به گزلرش ایراف، سازمان پزشکان بدون مرز میگوید که شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد و شدید در جنوب افغانستان، بهشمول هلمند و قندهار، بهگونه نگرانکنندهای افزایش یافته و بسیاری از آنان پس از تأخیر در دریافت درمان، در وضعیت بحرانی به شفاخانهها منتقل میشوند.
این نهاد میگوید که شمار کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد و شدید همراه با عوارض پزشکی که بین ماههای جنوری تا اپریل به مرکزهای درمانی تغذیه این سازمان در جنوب افغانستان بستری شدهاند، در مقایسه با میانگین مدت مشابه سه سال گذشته، بیش از ۳۰ درصد افزایش یافته است. بیشتر این کودکان کمتر از یک سال سن داشتهاند.
آنا لیلیا باندا، هماهنگکننده پزشکی پزشکان بدون مرز در جنوب افغانستان، در بیانیهای گفت: «کودکان زمانی به ما میرسند که روند بیماری بسیار پیشرفت کرده و اغلب با عوارض پزشکی قابل پیشگیری، در وضعیت بحرانی قرار دارند.»
او افزود: «این وضعیت نهتنها بازتابدهنده وخامت ناامنی غذایی است، بلکه نشان میدهد نظامهایی که برای شناسایی و درمان زودهنگام سوءتغذیه طراحی شده بودند نیز دچار فروپاشی شدهاند.»
پزشکان بدون مرز میگوید افزایش شمار بستریها نشاندهنده وخامت بحران انسانی در افغانستان است؛ بحرانی که به گفته این سازمان، در نتیجه کاهش کمکهای بینالمللی، تداوم خشکسالی و مشکلات اقتصادی، خانوادههای بیشتری را از تأمین نیازهای اولیه غذایی ناتوان کرده است.
بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، کاهش بودجههای بینالمللی از اوایل سال ۲۰۲۵ تاکنون به تعلیق یا تعطیلی ۴۴۵ مرکز درمانی، از جمله ۲۰۳ تیم سیار بهداشت و تغذیه، منجر شده است. این تیمها نقش مهمی در شناسایی و درمان کودکان مبتلا به سوءتغذیه در سطح جوامع محلی، پیش از وخیم شدن وضعیت آنان، ایفا میکردند.
پزشکان بدون مرز همچنین میگوید خشکسالیهای پیدرپی تولید محصولات کشاورزی را کاهش داده و بسته شدن مرزها در پی تنشهای منطقهای، واردات غذاهای درمانی را مختل و قیمت مواد غذایی را افزایش داده است.
آنا لیلیا باندا گفت: «سوءتغذیه تنها یک مسئله پزشکی نیست، بلکه یک مسئله اجتماعی نیز هست.»
او افزود: «وقتی مادران خود غذای کافی برای خوردن ندارند، چگونه میتوان از آنان انتظار داشت که نوزادانشان را تغذیه کنند؟ ما کودکان بسیاری را میبینیم که کمتر از یک سال سن دارند و دچار سوءتغذیه هستند؛ کودکانی که اغلب همراه مادران یا مراقبانی به مراکز درمانی مراجعه میکنند که خود نیز به مراقبت نیاز دارند.»
به گفته پزشکان بدون مرز، وضعیت در ولایتهای هلمند و قندهار، جایی که این سازمان مراکز درمان سوءتغذیه را اداره میکند، بهویژه بحرانی است.
این سازمان اعلام کرد که در بیمارستان ولایتی بوست در هلمند، شمار پذیرش کودکان مبتلا به سوءتغذیه حاد و شدید در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶، در مقایسه با مدت مشابه پنج سال گذشته، به بالاترین سطح ماهانه رسیده است. به گفته این سازمان، از جنوری تا اپریل بیش از هزار و ۵۰۰ کودک مبتلا به سوءتغذیه شدید همراه با عوارض پزشکی در این بیمارستان بستری شدهاند؛ رقمی که بیش از دو برابر مدت مشابه در سال ۲۰۲۲ است.
در ولایت همجوار قندهار نیز پزشکان بدون مرز در همین دوره بیش از ۵۷۰ کودک مبتلا به سوءتغذیه شدید را بستری کرده و به دلیل کمبود ظرفیت، بیش از ۳۰۰ بیمار دیگر را به مراکز درمانی دیگر ارجاع داده است.
این سازمان با وجود گسترش خدمات تغذیه در هلمند و قندهار هشدار داده است که کمکهای بشردوستانه با سرعت افزایش نیازها همگام نیست.
پزشکان بدون مرز از کمککنندگان بینالمللی، مقامهای بهداشتی افغانستان و نهادهای امدادرسان خواسته است که هرچه سریعتر بودجه برنامههای تغذیه را احیا کنند و از تأمین پیوسته غذاهای درمانی و داروهای ضروری اطمینان حاصل شود.
این سازمان هشدار داده است که «بدون اقدام فوری، این بحران میتواند وخیمتر شود و کودکان بیشتری از دسترسی به مراقبتهای نجاتبخش محروم بمانند.»
افغانستان همچنان یکی از بزرگترین بحرانهای بشردوستانه جهان را تجربه میکند. سازمان ملل متحد برآورد میکند که میلیونها تن در این کشور با ناامنی حاد غذایی روبهرو هستند و نهادهای امدادرسان هشدار دادهاند که کاهش کمکهای بینالمللی، مراکز درمانی در سراسر افغانستان را ناچار به کاهش یا تعلیق خدمات اساسی کرده است.
