد اما همواره به دلیل نبود زیرساختهای لازم در بنادر و عدم توافق بر سر پروتکلهای ناوبری به تعویق میافتاد. فعال شدن این مسیر از بندر کراچی به بندر چابهار یا بندرعباس، نه تنها ضریب امنیت زائران را با دور زدن مسیرهای زمینی پرخطر بلوچستان افزایش میدهد، بلکه هزینههای سفر را برای اقشار کمدرآمد پاکستان نسبت به خطوط هوایی بسیار اقتصادیتر میکند و پیوندهای دیپلماسی عمومی میان دو کشور همسایه را تقویت خواهد کرد.
