به گزارش ایراف، این تقابل لفظی جدید پس از آن شکل گرفت که وزیر منابع آب هند اعلام کرد بر اساس دستور مستقیم نارندرا مودی، نخستوزیر این کشور، برنامهریزیها به گونهای انجام شده است که در سالهای آینده هیچ جریانی از آبهای تحت کنترل دهلینو به خاک پاکستان وارد نشود.
دستگاه دیپلماسی پاکستان این رویکرد را عمیقاً غیرمسئولانه خواند و تاکید کرد که اسلامآباد طبق ماده ۵۱ منشور ملل متحد، حق دفاع مشروع از امنیت زیستی و اقتصادی ۲۵۰ میلیون شهروند خود را در برابر استفاده از آب به عنوان سلاح سیاسی محفوظ میداند.
معاهده سند و پیشینه تاریخی جنگ آب در شبهقاره
ریشه اختلافات آبی دو قدرت هستهای شبهقاره به زمان تقسیم هندوستان در سال ۱۹۴۷ بازمیگردد، اما این تنشها در سال ۱۹۶۰ با امضای «معاهده آبهای سند» (Indus Waters Treaty) با میانجیگری بانک جهانی تا حدودی فرمولبندی شد.
بر اساس این معاهده، حق استفاده از سه رودخانه شرقی (راوی، بیاس و ساتلج) به هند و سه رودخانه غربی (سند، جلوم و چناب) به پاکستان واگذار شد. با این حال، دهلینو در سالهای اخیر با احداث سدهای متعدد و پروژههای هیدروالکتریک بر روی رودهای غربی، عملاً این معاهده را به چالش کشیده است.
اندیشکده فارن پالیسی در تحلیلی به تاریخ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۰ خرداد ۱۴۰۵) نوشت که دکترین جدید نارندرا مودی برای تحت فشار قرار دادن اسلامآباد، از فاز نظامی به فاز هیدروپلیتیک (سیاست آب) گردش کرده است.
به عقیده کارشناسان این اندیشکده، هند تلاش دارد با استفاده از اهرم آب، اقتصاد کشاورزی محور پاکستان را در ایالتهای پنجاب و سند با بحران ساختاری مواجه کند، اقدامی که خط پایانی بر دوام نیمقرنی معاهده سند خواهد بود.
توازن استراتژیک؛ دغدغههای هستهای اسلامآباد در آینه گزارش سیپری
محور دوم کنفرانس خبری وزارت خارجه پاکستان به گزارش اخیر انستیتو بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم (SIPRI) اختصاص داشت. این گزارش فاش کرد که دهلینو به طور چشمگیری در حال توسعه زرادخانه هستهای، کلاهکهای موشکی و زیردریاییهای اتمی خود است.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان با تاکید بر اینکه این آمار مهر تاییدی بر نگرانیهای همیشگی اسلامآباد است، اعلام کرد هرچند کشورش به دنبال مسابقه تسلیحاتی نیست، اما تحرکات نظامی هند را به دقت زیر نظر دارد تا موازنه بازدارندگی و ثبات استراتژیک منطقه حفظ شود.
روزنامه وال استریت ژورنال در نسخه مورخ ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۱ خرداد ۱۴۰۵) با تکیه بر دادههای سیپری گزارش داد که افزایش همزمان توان موشکی هند و بحرانهای زیستمحیطی در مرزهای دو کشور، ضریب خطای محاسباتی را میان دو پایتخت به شدت ارتقا داده است. این روزنامه به نقل از منابع پنتاگون هشدار داد که هرگونه اصطکاک ناخواسته در این فضا، میتواند به سرعت به یک تقابل هستهای تبدیل شود.
بحران ملوانان در سومالی؛ پیچیدگیهای عملیات نجات
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در بخش دیگری از این نشست، به تشریح آخرین وضعیت ۱۱ ملوان پاکستانی پرداخت که بیش از یک ماه پیش توسط دزدان دریایی در کشتی MT Honour 25 در سواحل آفریقا گروگان گرفته شدهاند.
وی با تاکید بر اینکه آزادی این شهروندان در اولویت بالای دولت قرار دارد، یادآور شد که به دلیل ساختار قبیلهای و وضعیت نیمهخودمختار مناطق تحت کنترل دزدان دریایی در سومالی، عملیات نجات میدانی بسیار پیچیده است، اما رایزنیهای دیپلماتیک با موگادیشو به طور جدی جریان دارد.
پایگاه خبری اکسیوس در گزارشی با بررسی این موضوع نوشت که درگیری همزمان اسلامآباد در سه جبهه ناامنی دریایی در غرب اقیانوس هند، تنش ژئوپلیتیک با دهلینو و انسداد مرزهای ترانزیتی با کابل، توان عملیاتی و تمرکز استراتژیک دولت فدرال پاکستان را فرسوده کرده است.
بر اساس تحلیل اکسیوس، این انباشت بحرانها، اسلامآباد را بیش از گذشته به حفظ ثبات در مرزهای غربی خود با ایران و اتکا به کریدورهای مواصلاتی جایگزین نیازمند میسازد.
