به گزارش ایراف، پایگاه خبری آمریکایی «اوراسیا‌نت» در گزارشی که روز سه‌شنبه، ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان) منتشر کرد، نوشت که تداوم درگیری‌ها میان طالبان افغانستان و پاکستان، تلاش کشورهای آسیای مرکزی برای توسعه مناسبات اقتصادی با کشورهای جنوب آسیا را با اختلال مواجه کرده است.
در این گزارش تأکید کرد که ناامنی در مسیر افغانستان و پاکستان، یکی از مهم‌ترین موانع گسترش تجارت بین دو منطقه به شمار می‌رود.
به نوشته این رسانه، قزاقستان که در ماه‌های گذشته برای افزایش مبادلات تجاری با پاکستان برنامه‌ریزی کرده بود، اکنون در حال تعدیل انتظارات خود از همکاری اقتصادی با اسلام‌آباد است.
در همین زمینه، مقام‌های قزاقستان و پاکستان در اول نوامبر، در جریان دیداری در آستانه، درباره گسترش همکاری‌های تجاری گفت‌وگو کردند.
در این نشست، «سریک ژومانگارین»، معاون نخست‌وزیر قزاقستان، و «قیصر احمد شیخ»، وزیر سرمایه‌گذاری پاکستان، ظرفیت افزایش تجارت دوجانبه را حدود ۶۴۵ میلیون دلار برآورد کردند.
این رقم در حالی مطرح شده است که مقام‌های دو کشور در ابتدای سال ۲۰۲۶ امیدوار بودند حجم مبادلات تجاری سالانه خود را در آینده نزدیک به بیش از یک میلیارد دلار افزایش دهند.
اوراسیا‌نت همچنین به وضعیت ازبکستان اشاره کرد و نوشت که تاشکند نیز برای دستیابی به اهداف تجاری خود با پاکستان با دشواری‌هایی روبه‌رو است.
ازبکستان و پاکستان در سپتامبر گذشته توافق کرده بودند که حجم تجارت دوجانبه را طی پنج سال آینده به دو میلیارد دلار در سال برسانند؛ با این حال، آمارهای تجاری نشان می‌دهد که دستیابی به این هدف چندان آسان نخواهد بود.
بر اساس داده‌های رسمی، صادرات پاکستان به ازبکستان در سال ۲۰۲۴، شامل محصولات دارویی، مرکبات و برنج، به ۱۲۹ میلیون دلار رسید.
در مقابل، صادرات ازبکستان به پاکستان که عمدتاً محصولات کشاورزی و نخ پنبه را شامل می‌شد، ۲۵۷ میلیون دلار بود. آمارهای سال ۲۰۲۵ نیز از ثابت ماندن حجم مبادلات تجاری دو کشور حکایت دارد.
این رسانه آمریکایی در ادامه گزارش خود تأکید کرد که اگرچه در مذاکرات رسمی اقتصادی میان کشورهای منطقه کمتر به پیامدهای درگیری طالبان افغانستان و پاکستان اشاره می‌شود، اما اختلال ناشی از این مناقشه به‌طور گسترده به‌عنوان یکی از موانع اصلی اتصال تجاری آسیای مرکزی به جنوب آسیا شناخته می‌شود.
به نوشته اوراسیا‌نت، این درگیری‌ها چشم‌انداز روشنی برای پایان ندارند و علاوه بر مختل کردن مبادلات اقتصادی، خطر گسترش بی‌ثباتی در افغانستان را نیز افزایش می‌دهند.
کشورهای محصور در خشکی آسیای مرکزی، از جمله قزاقستان و ازبکستان، طی سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند با توسعه مسیرهای حمل‌ونقل از طریق افغانستان و پاکستان، دسترسی مستقیم‌تر و کم‌هزینه‌تری به آب‌های آزاد و بازارهای بین‌المللی پیدا کنند.
در همین چارچوب، توسعه خطوط ریلی از مسیر افغانستان به پاکستان و استفاده از ظرفیت بنادر کراچی، قاسم و گوادر از جمله طرح‌هایی بوده که با هدف تسهیل صادرات و واردات کشورهای آسیای مرکزی دنبال شده است.
با این حال، تداوم تنش‌های مرزی و درگیری‌های نظامی میان طالبان افغانستان و پاکستان، اجرای این طرح‌ها را با دشواری مواجه کرده است؛ زیرا بخش مهمی از این مسیرهای ترانزیتی به ثبات امنیتی و باز بودن راه‌های ارتباطی میان دو کشور وابسته است.
اوراسیا‌نت همچنین به اختلاف‌های سیاسی اسلام‌آباد و طالبان در نشست اوایل اکتبر مسکو اشاره کرد و نوشت که اختلاف نمایندگان افغانستان و پاکستان بر سر ادبیات مربوط به موضوع تروریسم، مانع انتشار بیانیه مشترک پایانی این نشست شد.
این نشست با حضور نمایندگان کشورهای آسیای مرکزی، به‌جز ترکمنستان، و همچنین افغانستان، چین، هند، ایران، پاکستان و روسیه برگزار شده بود و تحولات افغانستان و راه‌های کمک به ثبات این کشور از محورهای اصلی آن بود.
در بخش دیگری از گزارش، به اظهارات وزیر سرمایه‌گذاری پاکستان در نشست اقتصادی آستانه اشاره شده است.
قیصر احمد شیخ در این نشست، بنادر پاکستان را «دروازه‌های راهبردی» برای توسعه تجارت منطقه‌ای توصیف کرد و گفت این بنادر می‌توانند به تقویت ارتباطات حمل‌ونقلی و فراهم کردن مسیرهای جایگزین برای انتقال کالاهای کشورهای آسیای مرکزی به بازارهای جهانی کمک کنند.
با این حال، گزارش اوراسیا‌نت نشان می‌دهد که تحقق این چشم‌انداز اقتصادی، بیش از هر چیز به حل اختلاف‌های امنیتی و سیاسی میان طالبان افغانستان و پاکستان و ایجاد مسیرهای ترانزیتی باثبات در منطقه وابسته است.
