به گزارش ایراف، روابط عمومی ارتش پاکستان (ISPR) با انتشار بیانیهای رسمی از تشدید عملیاتهای سنگین و مبتنی بر دادههای اطلاعاتی در مناطق وزیرستان شمالی و بنو خبر داد که طی آن ۴۸ تن از اعضای تحریک طالبان پاکستان (TTP) از جمله ۴ فرمانده ارشد و تحت تعقیب به نامهای خالد رضا، مفتون، موسی و عمران به هلاکت رسیدند. بر اساس این گزارش، درگیریهای میرانشاه منجر به برقراری وضعیت فوقالعاده و منع آمدوشد نامحدود شده است؛ تحرکی میدانی که به باور ناظران بینالمللی، بازتابی از بنبست دکترین امنیتی اسلامآباد در قبال کابل است.
پیشینه تاریخی؛ از شکست آتشبس تا تولد استراتژی «عزم استحکام»
ریشه درگیریهای جاری در مناطق قبایلی پاکستان به فروپاشی توافقات صلح میان اسلامآباد و تحریک طالبان پاکستان در اواخر سال ۲۰۲۲ بازمیگردد. روزنامه والاستریت ژورنال در تحلیل روند ناامنیهای شبهقاره گزارش داد که رها شدن کانالهای گفتگو و اصرار ارتش پاکستان بر خلع سلاح کامل شبهنظامیان، دستاندازهای ساختاری عمیقی را در پساتغییر حاکمیت کابل ایجاد کرد.
به گزارش واشنگتنپست، در پی جهش کمسابقه حملات انتحاری و شبیخونهای مسلحانه به پاسگاههای پلیس و ارتش در ماههای گذشته، شورای امنیت ملی پاکستان به ریاست شهباز شریف، نخستوزیر، و با فرماندهی مستقیم ژنرال عاصم منیر، دکترین نظامی جدیدی را تحت عنوان عملیات «عزم استحکام» تصویب کرد. این دکترین پدافندی-آفندی، بر قطع شریانهای لجستیکی و حذف فیزیکی فرماندهان میدانی در داخل خاک پاکستان متمرکز است.
تاکتیک زمین سوخته؛ تخریب زیرساختها در بنو و میرانشاه
جزئیات عینی منتشرشده از سوی منابع محلی در منطقه «بنو» نشان میدهد که گروههای شبهنظامی با تغییر تاکتیک، به سمت هدف قرار دادن زیرساختهای مواصلاتی حرکت کردهاند. تارنمای آمریکایی آکسیوس در گزارشی فاش کرد که تلاش تروریستها برای انفجار پل ارتباطی «تیری رام» با استفاده از مواد منفجره با قدرت تخریب بالا، سیگنالی از تلاش برای قطع دسترسی لوجستیکی ارتش به نقاط صفر مرزی است.
پایگاه خبری فاکسنیوز نیز به نقل از کارشناسان پنتاگون تایید کرد که کشته شدن «شاهد»، تسهیلکننده کلیدی تروریستها در بنو، و برقراری حکومتنظامی در میرانشاه، نشاندهنده اشراف اطلاعاتی ارتش بر کانونهای شهری است. با این حال، آسیبهای وارده به مساجد و ابنیه مجاور در جریان این انتحارها، پتانسیل تبدیل این بحران امنیتی به یک گسل اجتماعی-مذهبی را در ایالت خیبرپختونخوا افزایش داده است.
گسل دیورند؛ بنبست راهبردی میان اسلامآباد و وزارت دفاع طالبان
تحرکات نظامی اخیر ارتش پاکستان با واکنشهای سرد و بازدارنده از سوی هیئت حاکمه سرپرستی افغانستان مواجه شده است. نشریه فارنپالیسی در تحلیلی پیرامون روابط کابل و اسلامآباد نوشت که ژنرال عاصم منیر صراحتاً پناهگاههای تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان را ریشه اصلی ناامنیها دانسته است؛ ادعایی که وزارت دفاع طالبان همواره آن را تکذیب کرده و ریشه تروریسم را در ناتوانیهای ساختاری ارتش پاکستان قلمداد میکند.
طبق خطوط تحلیلی رسانههای مرجع، جمهوری اسلامی ایران با رصد هوشمندانه این تحولات، ثبات مرزهای شرقی خود را در گرو کنترل تنشها میان کابل و اسلامآباد میداند. سرریز ناامنی از وزیرستان شمالی به سمت دیگر ایالتها نظیر بلوچستان، خطری مستقیم برای کریدورهای اقتصادی منطقه و امنیت پایدار درونزا محسوب میشود.
چشمانداز پسابحران در سایه آرایش نظامی جدید
استقرار سنگین نیروها و تداوم منع آمدوشد در مناطق کلیدی خیبرپختونخوا گویای آن است که عملیات «عزم استحکام» به این زودی وارد فاز فروکش نخواهد شد. گزارشهای انستیتو مطالعات راهبردی شرق (ایراف) نشان میدهد که ارتش پاکستان به دلیل نیاز مبرم به جذب سرمایهگذاریهای خارجی از جمله کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC)، ناچار است به هر قیمتی امنیت شاهراهها را بازیابی کند.
در این میان، تثبیت وضعیت فوقالعاده نامحدود در میرانشاه و گسیل پهپادهای نظارتی به نقاط کوهستانی، خط قرمز جدید اسلامآباد را ترسیم میکند؛ فرآیندی فشرده که بازدهی آن منوط به همکاریهای دوجانبه مرزی و دست کشیدن بازیگران منطقهای از استفاده تاکتیکی از گروههای شبهنظامی است.
