به گزارش ایراف، حمدالله فطرت، معاون سخنگوی حکومت طالبان، در یادداشتی تازه در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرده است که کمیته آموزش و مساجد بهعنوان یکی از کمیتههای دوازدهگانه کمیسیون عالی حل مشکلات مهاجران، روند ویژهای برای ساماندهی وضعیت تحصیلی کودکان بازگشته به افغانستان طراحی کرده است.
به گفته او، این سازوکار تضمین میکند که هیچ کودک مهاجری به دلیل جابهجایی، فقدان مدارک یا مشکلات اقتصادی از تحصیل بازنماند.
روند ثبتنام و ارزیابی تحصیلی
بر اساس توضیحات فطرت، تمامی کودکان بازگشته ابتدا توسط این کمیته ثبتنام میشوند و سپس وزارت امور مهاجرین و بازگشتکنندگان آنان را بهطور رسمی به وزارت آموزش و پرورش معرفی میکند.
پس از این مرحله، آزمون تعیینسطح تحصیلی در مرکز و ولایات برگزار میشود تا سطح واقعی دانشآموز مشخص شود و امکان ثبتنام او در مدارس دولتی و سایر مؤسسات آموزشی فراهم گردد.
فطرت اعلام کرده است که در سال تحصیلی ۱۴۰۴، حدود ۸۲۸۳۲ کودک بازگشته در این آزمون شرکت کردهاند و پس از ارزیابی، به مدارس مربوطه معرفی شدهاند.
او تأکید کرده که این روند روزانه ادامه دارد و کودکان جدیدی از مسیر همین سازوکار وارد سیستم آموزشی کشور میشوند.
ثبتنام بدون مدارک تحصیلی
معاون سخنگوی طالبان همچنین گفته است که فقدان مدارک تحصیلی مانعی برای ادامه تحصیل کودکان مهاجر نیست.
در صورت گمشدن مدارک، اطلاعات دانشآموز از طریق وزارت امور مهاجرین بررسی میشود و پس از صدور نامه رسمی، ارزیابی تحصیلی انجام میگیرد تا امکان ثبتنام بدون وقفه فراهم شود.
ارائه خدمات آموزشی و حمایتی
به گفته فطرت، کمیته آموزش و مساجد تلاش میکند تا کودکان بازگشته همانند سایر دانشآموزان از خدمات آموزشی بهرهمند شوند.
در صورت نیاز، کتابهای درسی، لوازمالتحریر و سایر مواد آموزشی ضروری نیز در اختیار آنان قرار میگیرد تا مشکلات اقتصادی مانع تحصیل هیچ کودکی نشود.
محدودیتهای آموزشی طالبان و نگرانیها درباره نصاب جدید
این گزارش در شرایطی منتشر میشود که طالبان آموزش دختران بالاتر از پایه ششم را ممنوع کردهاند؛ تصمیمی که از زمان بازگشت این گروه به قدرت، با انتقادهای گسترده داخلی و بینالمللی روبهرو بوده است.
علاوه بر این، طالبان طی ماههای گذشته نصاب آموزشی افغانستان را دستخوش تغییرات گسترده کردهاند؛ تغییراتی که به گفته کارشناسان آموزشی، حذف برخی مباحث علمی و مدنی و جایگزینی آنها با محتوای ایدئولوژیک را در پی داشته است.
نهادهای آموزشی و فعالان مدنی هشدار دادهاند که این تغییرات میتواند به گسترش افراطگرایی، کاهش کیفیت آموزش و محدود شدن چشمانداز آینده نسل جوان افغانستان منجر شود.
در چنین فضایی، هرچند طالبان از گسترش خدمات آموزشی برای کودکان بازگشته سخن میگویند، اما محدودیتهای ساختاری موجود همچنان بخش بزرگی از جامعه دانشآموزی، بهویژه دختران، را از دسترسی برابر به آموزش محروم کرده است.
