به گزارش ایراف، شوکت میرضیایوف، رئیسجمهور ازبکستان، در مراسم افتتاحیه پنجمین مجمع بینالمللی تاشکند بار دیگر بر اهمیت راهبردی کریدور ترانسافغان تأکید کرد؛ پروژهای که تاشکند آن را یکی از کلیدیترین مسیرهای اتصال آسیای مرکزی به جنوب آسیا و دسترسی مستقیم به آبهای اقیانوس هند میداند.
او گفت این مسیر میتواند وابستگی ازبکستان به راههای شمالی را کاهش داده و جایگاه این کشور را در شبکه حملونقل اوراسیا تقویت کند.
پیشبرد مطالعات فنی و اقتصادی
به گفته مقامهای ازبکستان، مطالعات فنی و اقتصادی این پروژه در مرحله نهایی قرار دارد و قرار است تا پایان سال جمعبندی شود.
شخرات گلیاموف، معاون وزیر سرمایهگذاری و تجارت ازبکستان، اعلام کرده که تیمهای فنی در حال بررسی مسیرهای پیشنهادی، ارزیابیهای میدانی و تحلیل ظرفیتهای حملونقلی هستند. او این طرح را «یکی از مهمترین پروژههای زیرساختی منطقه» توصیف کرد.
این کریدور بخشی از مجموعه طرحهای بزرگ اتصال منطقهای است که شامل پروژه راهآهن چین–قرقیزستان–ازبکستان و مسیرهای جایگزین برای دسترسی به بازارهای جنوب آسیا میشود.
ازبکستان امیدوار است با تکمیل این مسیر، زمان و هزینه حملونقل کالا کاهش یابد و ظرفیت صادراتی این کشور افزایش پیدا کند.
افغانستان؛ محور اتصال شمال به جنوب
افغانستان در مرکز این طرح قرار دارد؛ کشوری که با وجود چالشهای امنیتی و اقتصادی، همچنان مسیر اصلی اتصال آسیای مرکزی به جنوب آسیاست.
کارشناسان معتقدند اجرای کریدور ترانسافغان میتواند افغانستان را به یک هاب ترانزیتی تبدیل کرده و درآمدهای قابلتوجهی برای این کشور ایجاد کند.
در نشستهای منطقهای از جمله «گفتوگوی ترمذ»، بر نقش افغانستان در پروژههای کلان مانند راهآهن ترانسافغان، پروژه برق CASA-1000 و خط لوله گاز تاپی تأکید شده است.
این طرحها میتوانند افغانستان را از یک کشور محصور در خشکی به یک مسیر حیاتی تجارت منطقهای تبدیل کنند.
چالشهای افغانستان؛ از سلامت تا اقلیم
در کنار این تحولات، افغانستان با مشکلات جدی در حوزه سلامت عمومی روبهروست. گزارشها از ثبت موارد جدید فلج اطفال در برخی مناطق حکایت دارد؛ بیماریای که به دلیل ضعف زیرساختهای بهداشتی و کاهش پوشش واکسیناسیون دوباره در حال گسترش است.
از سوی دیگر، تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای پیدرپی، امنیت غذایی و منابع آب افغانستان را تهدید میکند. این وضعیت میتواند اجرای پروژههای بزرگ زیرساختی را نیز تحت تأثیر قرار دهد و نیاز به همکاریهای منطقهای را افزایش دهد.
ابعاد ژئوپلیتیکی و اقتصادی
تحلیلگران میگویند تأکید میرضیایوف بر دسترسی به آبهای جنوبی بخشی از راهبرد کلان ازبکستان برای کاهش وابستگی به مسیرهای روسیه و قزاقستان است.
تاشکند با قرار گرفتن در قلب آسیای مرکزی، بهدنبال ایجاد مسیرهای جایگزین و متنوعسازی راههای تجاری خود است.
پروژه ترانسافغان همچنین میتواند توازن ژئوپلیتیکی منطقه را تغییر دهد و نقش افغانستان را در معادلات اقتصادی و امنیتی تقویت کند؛ بهویژه در شرایطی که کشورهای منطقه بهدنبال مسیرهای امنتر و کوتاهتر برای تجارت هستند.
