به گزارش ایراف، تقویت مناسبات اقتصادی میان افغانستان و ازبکستان در ماههای اخیر وارد فاز جدیدی شده است که محوریت آن بر توسعه صنعتی و انتقال واحدهای تولیدی استوار است. محمد عمر داوودزی که پیشتر مسئولیتهای ارشدی همچون وزارت کشور و نمایندگی ویژه ریاستجمهوری افغانستان در امور پاکستان را بر عهده داشته است، در دیدگاهی راهبردی تأکید کرد که پیوندهای تجاری و تولیدی پایدار، مؤثرترین راه برای مهار بیثباتیهای ژئوپلیتیکی در منطقه محسوب میشود.
توسعه صنعتی؛ معبر عبور از وابستگی اقتصادی
انتقال احتمالی کارخانهها و سرمایهگذاریهای تولیدی از تاشکند به جغرافیای افغانستان، گامی مؤثر برای ایجاد فرصتهای شغلی و انتقال مهارتهای فنی به نیروهای کار بومی است. کارشناسان ارشد منطقه بر این باورند که ایجاد یک چرخه تولید داخلی با حمایت کشورهای همسایه، برخلاف کمکهای مقطعی بینالمللی، زمینهساز خودکفایی واقعی خواهد بود. از نگاه داوودزی، این مدل همکاری زیربنای لازم برای ثبات میانمدت را در مرزهای مشترک تقویت کرده و کابل را به یک بازیگر فعال در حوزه صادرات تبدیل میکند.
پیوندهای تاریخی در آیینه کلانپروژههای ترانزیتی
افغانستان و ازبکستان علاوه بر مرزهای جغرافیایی، دارای ریشههای عمیق تاریخی و فرهنگی هستند که بستر مناسبی برای اجرای کلانپروژههای انرژی فراهم آورده است. تاشکند در سالهای اخیر نقش فعالی در توسعه خطوط آهن، انتقال برق و تسهیل مسیرهای تجاری ایفا کرده است. به ثمر رسیدن این پروژهها با هماهنگی وزارت خدمات عمومی طالبان و سایر نهادهای مربوطه، نهتنها دسترسی کابل به بازارهای آسیای مرکزی را هموار میکند، بلکه جایگاه ترانزیتی منطقه را در کریدورهای استراتژیک ارتقا میدهد.
گذر از بنبست پاکستان؛ تاشکند جایگزین محدودیتهای تجاری اسلامآباد
در شرایطی که اسلامآباد با اعمال محدودیتهای مکرر مرزی و تعرفهای، تجارت سنتی با کابل را با چالش مواجه کرده است، چرخش راهبردی حکومت طالبان به سمت کشورهای آسیای مرکزی نشاندهنده تلاشی هدفمند برای بیاثر کردن فشارهای سیاسی همسایه جنوبی است.
ناظران مسائل بینالملل معتقدند تقویت پیوندهای تولیدی با ازبکستان، عملاً خلأهای ناشی از کارشکنیهای ترانزیتی پاکستان را پُر کرده و پایداری اقتصادی منطقه را در برابر تصمیمات یکجانبه تضمین میکند. این همگرایی میان تاشکند و کابل، مدلی از همکاریهای بومی است که با کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی جنوب، پتانسیل خودکفایی در قلب آسیا را به حداکثر میرساند.
