به گزارش ایراف، دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) اعلام کرد که طرح جامع رسیدگی به بازگشتکنندگان از ایران و پاکستان، امروز سهشنبه ۲۹ اردیبهشت، با حضور نمایندگان کشورهای تأمینکننده مالی، نهادهای وابسته به سازمان ملل، مؤسسات غیردولتی و رسانهها در کابل رسماً رونمایی شد.
این طرح با بودجه ۵۲۹ میلیون دلار تدوین شده و هدف آن ارائه حمایتهای فوری و میانمدت از زمان ورود مهاجران تا مرحله ادغام دوباره در جامعه افغانستان است.
براساس اعلام یوناما، پیشبینی میشود حدود ۲.۷ میلیون نفر از اپریل تا دسامبر ۲۰۲۶ از ایران و پاکستان وارد افغانستان شوند.
تنها در سال جاری میلادی ۶۰۰ هزار نفر بازگشتهاند و انتظار میرود ۱.۷ میلیون نفر از ایران و ۱.۱ میلیون نفر از پاکستان طی هشت ماه آینده بهصورت اجباری یا داوطلبانه به افغانستان بازگردانده شوند.
تاجالدین اویواله، سرپرست دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، با اشاره به ابعاد گسترده این روند گفته است که بازگشت مهاجران «یک اتفاق مرزی کوتاهمدت نیست»، بلکه چالشی عمیق جمعیتی و توسعهای است که نیازمند برنامهریزی اصولی و تأمین مالی پایدار خواهد بود.
او تأکید کرده است که بیش از نیمی از بازگشتکنندگان زنان و کودکان هستند؛ بسیاری از آنان در خارج از افغانستان متولد شده و ارتباطی با مناطق اصلی خود ندارند.
بهگفته او، نبود سرمایهگذاری فوری در حوزههای معیشت، مسکن، آب آشامیدنی سالم، خدمات درمانی و حمایت اجتماعی میتواند این جمعیت را در معرض بیجاشدن دوباره، فقر شدید و تنشهای اجتماعی قرار دهد.
در این طرح، ۱۰۰.۷ میلیون دلار برای رسیدگی در مرزها اختصاص یافته است؛ بودجهای که توسط کنسرسیوم مرزی به رهبری سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) در بخشهای درمان، تغذیه، بهداشت، حملونقل و ارائه کمک نقدی به بازگشتکنندگان هزینه خواهد شد.
بخش اصلی بودجه، یعنی ۴۲۸.۵ میلیون دلار، به ادغام مجدد بازگشتکنندگان در ۳۵ شهرستان دارای اولویت اختصاص مییابد؛ مناطقی که براساس شاخصهای آسیبپذیری، تراکم بازگشتکنندگان، شدت خشکسالی، ناامنی غذایی و بیجاشدگی داخلی تعیین شدهاند.
کمکها در این مرحله شامل احیای دسترسی به خدمات ضروری مانند آموزش، درمان، آب آشامیدنی سالم و خدمات بهداشتی، ایجاد فرصتهای اقتصادی و تقویت معیشت پایدار و همچنین تضمین حقوق مرتبط با مسکن و زمین خواهد بود.
یوناما تأکید کرده است که تمام فعالیتها با محوریت حمایت اجتماعی، برابری جنسیتی و تقویت انسجام اجتماعی اجرا میشود.
تامیندری دسیلوا، رئیس دفتر سازمان جهانی «ویژن انترنشنل» در افغانستان، در مراسم آغاز این طرح گفته است که حجم نیازها بسیار گسترده است، اما ظرفیت جمعی نهادهای ملل متحد و سازمانهای غیردولتی نیز قابل توجه است.
او با اشاره به نیاز ۱۰۰.۷ میلیون دلاری کنسرسیوم مرزی افزود که این رقم تنها ۴۰ درصد از آسیبپذیرترین بازگشتکنندگان را پوشش میدهد، در حالی که ۷۰ درصد آنان معیارهای آسیبپذیری را دارند.
بهگفته او، کمبود منابع مالی در مرزها مستقیماً بر توانایی نهادها برای کاهش خطرات و حمایت از ادغام پایدار تأثیر میگذارد.
سازمان ملل و نهادهای همکار از کشورهای تأمینکننده مالی خواستهاند که این طرح را بهطور کامل پشتیبانی کنند تا از وخامت بیشتر بحران انسانی جلوگیری شده و زمینه برای ادغام پایدار میلیونها افغان فراهم شود.
براساس آمار سازمان ملل، از سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون حدود ۵.۹ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند؛ بسیاری از آنان بهصورت اجباری اخراج شدهاند.
این موج بازگشت، فشار مضاعفی بر وضعیت انسانی افغانستان وارد کرده، در حالی که بودجه کمکهای بشردوستانه برای این کشور بهشدت کاهش یافته است.
