به گزارش ایراف، در بیانیهای که وزارت خارجه پاکستان منتشر کرد، پاکستان، مصر، ترکیه، اندونزی، اردن، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی اعلام کردند که هجوم شهرکنشینان افراطی به صحنهای مسجدالاقصی با حمایت نیروهای نظامی اسرائیل، اقدامی تحریکآمیز و غیرقانونی است و برافراشتن پرچم رژیم صهیونیستی در محوطه این مکان مقدس، تلاش آشکاری برای تغییر هویت تاریخی و مذهبی قدس شرقی به شمار میرود.
این کشورها تأکید کردند که چنین رفتارهایی نقض آشکار قطعنامههای سازمان ملل و اصول پذیرفتهشده بینالمللی درباره اماکن مقدس است و ادامه آن میتواند به تشدید تنشها و بیثباتی منطقه منجر شود.
تأکید بر هویت اسلامی مسجدالاقصی و نقش تولیت هاشمی
در بخش دیگری از بیانیه، کشورهای امضاکننده با رد هرگونه اقدام برای تغییر وضعیت تاریخی و حقوقی قدس، بر نقش تولیت هاشمی اردن در اداره اماکن مقدس تأکید کردند و یادآور شدند که تمام مساحت مسجدالاقصی عبادتگاهی منحصراً اسلامی است و اداره اوقاف قدس وابسته به وزارت اوقاف اردن تنها مرجع قانونی برای مدیریت امور این مسجد و تنظیم ورود به آن محسوب میشود.
این کشورها هشدار دادند که تلاشهای اسرائیل برای تغییر بافت جمعیتی و هویت تاریخی قدس شرقی، تهدیدی مستقیم علیه وضعیت موجود و مقدسات اسلامی و مسیحی است.
مسئولیتپذیری تلآویو و درخواست توقف فوری اقدامات تحریکآمیز
در ادامه بیانیه، وزرای خارجه هشت کشور اسلامی با اشاره به پیامدهای خطرناک اقدامات اخیر، مقامات اسرائیلی را مسئول کامل جلوگیری از تشدید تنشها دانستند و تأکید کردند که ادامه تعرضها به مسجدالاقصی و حمایت از اقدامات شهرکنشینان، زمینهساز گسترش افراطگرایی و تخریب تلاشهای بینالمللی برای صلح خواهد بود.
آنان از جامعه جهانی خواستند با استفاده از ابزارهای سیاسی و حقوقی، تلآویو را به توقف فوری این اقدامات وادار کند.
واکنشهای گسترده سازمانهای بینالمللی و حقوق بشری
همزمان با انتشار این بیانیه، موجی از واکنشها در سطح بینالمللی نسبت به تعرضهای اخیر به مسجدالاقصی شکل گرفت.
پارلمان عربی با صدور بیانیهای، یورش شهرکنشینان به مسجدالاقصی را «نقض آشکار قوانین بینالمللی و تعرض به احساسات بیش از یک میلیارد مسلمان» توصیف کرد و از شورای امنیت خواست برای جلوگیری از تکرار این تجاوزات وارد عمل شود.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل نیز با اشاره به افزایش خشونت شهرکنشینان و حمایت ساختاری از این اقدامات، اعلام کرد که تلاش برای تغییر وضعیت حقوقی و جمعیتی قدس شرقی، نقض جدی حقوق بینالملل است و میتواند مصداق «جنایت جنگی» باشد.
این نهاد هشدار داد که ادامه این روند، چشمانداز هرگونه راهحل سیاسی را تضعیف میکند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، نیز در واکنشی جداگانه، تعرض به اماکن مذهبی فلسطینیان را محکوم کرد و خواستار احترام کامل به وضعیت تاریخی و حقوقی مسجدالاقصی شد.
او تأکید کرد که هرگونه اقدام تحریکآمیز در این مکان مقدس، خطر تشدید درگیریها را افزایش میدهد.
فشارهای ترامپ برای گسترش پیمان ابراهیم و واکنشها
در کنار تحولات مربوط به مسجدالاقصی، گزارشهای بینالمللی از افزایش فشارهای دونالد ترامپ بر برخی کشورهای اسلامی برای پیوستن به پیمان ابراهیم حکایت دارد؛ پیمانی که هدف آن عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی است.
منابع دیپلماتیک اعلام کردهاند که دولت آمریکا در هفتههای اخیر تماسهای فشردهای با چند کشور منطقه برقرار کرده و تلاش دارد روند عادیسازی را سرعت بخشد.
این فشارها با واکنشهای انتقادی گستردهای روبهرو شده است.
تحلیلگران سیاسی در جهان عرب تأکید کردهاند که ادامه تجاوزات اسرائیل به مسجدالاقصی و تشدید خشونت علیه فلسطینیان، هرگونه تلاش برای عادیسازی را فاقد مشروعیت اخلاقی و سیاسی میکند.
برخی نهادهای حقوق بشری نیز هشدار دادهاند که پیوستن به پیمان ابراهیم در شرایط کنونی، بهمعنای نادیدهگرفتن نقضهای گسترده حقوق بشر توسط اسرائیل است.
در بیانیههای منتشرشده از سوی گروههای مدنی و شخصیتهای سیاسی منطقه نیز آمده است که فشارهای آمریکا برای گسترش پیمان ابراهیم، در تضاد با خواست ملتهای مسلمان و بیتوجه به وضعیت بحرانی قدس شرقی است.
حمایت از تشکیل دولت مستقل فلسطین
در پایان بیانیه، هشت کشور اسلامی بر همبستگی کامل با ملت فلسطین و حق تعیین سرنوشت آنان تأکید کرده و بار دیگر خواستار تشکیل دولت مستقل فلسطین در مرزهای ۱۹۶۷ با پایتختی قدس شرقی شدند.
این کشورها اعلام کردند که هرگونه تلاش برای تضعیف جایگاه قدس شرقی یا تغییر وضعیت حقوقی آن فاقد مشروعیت بینالمللی است و باید متوقف شود.
