به گزارش ایراف، در پی اعلام توافق صلح تاریخی میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به درگیریها و بازگشایی کامل مسیرهای مواصلاتی خلیج فارس، بازارهای سهام آسیا روز دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ با استقبالی فوقالعاده بازگشایی شدند. بر اساس آمارهای رسمی، شاخص «نیکی ۲۲۵» ژاپن و شاخص «کاسپی» کره جنوبی حدود ۵ درصد افزایش یافتند که این میزان رشد روزانه در بازارهای شرق آسیا طی سالهای اخیر کمسابقه ارزیابی میشود؛ همزمان معاملات آتی بورس آمریکا (والاستریت) نیز جهش چشمگیری را ثبت کرد و بهای جهانی نفت پس از ماهها ناترازی ناشی از جنگ، روندی نزولی به خود گرفت.
آرامش در بازار انرژی؛ اعتراف واشنگتن به ترکشهای تورمی انسداد هرمز
بر اساس ارزیابیهای فنی، محرک اصلی این جهش ناگهانی در بازارهای جهانی، رفع ریسکهای ژئوپلیتیک از معبر تنگه هرمز و پذیرش شروط اقتصادی ایران از سوی ایالات متحده است. روزنامه وال استریت ژورنال در تحلیل رفتار امروز بازارهای بینالمللی فاش کرد که انگیزههای اقتصادی، عامل شتابدهنده واشنگتن برای امضای تفاهمنامه بوده است:
«آمارهای خزانهداری آمریکا که اخیراً به طبقه متوسط ارائه شد، نشان میداد افزایش جهشی قیمت انرژی در پی ناامنیهای تنگه هرمز، بخش اعظمی از رشد دستمزدها را در ایالات متحده بلعیده است. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در نشست کابینه صراحتاً هشدار داده بود که تداوم انسداد هرمز رکورد تورمی جدیدی ایجاد میکند. اکنون با پذیرش تعلیق تحریمهای فروش نفت و محصولات پتروشیمی ایران و آزادسازی ۲۵ میلیارد دلار از داراییهای مسدود شده تهران، بازار جهانی انرژی انتظار دارد بهای نفت بین ۲۵ تا ۳۰ درصد فروکش کند؛ پدیدهای که فوراً اثر خود را روی شاخصهای آتی والاستریت نشان داد.»
پایتختهای بزرگ آسیایی نظیر توکیو و سئول که به شدت به امنیت خطوط ناوبری خلیج فارس وابستهاند، با افزایش ۵ درصدی شاخصهای بورس خود به این توافق واکنش نشان دادند. همزمان در اروپا، خبرگزاری رویترز گزارش داد که کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا و امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، در بیانیهای مشترک اعلام کردهاند که برای تضمین ثبات پایداری که بازارهای مالی به آن واکنش مثبت نشان دادهاند، آمادهاند در قالب یک مأموریت مستقل بینالمللی به پاکسازی مینها در تنگه هرمز کمک کنند.
انزوای اقتصادی تلآویو؛ هراس از پیامدهای مالی سقوط بازار جنگ
در حالی که پایتختهای اقتصادی جهان از سئول تا نیویورک به این صلح راهبردی واکنش مثبت نشان دادند، در داخل اراضی اشغالی وضعیت کاملاً معکوس گزارش شده است. حمله بامداد ۲۴ خرداد ارتش اسرائیل به ضاحیه بیروت و شهادت علی الحاج از فرماندهان ارشد مقاومت، آخرین تلاش تلآویو برای احیای فضای جنگی و ممانعت از سقوط شاخصهای بورس رژیم صهیونیستی بود که با شکست مواجه شد.
نشریه آکسیوس به نقل از منابع بلندپایه دیپلماتیک، جزئیات خشم کابینه نتانیاهو از موازنه اقتصادی جدید را اینگونه روایت کرد:
«بنیامین نتانیاهو در تماس تلفنی ۲۸ دقیقهای با ترامپ، صراحتاً با مفاد آتشبس مخالفت کرد، اما ترامپ که بر اساس گزارش شبکه فاکس نیوز از زمانبندی حمله اسرائیل به شدت خشمگین بود، دکترین اقتصادی خود را جلو برد. یائیر لاپید، نخستوزیر سابق اسرائیل، با حمله به سیاستهای کابینه فعلی تأکید کرد که نتانیاهو با رقم زدن یک شکست راهبردی، نتوانست آمریکاییها را به نابودی زیرساختهای نفتی ایران متقاعد کند و اکنون ایران با دست برتر اقتصادی و لغو محاصره دریایی بنادرش از ماراتن اسلامآباد خارج میشود.»
از موازنه میدانی تا موازنه بورس؛ ایستگاه آخر فرانکفورت و سوئیس
ثبت رشد ۵ درصدی بورسهای شرق آسیا و جهش معاملات والاستریت، بازتابی از توازن قوایی است که تا آخرین ثانیههای پیش از توافق در میدان رقم خورد. ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تأیید کرد که حتی در ساعت ۳:۳۲ بامداد ۲۴ خرداد، پدافند این کشور در شرق سیریک (محدوده اسکله طاهرویی) درگیر بوده است؛ تقابلی که نشان داد ایران تا آخرین لحظه سقف بازدارندگی خود را به رخ کشیده و واشنگتن را به پذیرش متن نهایی وادار کرده است. محمد مرندی، کارشناس مسائل راهبردی، در این زمینه تصریح کرد که همین پایداری میدانی، ترامپ را ناچار کرد تا خواستههای ایران را بپذیرد.
هرچند وزارت بازرگانی آمریکا تحت هدایت هوارد لاتنیک تلاش دارد با صدور دستورالعملهای فوری مبنی بر قطع دسترسی به مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی (نظیر Fable 5 و Mythos 5) بر پایه ملیت، نبرد را به فاز قرنطینه تکنولوژیک شیفت کند، اما آمارهای سبزپوش بازار سرمایه نشان میدهد که ژئوپلیتیک انرژی همچنان حرف اول را در اقتصاد بینالملل میزند. طبق جدول زمانبندی، مراسم امضای حضوری این سند روز جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵ (۱۹ ژوئن ۲۰۲۶) در سوئیس برگزار خواهد شد تا نظم جدید پساجنگ رسماً تثبیت شود.
