به گزارش ایراف، در یادداشتی که سمیع یوسفزی، خبرنگار باسابقه افغانستان، منتشر کرده، او تأکید میکند که محدودیتهای تازه طالبان بر گوشیهای هوشمند و فناوری مدرن «نباید تعجبآور باشد».
به گفته او، هبتالله آخوندزاده همچنان با ذهنیتی سنتی و قبیلهای حکومت میکند؛ ذهنیتی که قدرت را در دست یک فرد متمرکز میبیند و تلاش دارد ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی افغانستان را با الگوی یک «روستای سنتی قندهاری» همسو کند.
افغانستان بدون جهتگیری منسجم
یوسفزی در این یادداشت، افغانستان را کشوری توصیف میکند که «جهتگیری ایدئولوژیک و سیاسی منسجم ندارد» و همین بیثباتی تاریخی، جامعه را در برابر موجهای متناقض تغییر و مقاومت آسیبپذیر کرده است.
از امانالله خان تا هبتالله؛ یک قرن تناقض
او با اشاره به تجربه تاریخی سال ۱۹۱۹ مینویسد: امانالله خان با اصلاحات مدرن و گسترش آموزش زنان، جامعه سنتی افغانستان را شوکه کرد و سرانجام مجبور به ترک کشور شد. اما امروز، در سال ۲۰۲۶، طالبان در حال اجرای نوعی «اصلاحات معکوس» هستند؛ اصلاحاتی که در آن زنان از تحصیل، کار و بسیاری از فعالیتهای اجتماعی محروم شدهاند و قوانین سختگیرانه درباره پوشش و رفتار بر آنان تحمیل میشود.
جامعهای گرفتار در چرخه معکوس
به باور یوسفزی، مردم افغانستان در طول تاریخ نتوانستهاند اولویتهای واقعی خود را تشخیص دهند: «۱۰۷ سال پیش مردم علیه مدارس قیام کردند؛ امروز همان مردم خواهان آموزشاند، اما روحانیون حاکم آن را کفر میدانند.»
او این وضعیت را یکی از بزرگترین تناقضهای اجتماعی افغانستان میداند؛ کشوری که در یک قرن، از امید به پیشرفت به محدودیتهای شدید رسیده است.
سقوط نقش زنان؛ یکی از شدیدترین عقبگردهای جهان
در این یادداشت آمده است که کمتر کشوری در جهان، چنین تغییرات منفی و پرتعصبی را در هنجارهای اجتماعی و نقش زنان تجربه کرده است.
یوسفزی این روند را «عقبگردی تاریخی» توصیف میکند که پیامدهای آن نسلها ادامه خواهد داشت.
او در پایان با اشاره به ضربالمثلی مشهور مینویسد: «کوهها باقی میمانند، افغانها باقی میمانند.»
اما تأکید میکند که ماندن کافی نیست؛ افغانستان نیازمند بازگشت به عقلانیت، آموزش و توسعه است.
