به گزارش ایراف، بر اساس آمار رسمی منتشر شده، در سال ۱۴۰۴ شمسی فرآیند دیجیتالسازی با تمرکز بر اسناد حاکمیتی و علمی با سرعت دنبال شده است. در این بازه زمانی، ۷۴۱ جلد کتاب، ۲۳۲ نسخه خطی و ۳۵۸ فرمان تاریخی به همراه یک «نسبنامه» ارزشمند دیجیتالی شدهاند.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که عتیقالله عزیزی، معاون فرهنگ و هنر این وزارتخانه، پیشتر در فروردین ۱۴۰۵ بر ضرورت حفظ هویت ملی از طریق صیانت از آرشیوهای دولتی تأکید کرده بود.
مرمت تخصصی و توسعه غنای آرشیو ملی
در کنار دیجیتالسازی، عملیات فنی برای بقای فیزیکی آثار نیز در دستور کار قرار داشته است؛ به طوری که ۸۳۰ جلد کتاب، ۶۰ نسخه خطی و چهار فرمان تاریخی مورد مرمت و صحافی قرار گرفتهاند. همچنین، افزوده شدن ۳۲ نسخه خطی جدید به مجموعه آرشیو ملی در ماههای اخیر، نشاندهنده تلاش برای تجمیع پراکندگیهای میراث مکتوب و تقویت غنای این مرکز استراتژیک فرهنگی است.
دیجیتالسازی؛ سدی در برابر قاچاق و تخریب
تحلیلگران معتقدند تمرکز بر ثبت دیجیتال فرمانهای تاریخی و نسبنامهها، علاوه بر ارزش فرهنگی، دارای ابعاد حقوقی و اداری برای تثبیت اسناد مالکیت و مرزهای قومی است. با توجه به گزارشهای منتشر شده در ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ مبنی بر افزایش ریسک قاچاق نسخ خطی در مناطق مرزی، ایجاد این پایگاه داده دیجیتال به عنوان یک راهکار کلیدی برای مصون ماندن گنجینهها از آسیبهای ناشی از تحولات سیاسی و دستاندازیهای غیرقانونی شناخته میشود.
مشروعیتسازی فرهنگی در ابعاد بینالمللی
این پروژه فراتر از یک اقدام بایگانی ساده، تلاشی برای نمایش مسئولیتپذیری کابل در قبال میراث مشترک بشری به سازمانهای بینالمللی نظیر یونسکو است تا از این طریق، بخشی از فشارهای دیپلماتیک در حوزه فرهنگی تعدیل شود. با این حال، حفظ امنیت سرورها و تأمین تجهیزات پیشرفته اسکن، همچنان از چالشهای فنی پیش روی این نهاد در سال جاری میلادی محسوب میگردد.
