محسن رفیقدوست در گفتوگو با ایراف، با اشاره به سالهای همکاری نزدیک با رهبر انقلاب اسلامی، از ویژگیهای شخصیتی، شیوه مدیریتی در دوران دفاع مقدس و سبک زندگی ساده و معنوی ایشان سخن گفت و تأکید کرد: «وحدت، پیگیری مستمر و نگاه تربیتی در مدیریت از مهمترین ویژگیهای ایشان بود.»
محسن رفیقدوست از اعضای پیشین حزب مؤتلفه اسلامی و رئیس بنیاد مستضعفان بوده و از زمان شکلگیری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸، و همچنین در دولت اول و دوم میرحسین موسوی، بهعنوان وزیر سپاه فعالیت داشته است.
مدیریت جدی با رویکرد تربیتی در اداره امور
رفیقدوست در تشریح ویژگیهای مدیریتی رهبر انقلاب اسلامی میگوید: ایشان در حوزه مسئولیتهای اجرایی بسیار جدی و قاطع بودند و هیچگونه سهلانگاری را در امور نمیپذیرفتند. با این حال، شیوه برخورد ایشان صرفاً دستوری و خشک نبود، بلکه رویکردی تربیتی داشتند.
او تأکید میکند که در بسیاری از موارد، بهجای برخورد تنبیهی، تلاش میشد مسئولان با گفتوگو، تذکر و هدایت اصلاح شوند؛ بهگونهای که نوع تعامل ایشان با مدیران، بیشتر شبیه یک «نقش معلمی و هدایتگرانه» بود تا صرفاً یک مقام عالی اجرایی.
نقش در هدایت جنگ و حمایت از توان داخلی
به گفته رفیقدوست، رهبر انقلاب در دوران دفاع مقدس نقش مستمر و فعالی در پیگیری وضعیت جبههها و پشتیبانی از رزمندگان داشتند. او میگوید این پیگیریها محدود به گزارشهای اداری نبود، بلکه شامل حضور میدانی، بازدید از مراکز تولیدی و بررسی مستقیم روند پیشرفتها نیز میشد.
در این روایت تأکید شده است که ایشان به موضوع خودکفایی دفاعی اهمیت ویژهای میدادند و همواره مسئولان را به تسریع در تولید تجهیزات داخلی تشویق میکردند. رفیقدوست معتقد است بخشی از پیشرفتهای دفاعی کشور در سالهای بعد، نتیجه همان نگاه حمایتی و پیگیرانه در سالهای جنگ بوده است.
خاطرهای از مشهد؛ عبادتهای طولانی و سبک زندگی ساده
رفیقدوست در بخشی از گفتوگو به خاطرهای از دوران جوانی اشاره میکند؛ زمانی که خود ۲۴ ساله و رهبر انقلاب ۲۵ ساله بودند. به گفته او، در یکی از سفرها به مشهد و اقامت در مسجد کرامت، شاهد شبهایی بوده که رهبر انقلاب بخش زیادی از آن را به عبادت، نماز شب و مناجات اختصاص میدادند.
او میگوید این عبادتها گاه تا سحر ادامه پیدا میکرد و همراه با گریه و مناجات طولانی بود. به گفته او، این فضای معنوی تأثیر عمیقی بر اطرافیان داشت و نشاندهنده پیوند جدی ایشان با معنویت و عبادت بود.
رفیقدوست همچنین به سادهزیستی رهبر انقلاب اشاره میکند و میگوید زندگی شخصی ایشان بسیار معمولی و بهدور از هرگونه تجمل بوده است. او تأکید میکند که در دوره مسئولیت نیز حساسیت ویژهای نسبت به بیتالمال وجود داشت و استفاده شخصی از امکانات عمومی بهشدت پرهیز میشد.
محوریت وحدت در نگاه راهبردی
به باور رفیقدوست، یکی از مهمترین مؤلفههای فکری رهبر انقلاب، تأکید بر «وحدت ملی» بوده است. او معتقد است این نگاه باعث شده در مقاطع حساس، جامعه ایران به سمت انسجام و همبستگی حرکت کند.
او میگوید این وحدت نهتنها یک شعار سیاسی، بلکه یک راهبرد دائمی در مدیریت کشور بوده که آثار آن در دورههای مختلف، بهویژه در شرایط بحرانی، قابل مشاهده است.
روایتهای چهرههایی مانند محسن رفیقدوست، بخشی از تاریخ شفاهی جمهوری اسلامی و بهویژه دوران جنگ تحمیلی را تشکیل میدهد. این روایتها علاوه بر بازتاب تجربههای شخصی، به شناخت فضای مدیریتی دهه ۶۰ و نحوه تصمیمگیری در شرایط بحران کمک میکند.
محسن رفیقدوست از چهرههای سیاسی و اجرایی سالهای ابتدایی انقلاب اسلامی است که در حزب مؤتلفه اسلامی فعالیت داشته و مدتی نیز ریاست بنیاد مستضعفان را بر عهده داشته است. او در سالهای جنگ تحمیلی و در دولتهای اول و دوم میرحسین موسوی، بهعنوان وزیر سپاه نقش مهمی در حوزه پشتیبانی و تدارکات دفاع مقدس ایفا کرد. روایتهای او بیشتر در چارچوب خاطرات و تاریخ شفاهی دهه ۶۰ قابل بررسی است؛ دورانی که کشور درگیر جنگ و تثبیت ساختارهای مدیریتی بود.
