به گزارش ایراف، هدف اصلی روز جهانی آزادی مطبوعات، ارزیابی وضعیت آزادی رسانهها در جهان، دفاع از استقلال رسانهها و ادای احترام به خبرنگارانی است که جان خود را در مسیر اطلاعرسانی از دست دادهاند.
این روز در حالی در افغانستان فرا میرسد که طالبان پس از بازگشت به قدرت، سانسور شدیدی بر رسانهها و فعالیت آزاد خبرنگاران اعمال کردهاند. در طی چهار پنج سال گذشته، دهها خبرنگار و کارمند رسانهای به دلیل فعالیتهای حرفهای خود بازداشت، شکنجه و زندانی شدهاند و هنوز گزارش روشنی از وضعیت شماری از آنان در دست نیست.
چهار خبرنگار همچنان در زندانهای طالبان
در حال حاضر، دستکم چهار خبرنگار به نامهای بشیر هاتف، شکیب نظری، حمید فرهادی و ابوذر صارم در بازداشت طالبان به سر میبرند. این خبرنگاران ماههاست که بدون دسترسی به وکیل و خانواده، در سلولهای انفرادی نگهداری میشوند و جزئیات دقیق اتهامهای آنان بهروشنی اعلام نشده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان به مناسبت این روز، تازهترین گزارش خود را منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، در یک سال گذشته دستکم ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها و حقوق خبرنگاران در افغانستان ثبت شده است. این نهاد تأکید کرده که این آمار نشاندهنده تشدید فضای سرکوب و ورود افغانستان به مرحله تازهای از بحران رسانهای است.
سانسور شدید جای بازداشتهای گسترده را گرفته است
هرچند آمار ثبتشده نسبت به سال قبل کاهش یافته، اما ناظران میگویند وضعیت از نظر کیفی بهمراتب نگرانکنندهتر شده است. از مجموع ۱۵۰ مورد ثبتشده ۱۲۷ مورد تهدید علیه خبرنگاران و کارمندان رسانهای، و ۲۰ مورد بازداشت ثبت شده است.
همچنین در این مدت، دو کارمند رادیو و تلویزیون ملی در حملههای هوایی نظامیان پاکستانی جان باختند و یک تن دیگر زخمی شده است.
مرکز خبرنگاران افغانستان هشدار میدهد که سیاستهای محدودکننده طالبان، بحران را عمیقتر کرده و رسانههای مستقل به تدریج در حال حذف شدن یا تغییر ماهیت به نهادهای همسو با حاکمان هستند.
یونسکو امسال بر لزوم حفاظت از خبرنگاران در بحرانهای سیاسی و نظامی تأکید دارد؛ وضعیتی که افغانستان امروز نمونه تلخی از آن است. در حالی که خبرنگاران افغان بدون دسترسی به قانون، بدون امنیت شغلی و با تهدید روزانه مواجهاند، جامعه جهانی همچنان ناظر فروپاشی آزادی بیان در کشوری است که روزگاری رسانههای آزاد داشت.
