به گزارش ایراف، کریم خرم، وزیر اطلاعات و فرهنگ حکومت پیشین افغانستان، در رابطه با سفر اخیر ترامپ به چین و دیدارش با شی جین پینگ، گفت: برخلاف آنچه در سالهای اخیر درباره «دام توسیدید» مطرح شده، وضعیت کنونی جهان بیشتر با نظریه «دام کیندلبرگر» مطابقت دارد.
وی افزود: بحث «دام توسیدید» پس از آن برجستهتر شد که رئیسجمهور چین در دیدار اخیرش با ترامپ از این مفهوم یاد کرد؛ نظریهای که بر احتمال تقابل میان قدرت مسلط جهانی و قدرت نوظهور تأکید دارد و حتی میتواند به جنگ میان دو طرف منجر شود.
خرم عنوان کرد: اما آنچه امروز در جهان مشاهده میشود، بیشتر شبیه «دام کیندلبرگر» است؛ وضعیتی که در آن قدرت هژمون جهانی در حال افول است، اما قدرت نوظهور نیز تمایلی برای پذیرش رهبری جهان ندارد و همین مسئله خلای قدرت در نظام بینالملل ایجاد میکند.
وی با بیان اینکه نظریه «دام کیندلبرگر» برگرفته از دیدگاههای چارلز کیندلبرگر، اقتصاددان امریکایی، درباره بحران اقتصادی دهه ۱۹۳۰ است؛ تصریح کرد: این نظریه در رابطه با زمانی است که آمریکا حاضر نشد جای بریتانیا را بهعنوان قدرت مسلط جهانی پر کند.
خرم افزود: به نظر میرسد چین، با وجود قدرت اقتصادی و جایگاه روبهرشدش، قصد ندارد نقش رهبری جهان را برعهده بگیرد. به گفته او، چینیها همواره تأکید کردهاند که برخلاف قدرتهای استعماری غرب، رویکردشان مبتنی بر سلطهجویی و اشغال سرزمینها نبوده است.
وی گفت: چین هنوز تجربه لازم برای ایفای نقش یک هژمون جهانی را ندارد و در حوزه دیپلماسی بینالمللی نیز با محدودیتهایی روبهرو است.
خرم به تلاش ناموفق پکن برای برگزاری نشستی مشابه مذاکرات مسکو درباره افغانستان اشاره کرد و افزود چین هرچند در نزدیکسازی ایران و عربستان موفق عمل کرد، اما اختلافات درونگروهی در نشست اخیر وزرای خارجه بریکس نشان داد که پکن هنوز در ایجاد اجماع جهانی با دشواری مواجه است.
وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ افغانستان گفت: چین همچنین روش سنتی اتحادسازی در سطح جهان را ندارد و بعید به نظر میرسد روسیه نیز از تبدیل کامل چین به قدرت بلامنازع جهانی حمایت کند.
وی افزود: پکن بیشتر به تجارت و منافع اقتصادی توجه دارد و حاضر نیست مانند امریکا هزینههای سنگین رهبری جهانی را بپردازد. او گفت حتی پس از خروج امریکا از افغانستان، این واشنگتن بود که همچنان در برخی بخشها هزینه میکند، در حالی که چین حضور اقتصادی گستردهای از خود نشان نداده است.
خرم افزود: پروژههای اقتصادی چین در برخی کشورهای افریقایی و آسیایی نیز با انتقادهایی درباره بدهیهای سنگین همراه بوده و نمونه آن در سریلانکا به ناآرامیهای سیاسی و اجتماعی منجر شد.
وی گفت: چین در استفاده از «قدرت نرم» نیز تجربه محدودی دارد و با وجود تلاش برای گسترش استفاده از یوآن در تجارت جهانی، تمایلی ندارد این ارز به پول ذخیره جهانی تبدیل شود.
خرم در پایان هشدار داد جهان در سالهای آینده احتمالاً با خلا رهبری جهانی روبهرو خواهد بود و به سمت نظمی چندقطبی حرکت میکند؛ وضعیتی که میتواند موجب تداوم جنگها، افزایش بحرانهای تجاری و تضعیف سازمانهای بینالمللی شود.
وی افزود: در چنین شرایطی، کشورهای ضعیف بیش از دیگران تحت فشار قدرتهای منطقهای قرار خواهند گرفت و بیثباتی در مناطق مختلف جهان افزایش خواهد یافت.
