به گزارش ایراف، مقامات ارشد ازبکستان در قالب هیئتی متشکل از بخشهای دولتی و خصوصی، بعد از ظهر امروز (شنبه، 19 اردیبهشت) وارد کابل شدند تا دور جدیدی از رایزنیهای اقتصادی را با مقامات وزارت صنعت و تجارت طالبان آغاز کنند.
رهبری این هیئت را امانبای اورینبایوف، رئیس مجلس عالی قراقالپاقستان بر عهده دارد که قرار است در دیداری راهبردی با نورالدین عزیزی، سرپرست وزارت صنعت و تجارت طالبان، بر روی تقویت همکاریهای دوجانبه و نشستهای «تواصل تجارتی» گفتگو کند.
جهش صادراتی تاشکند در سایه انسداد مرزهای جنوبی
این سفر در حالی انجام میشود که تازهترین دادههای آماری از رشد خیرهکننده نفوذ اقتصادی ازبکستان در بازار افغانستان حکایت دارد. بر اساس اعلام اتاق تجارت و صنایع ازبکستان، صادرات این کشور به کابل تنها در چهار ماه نخست سال جاری میلادی به ۵۵۰ میلیون دلار رسیده است.
در حالی که پاکستان با انسداد گذرگاههای مرزی و وضع محدودیتهای ترانزیتی، دسترسی کابل به بازارهای سنتی جنوب آسیا را دشوار کرده، تاشکند با افزایش صادرات ماهانه خود از ۱۱۷ میلیون دلار در ژانویه به ۱۶۰ میلیون دلار در آوریل، خلأ ناشی از کارشکنیهای اسلامآباد را پوشش داده است.
بلخ؛ کانون تعاملات راهبردی و نمایشگاه مشترک
هیئت ازبکستانی در ادامه برنامه خود عازم ولایت بلخ خواهد شد تا ضمن افتتاح نمایشگاه تولیدات داخلی این کشور، مسیرهای جدید همکاری را در مزارشریف بررسی کند. این اقدام در امتداد سیاست «بازوی لجستیک ریلی ازبکستان» برای فعالسازی دهلیزهای ترکیبی ریلی و جادهای ارزیابی میشود؛ مسیری که اخیراً نخستین محمولههای ترانزیتی را از چین و از طریق مرکز لجستیکی بخارا به هرات رسانده است. تمرکز بر ولایت بلخ به عنوان هاب تجاری شمال، نشاندهنده اراده تاشکند برای دور زدن بنبستهای تجاری در جنوب و جایگزینی مسیرهای آسیای مرکزی است.
تقویت بلوک اقتصادی شمال و الحاق به توافقنامههای کلان
تحلیلگران استراتژیک معتقدند حضور این هیئت بلندپایه در کابل، گامی عملی برای اجرایی کردن پیشنهادات نشست «اتاق هماهنگی بیندولتی افغانستان و آسیای مرکزی (ACICC)» است. الحاق احتمالی ازبکستان به توافقنامه چهارجانبه ترانزیت و تجارت (QTTA)، کابل را از وابستگی مطلق به مسیرهای پاکستانی رها کرده و موقعیت ازبکستان را به عنوان یکی از پنج شریک نخست تجاری افغانستان تثبیت میکند
تثبیت جایگاه تاشکند به عنوان شریک قابل اعتماد
سفر فعلی و تمرکز بر صادرات مواد غذایی – که پیش از این سهمی ۱۳۸ میلیون دلاری در مبادلات داشته – نشان میدهد که تاشکند برخلاف اسلامآباد، نگاهی «ثباتمحور» و «اقتصادپایه» به تحولات افغانستان دارد. با تداوم مشکلات تجاری در مرزهای جنوبی، پیشبینی میشود که خروجی نشستهای کابل و بلخ، تراز تجاری دو کشور را تا پایان سال به شکلی بیسابقه افزایش داده و ازبکستان را به اصلیترین کریدور تأمین کالاهای اساسی و راهبردی افغانستان تبدیل کند.
