به گزارش ایراف، سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل(فائو) در گزارشی که روز چهارشنبه ۱۳ خرداد منتشر شد، وضعیت بارشها و شرایط کشاورزی افغانستان را در آستانه ماه ژوئن ۲۰۲۶ بررسی کرده است.
براساس این گزارش، پیشبینیها نشان میدهد که میزان بارش در سراسر افغانستان نزدیک به حد معمول خواهد بود، اما در بخشهایی از شمالشرق احتمال بارشهای بالاتر از میانگین وجود دارد.
فائو اعلام کرده است که جنوب و غرب افغانستان مطابق الگوی اقلیمی این ماه، خشک و کمبارش باقی میمانند.
این سازمان هشدار داده که بارشهای پراکنده و کوتاهمدت میتواند موجب سیلابهای ناگهانی و تگرگ شود؛ پدیدهای که بیش از همه شمالشرق، شرق و جنوبشرق کشور را تهدید میکند و احتمال آسیب به محصولات زراعی و باغها را افزایش میدهد.
افزایش دما و پیامدهای آن بر کشاورزی
در بخش دیگری از گزارش، فائو به افزایش دمای هوا در مناطق غربی و جنوبی اشاره کرده و گفته است که دمای حداکثر در بسیاری از این مناطق ممکن است از ۳۵ درجه سانتیگراد فراتر رود.
این وضعیت موجب افزایش تبخیر و تعرق و بالا رفتن نیاز آبی محصولات بهویژه در کشتهای وابسته به آبیاری خواهد شد.
فائو همچنین هشدار داده است که کاهش پوشش برف همراه با گرمای زودهنگام، احتمالاً میزان آب ناشی از ذوب برف در اواخر تابستان را کاهش میدهد و این موضوع میتواند فصل آبیاری را با چالش روبهرو کند.
بررسی میدانی در ۳۴ ولایت
برای تکمیل دادههای اقلیمی و سنجش از دور، فائو یک بررسی میدانی سریع در سراسر افغانستان انجام داده است.
این بررسی شامل ۳۴ ولایت، ۳۴۵ نشست گروهی و حضور ۵ تا ۲۰ نفر در هر نشست بوده است.
شرکتکنندگان شامل کشاورزان باتجربه، بزرگان محلی، دامداران، میرابها، آموزگاران، اعضای شوراهای انکشافی، تاجران محلی، کارکنان پزشکی، دامپزشکان و مأموران کشاورزی و آبیاری بودهاند.
وضعیت گندم دیم
براساس این گزارش، در مناطق کمارتفاع و متوسط، برداشت گندم دیم آغاز شده و در مناطق مرتفع، محصول در آستانه رسیدن کامل قرار دارد.
حدود ۶۵ درصد پاسخدهندگان وضعیت رطوبت خاک را مناسب توصیف کردهاند و ۶۴ درصد انتظار برداشت متوسط یا خوب دارند.
وضعیت گندم آبی
فائو اعلام کرده است که رشد گندم آبی در ۶۱ درصد مناطق در حالت طبیعی و در ۲۸ درصد مناطق زودتر از معمول گزارش شده است.
با این حال، دسترسی به آب آبیاری کاهش یافته و تنها ۵۰ درصد پاسخدهندگان از تأمین کافی آب خبر دادهاند؛ در حالی که این رقم در ماه گذشته ۷۷ درصد بود.
بزرگترین چالش کشاورزان در مناطق کمارتفاع، وابستگی به آبهای زیرزمینی و کاهش سطح آن عنوان شده است.
همچنین محصولات تابستانی نیز به دلیل کمبود آب با محدودیت روبهرو هستند.
کاهش ذخایر برف و پیامدهای آبی
فائو با استناد به دادههای شبکه هشدار زودهنگام، اعلام کرده است که ذخایر برف در بسیاری از حوضههای کوهستانی افغانستان کمتر از حد معمول است.
در این گزارش به کمبود شدید برف در هندوکش، ارتفاعات مرکزی و حوضههای شمالشرق اشاره شده است؛ موضوعی که میتواند در ماههای آینده بر منابع آب آبیاری اثر منفی بگذارد.
فائو در جمعبندی گزارش خود تأکید کرده است که شرایط کشاورزی افغانستان در آغاز ژوئن ۲۰۲۶ در بسیاری از مناطق مطلوب ارزیابی میشود، هرچند چالشهایی مانند کاهش آب آبیاری، گرمای شدید و خطر سیلابهای ناگهانی همچنان پابرجاست.
