به گزارش ایراف، روابط عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بامداد امروز (شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۵) با انتشار بیانیهای رسمی اعلام کرد که در پاسخ به حملات ارتش آمریکا به مناطق ساحلی سیریک و جزیره قشم، پایگاههای مواضع دشمن در منطقه را هدف موشکهای نیروی هوافضا قرار داده است.
این تبادل آتش پهپادی و موشکی که پس از ادعای دونالد ترامپ مبنی بر اتمام توان موشکی ایران رخ داد، موازنه امنیتی خطوط مواصلاتی و بنادر منطقه خلیج فارس را وارد فاز جدیدی از پدافند فعال سرزمینی کرده است.
تقابل پدافندی در قشم و سیریک و توقف نفتکش متخلف
بررسی فکتهای میدانی تحولات ۱۲ ساعت گذشته نشان میدهد که تنشها از ساعت ۱:۳۰ بامداد شنبه به وقت تهران آغاز شد. یگانهای دریایی سپاه پاسداران به چهار نفتکش که قصد خروج از آبراهه تنگه هرمز را داشتند، اخطار پدافندی صادر کردند که در پی آن، یکی از نفتکشها هدف قرار گرفته و متوقف شد و سه شناور دیگر مجبور به عقبنشینی به سمت مبدأ خود شدند.
متعاقب این رویداد، در ساعت ۲:۳۰ بامداد، پهپادهای تهاجمی سنتکام در اقدامی تلافیجویانه، دو دکل مخابراتی ساحلی متعلق به شبکه پدافندی ایران را در جزیره قشم و منطقه گروک (سیریک) با دو پرتابه مورد اصابت قرار دادند.
سنتکام در بیانیه رسمی خود تأیید کرد که این حملات پس از آن صورت گرفت که چهار پهپاد ایرانی به سمت تنگه هرمز پرتاب شده و توسط نیروهای آمریکایی سرنگون شده بودند. پیشینه درگیریها در این نقاط استراتژیک ساحلی نشاندهنده اهمیت حیاتی رادارهای نظارتی ایران بر پهنه بینالمللی خلیج فارس و دریای عمان است.
نشریه وال استریت ژورنال در ارزیابی خود از این تقابل پدافندی نوشت که این تبادل آتش نشاندهنده شکست خطوط قرمز سنتی در منطقه است. همچنین تارنمای آکسیوس به نقل از مقامات پنتاگون گزارش داد که هدف قرار گرفتن دکلهای مخابراتی ایران، بخشی از دکترین جدید واشنگتن برای کاهش اشراف راداری ایران بر ترافیک دریایی خلیج فارس بوده است.
پاسخ موشکی به علیالسالم کویت و ناوگان پنجم در بحرین
بخش دوم تحولات میدانی بامداد امروز با پاسخ موشکی متقابل ایران به عمق پایگاههای پشتیبانی آمریکا همراه بود. نیروهای هوافضای سپاه پاسداران با شلیک چندین فروند موشک بالستیک از مواضع خود در استانهای فارس و بوشهر، پایگاه هوایی «علیالسالم» آمریکا در کویت و تأسیسات ستاد فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده در بحرین را هدف قرار دادند. تصاویر دریافتی از استانهای فارس و بوشهر رد موشکهای شلیک شده را در آسمان شب به وضوح نشان داد.
همزمان با این شلیکها، وزارت کشور بحرین از به صدا در آمدن آژیرهای خطر در منامه خبر داد و از مردم خواست به پناهگاهها و اماکن امن بروند. ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) چند ساعت بعد با انتشار بیانیهای مدعی شد که شش فروند از موشکهای بالستیک پرتابشده توسط سیستمهای پدافندی رهگیری شده و موشک هفتم نیز به هدف نرسیده است.
سنتکام همچنین ادعای خسارت به مقر ناوگان پنجم در بحرین را تکذیب و اعلام کرد گزارشی از آسیب به نیروهای آمریکایی وجود ندارد. شبکه فاکس نیوز در پوشش خبری خود اعلام کرد که شلیک موشکهای بالستیک از عمق خاک ایران، سیستمهای پدافندی پاتریوت مستقر در کویت و بحرین را به حالت آمادهباش صددرصدی درآورده است.
با این حال، سرلشکر محسن رضایی در گفتگو با شبکه سیانان تصریح کرد که خسارات وارده به مواضع آمریکا بسیار سنگین خواهد بود. روزنامه واشنگتن پست در تحلیل این رویداد نوشت که اظهارات رضایی نشاندهنده پافشاری تهران بر موازنه وحشت در برابر تهدیدات ترامپ است.
قطببندیهای دیپلماتیک و مواضع متناقض در قبال تحولات منطقه
در لایه سیاسی و دیپلماتیک، این تحولات نظامی با واکنشهای بینالمللی و منطقهای موازی همراه شده است. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در بیانیهای با حمایت از حقوق هستهای ایران اعلام کرد که تهران تلاشی برای دستیابی به سلاح اتمی ندارد اما حق دارد برای مصارف صلحآمیز به غنیسازی اورانیوم دست یابد.
نشریه فارن پالیسی در این باره گزارش داد که مواضع پوتین در سنپترزبورگ عملاً تلاشهای دیپلماتیک واشنگتن برای اجماعسازی علیه ایران را با مانع مواجه کرده است. همچنین وزیر کشور ایران گزارش داد که تمامی کشورهای عضو سازمان همکاریهای شانگهای حمایت قاطع خود را از جمهوری اسلامی در برابر تجاوزات اخیر آمریکا اعلام کردهاند.
در مقابل، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در موضعگیری متفاوتی بر ضرورت کنترل بحران تأکید کرده و با لحنی تملقآمیز از دونالد ترامپ به عنوان «مرد صلح» یاد کرد؛ موضعی که کارشناسان آن را ناشی از تلاش اسلامآباد برای جلب حمایتهای مالی واشنگتن در میانه تنشهای مرزی پاکستان با طالبان در افغانستان میدانند.
ادعای ترامپ مبنی بر اینکه «ما از تعداد دقیق و محل استقرار موشکها و پهپادهای باقیمانده ایران آگاه هستیم» نیز که از سوی خبرگزاریهای داخلی پوشش داده شد، در راستای همین جنگ روانی ارزیابی میشود. این تحولات ژئوپلیتیکی همزمان با چالشهای داخلی همسایگان، از جمله گزارش جدید سازمان ملل متحد مبنی بر مواجهه افغانستان با پیامدهای ویرانگر خشکسالی، نشاندهنده درهمتنیدگی بحرانهای امنیتی و زیستمحیطی در پهنه جغرافیایی جنوب آسیا است.
